II SA/Op 77/05
WyrokWSA w Opolu2006-02-03
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w sytuacji gdy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, nawet jeśli skarżący kwestionuje oczywistość popełnienia czynu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, a nie tylko do kontroli decyzji organu I instancji. W przypadku zakwestionowania przez stronę oczywistości popełnienia przestępstwa, organ odwoławczy powinien przeprowadzić własne postępowanie dowodowe i ustalić stan faktyczny, nie opierając się wyłącznie na informacji prokuratury o przedstawieniu zarzutów i skorzystaniu przez podejrzanego z art. 335 kpk. Ponadto, zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wymaga zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej, a organ I instancji nie może ograniczyć się do opinii zarządu terenowego, jeśli nie jest on właściwy do jej wydania.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji M. R. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu popełnienia przestępstwa zaboru i przywłaszczenia mienia, co miało być oczywiste i uniemożliwiać dalszą służbę. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy, mimo że skarżący kwestionował oczywistość popełnienia czynu i prawo do obrony. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie przepisu o zwolnieniu oraz brak zasięgnięcia opinii właściwej organizacji związkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w O., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. R. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie funkcjonariusza Policji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w O. z dnia [...], Nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza na rzecz M. R. od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. kwotę 700 (słownie: siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Pismem z dnia 11 grudnia 2004 r., sygn. [...], Prokurator Rejonowy w O., na podstawie art. 21 § 2 kk, powiadomił Komendanta Miejskiego Policji w O., iż wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów funkcjonariuszowi M. R. podejrzanemu o przestępstwo z art. 231 § 2 kk i art. 278 § l kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk. o to, że w dniu 10 grudnia 2004 r. w Z., działając jako funkcjonariusz Policji wspólnie i w porozumieniu z sierż. szt. M. S., w związku z pełnionymi przez siebie obowiązkami służbowymi związanymi z zatrzymaniem podejrzanych do sprawy prowadzonej przez II Komisariat Policji w O., dokonali zaboru, w celu przywłaszczenia mienia o łącznej wartości 800 zł, działając tym samym na szkodę T. S. Nadto Prokurator poinformował Komendanta, że podejrzany skorzystał z możliwości jaką daje art. 335 kpk - wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, przyjmując zaproponowaną karę.
W związku z powyższym pismem Komendant Miejski Policji w O. rozkazem personalnym z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 41 ust 2 pkt 8 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. nr 7 poz. 58 z 2002 r. z późn. zm. – zwaną dalej ustawą o Policji), zwolnił sierż. sztab. M. R. - funkcjonariusza w służbie stałej- zatrudnionego w Komisariacie II Policji w O., przyznając jednocześnie odprawę w wysokości 50% sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, nadając w oparciu o art. 108 § l kpa decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny.
W uzasadnieniu, powołując się na pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 11 grudnia 2004 r. wskazał, że podstawą zwolnienia jest fakt popełnienia w dniu 10 grudnia 2004 r. przez M. R. przestępstwa zaboru i przywłaszczenia mienia w postaci tunera satelitarnego wraz z kartą aktywacyjną, na szkodę osoby fizycznej. Czynu dokonał jako funkcjonariusz Policji w związku z pełnionymi przez siebie obowiązkami służbowymi związanymi z zatrzymaniem podejrzanych do sprawy [...] prowadzonej przez II Komisariat Policji w O. W tym stanie rzeczy organ I instancji uznał, iż stan faktyczny sprawy wyczerpuje dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, bowiem popełnienie przestępstwa jest oczywiste, tym samym ten bezsporny fakt uniemożliwia pozostawienie M. R. w służbie. Organ przed zwolnieniem funkcjonariusza w dniu 11 grudnia 2004 r. zasięgnął opinii Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Zarządu Terenowego przy KMP w O.
Od tej decyzji odwołał się M. R. podnosząc, że "... zwolnienie ze służby nie opiera się o rzeczywisty układ faktów oraz z uwagi na pozbawienie mnie prawa do obrony".
