II SA/Op 769/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 7 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: zwolnić K. W. od obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Przedmiotem skargi K. W., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, była decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 7 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 769/11 tut. Sąd oddalił skargę. W dniu 28 lutego 2012 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o doręczenie mu na piśmie wyroku wraz z uzasadnieniem, który został doręczony w dniu 11 kwietnia 2012 r. razem z wezwaniem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżący złożył pismo z dnia 17 kwietnia 2012 r.(data stempla pocztowego) o zwolnienie go z opłaty kancelaryjnej. Prośbę swoją uzasadnił trudną sytuacją materialną, wskazał, że jego średni miesięczny dochód to 3446 zł, wydaje 1300 zł na alimenty na rzecz trójki dzieci, płaci 580 zł kredytu na remont mieszkania, oraz 500 zł miesięcznie kosztów mieszkania, w którym jest tymczasowo zameldowany i około 500 zł za żłobek dla syna. Na pozostałe koszty, w tym na utrzymanie dziecka pozostaje mu kwota około 500 zł. Skarżący został przez referendarza sądowego wezwany pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r., na podstawie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym mu urzędowym formularzu, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano go w trybie art. 255 P.p.s.a., mając na względzie zasadę ekonomii procesowej i szybkiego rozpoznania sprawy, oraz uwzględniają treść składanych przez niego oświadczeń w sprawie, wezwał skarżącego do nadesłania: - potwierdzenia zapłaty alimentów za ostanie 2 miesiące przed złożeniem wniosku, - potwierdzenia wnoszenia przez niego opłat za żłobek, -wskazania czy prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z E. M., a jeśli tak to o przesłanie zaświadczenia o osiąganych przez nią dochodach, w postaci zaświadczenia od pracodawcy lub zeznania podatkowego za 2011 r., potwierdzonego, że złożyła je w Urzędzie Skarbowym, - przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - przedłożenie potwierdzenia dokonywanych opłat, np. tytułu wskazanego kredytu na remont, a także rachunków lub oświadczenia o wysokości rachunków w związku z utrzymaniem mieszkania, np. za gaz, prąd, wodę, wywóz nieczystości itp., Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżący, mieszcząc się w przepisanym terminie, przesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączył do niego szereg dokumentów, które potwierdzają podawaną przez niego wielkość dochodów i wydatków jego rodziny. Dokumenty te w postaci deklaracji podatkowych, wyciągów bankowych, rachunków za ponoszone opłaty, dowodów wpłaty alimentów, zostały przez niego przesłane zgodnie z żądaniem referendarza sądowego zawartym w skierowanym do niego wezwaniu. W formularzu wniosku skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wspólne dochody jego i partnerki wynoszą netto 4935 zł, pokrywają z nich koszty stałe 1300 zł alimentów, kredyt 597 zł, żłobek 500 zł, przedszkole 250 zł, czynsz 350 zł, prąd 91 zł, gaz 60 zł, telefon z Internetem 120 zł, paliwo około 300 zł na dojazdy do pracy, 250 zł na dojazdy na rehabilitację syna, razem wydatki wynoszą około 3798 zł. Pozostałe 1100 zł musi im wystarczyć na żywność, leki, ubrania i wydatki losowe, jak np. naprawa piecyka gazowego w łazience 520 zł i szczepionka dla syna 300 zł. Podał, że dochód miesięczny z pracy jego wynosi 3446,80 zł, a partnerki 1250,35 zł, zasiłek rodzinny na córkę partnerki wynosi 238 zł. Podniósł, że istotnym obciążeniem ich domowego budżetu są koszty związane ze stanem zdrowia syna M. , który urodził się jako wcześniak, wymaga rehabilitacji i specjalnych szczepień (prevenar), zakupu okularów korekcyjnych. (250 zł).Wskazał też, że ma dom w [...] we współwłasności z żoną, a partnerka E. M. ma mieszkanie o powierzchni 51,4 m2. Referendarz sądowy mając na uwadze treść wcześniejszych pism skarżącego oraz to, że zaznaczył on w rubryce nr 4 formularza wniosku o jaki zakres prawa pomocy wnosi, przyjął, że składa on o zwolnienie go z opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). K. W. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem w kwocie 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192), czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie swojej rodziny. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z partnerką, ich łączny dochód to 4935 zł netto, z tego 1300 zł miesięcznie skarżący wydaje na alimenty dla trójki dzieci z poprzedniego małżeństwa. Na utrzymanie gospodarstwa domowego pozostaje zatem skarżącemu kwota 3635 zł, w skład gospodarstwa wchodzą 4 osoby, a zatem na jedna osobę w gospodarstwie domowym przypada kwota 908,75 zł. Zgodnie natomiast z obowiązującym w orzecznictwie kierunkiem wyrażonym przykładowo w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2012 r. ustalono w kwocie brutto 1500 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. z 2011 r.. Nr 192, poz. 1141), co daje netto kwotę 1111,86 zł. Jest ono zatem wyższe niż dochód na członka gospodarstwa domowego skarżącego wynoszący netto 908 zł. Należy zatem stwierdzić, że referendarz sądowy uznał, iż skarżący wykazał, że zasługuje na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w zakresie zgodnym z jego żądaniem, ponieważ spełnił przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznania prawa pomocy w tym zakresie, to jest nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Skarżący ma bowiem źródło utrzymania, jednocześnie ma jednak na utrzymaniu troje dzieci z poprzedniego związku i jedno z obecnego, co powoduje u niego znaczne wydatki, w tym jak oświadczył szczególnie na leczenie najmłodszego dziecka. Zestawienie zatem dochodów i wydatków skarżącego i jego rodziny, pozwala przyjąć, że poniesienie przez niego kosztów opłaty kancelaryjnej stanowiłoby odczuwalne obciążenie dla budżetu jego rodziny i nie obyło by się bez szkody dla zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy, jak w sentencji postanowienia.