Komendant Wojewódzki Policji w O. decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwaną dalej kpa), uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej podstawy prawnej zwolnienia oraz uzasadnienia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, uzupełniając przywołane przez organ I instancji przepisy o art. 114 ust. 3 ustawy o Policji i rozszerzając argumentację uzasadnienia odnoszącą się do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Uznał, że powody podane w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż odwołujący w śledztwie został przesłuchany w charakterze podejrzanego i w tym postępowaniu miał możliwość przedstawić "rzeczywisty układ faktów" i udowodnić swoją niewinność. Nadto podniósł, iż wydanie rozkazu o zwolnieniu go ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest uzasadnione, bowiem z pisma z dnia 11 grudnia 2004 r. Prokuratora Rejonowego w O. skierowanego do Komendanta Miejskiego Policji w O. wynika, że M. R. skorzystał z możliwości wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, przyjmując zaproponowaną karę, czym ostatecznie potwierdził popełnienie zarzucanego mu przestępstwa.
W skardze pełnomocnik M. R. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § l i 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie i nierozważenie istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy oraz art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wobec naruszenia obowiązku zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów przed zwolnieniem skarżącego ze służby, jak też art. 134 i ust. l pkt l ustawy o Policji poprzez brak wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie. Wskazał również na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przez wadliwe zastosowanie tego przepisu jako podstawy zwolnienia ze służby w Policji, w sytuacji braku przesłanki "oczywistości" oraz niewykazania zaistnienia kumulatywnej przesłanki, a więc czy popełniony czyn "uniemożliwia jego pozostanie w służbie", warunkującej stosowanie tego przepisu. Powołując się na treść odwołania podniósł, że skarżący zakwestionował "oczywistość" popełnienia zarzuconego mu czynu, podnosząc odmienny od ustalonego przez organ I instancji stan faktyczny oraz fakt pozbawienia go prawa do obrony. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał arbitralnie, że oczywistość popełnienia przestępstwa przez skarżącego została przesądzona poprzez przyjęcie propozycji Prokuratora, nie sprawdzając okoliczności sprawy, a co powinien uczynić zgodnie z art. 7 i 77 kpa. Komendant Wojewódzki Policji w O. nie podjął żadnych czynności wyjaśniających. Przy takim budzącym wątpliwości stanie dowodowym, ujawnionym na etapie postępowania odwoławczego od decyzji KMP w O., nie wszczęto postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu wbrew wymogowi normy art. I34i ust. l ustawy o Policji, z powodu ujawnienia okoliczności poddających w wątpliwość "oczywistość" popełnienia przestępstwa, powstał jedynie stan uzasadnionego przypuszczenia jego popełnienia. Następnie stwierdził, że podstawowym elementem postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie winy. Tymczasem organy orzekające w sprawie przekształciły zasadę domniemania niewinności w nieznaną polskiej procedurze zasadę domniemania winy. Przed zakończeniem postępowania przygotowawczego, przed prawomocnym skazaniem z naruszeniem gwarancji procesowych w zakresie prawa do obrony, z ignorowaniem zasad dotyczących wykazania odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów, w ciągu zaledwie 11 dni kalendarzowych przeprowadzono dwuinstancyjne postępowanie skutkujące podjęciem decyzji relegującej ze służby, po ponad 20 letnim nienagannym jej pełnieniu przez skarżącego. Powyższe działania organu stanowiły obrazę prawa procesowego w zakresie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Ponadto ponownie podniósł, że w skarżonych decyzjach nie wykazano zaistnienia drugiej przesłanki określonej w zastosowanym przepisie. Na koniec podkreślił, iż w sprawie nie zasięgnięto opinii zakładowej organizacji związków zawodowych.
Na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu protokołu rozprawy głównej w sprawie sygn. akt [...] prowadzonej przez SR w O. Wydział VII Karny na okoliczność, iż przed organami administracyjnymi nie został w sposób pełny wyjaśniony stan faktyczny sprawy. Pismem zaś z dnia 20 października 2005 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma Organizacji Terenowej NSZZP KP w O. z dnia 20 października 2005 r. na okoliczność przynależności skarżącego do organizacji związkowej SZZP w II Komisariacie Policji w O. oraz faktu, iż organizacja ta nie wystawiała żadnej opinii odnośnie zwalniania skarżącego, ze służby.
W piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2005 r. odnoszącym się do złożonych wniosków Komendant Wojewódzki Policji w O. wniósł o ich oddalenie wskazując, że postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby zakończyło się decyzją opartą o stan faktyczny z dnia jej wydania na podstawie materiału zgromadzonego w aktach, bez związku z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym. Natomiast zasięgnięcie opinii organizacji związku zawodowego ZP NSZZP przy KMP w O. wypełniało obowiązek wynikający z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, bowiem błędy organizacji związkowych i nieznajomość własnych zasad działania nie mogą obciążać organów Policji. Nadto zdaniem organu wykładnia § 10 pkt 6 statutu NSZZP przy założeniu działania w Policji tylko jednego związku zawodowego, przemawia za przyjęciem, że uzyskanie opinii Zarządu Terenowego przy KMP w O. jest zgodne z przepisami, bowiem stosownie do treści ww. paragrafu związek realizuje swoje cele m.in. przez wydawanie opinii (...) na zasadach przewidzianych ustawami oraz innymi aktami prawnymi i porozumieniami, a w zadaniach statutowych Zarządu Wojewódzkiego i Zarządów Terenowych nie wyszczególniono tego uprawnienia.
W odpowiedzi na przedstawione przez organ stanowisko, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 11 listopada 2004 r. powielił argumentację ze skargi. Dodatkowo wyjaśnił, iż celem wniosków dowodowych jest wykazanie niewyjaśnienia i nierozważenia przez organ istotnych okoliczności sprawy istniejących w dacie wydania decyzji, ponieważ zarzuty odwołującego zignorowano a okoliczności faktyczne nie zostały obiektywnie ustalone, ani wyjaśnione. Zarzucił, że w aktach personalnych nie było opinii organizacji zakładowej związków zawodowych a brak jej uzupełniono w trakcie przekazywania skargi do WSA w Opolu.
Organ II instancji w kolejnym piśmie z dnia 20 stycznia 2006 r. podtrzymał swoje stanowisko.
Na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. Sąd dopuścił dowód z pisma Organizacji Terenowej NSZZP KP II w O. z dnia 20 października 2005 r., oddalił wniosek dowodowy w przedmiocie dopuszczenia dowodu z protokołu z rozprawy głównej z dnia 9 sierpnia 2005 r. (sygn. akt [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwaną dalej Prawo o postępowaniu).
Z zasady legalności wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Jeżeli naruszone zostało prawo materialne lub proceduralne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, decyzja podlega uchyleniu.
Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie odpowiadają wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zarazem, w myśl art. 43 ust. 3 cyt. ustawy, zwolnienie policjanta ze służby na podstawie ww. przepisu może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Zwolnienie policjanta na tej podstawie prawnej ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu, przesądza o tym użycie w niej zwrotu "można zwolnić". W zakresie decyzji uznaniowej kontrola sądu sprowadza się do kontroli decyzji w świetle przepisów prawa procesowego oraz w zakresie prawa materialnego pod kątem, czy nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego. Organ administracji bowiem, działając na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest zobowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Nadto winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa). Przed podjęciem rozstrzygnięcia zobowiązany jest także wnikliwie i wszechstronnie zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba powiedzieć, że o ile organ I instancji mógł przyjąć, iż w sprawie zaistniała przesłanka oczywistości popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalszą służbę skarżącego w Policji, zastosowany przepis wymaga istnienia tej okoliczności przed zwolnieniem policjanta ze służby (patrz: wyrok SN z dnia 23 lutego 2005 r., III PK 74/04, opubl. OSNP 2005/20/321), gdyż dysponował materiałem dowodowym, który potwierdzał tę przesłankę, o tyle organ II instancji na skutek złożonego odwołania i zakwestionowania tej oczywistości, co prawda w sposób lapidarny, powinien był zastosować wyżej przedstawione reguły kpa. W tym miejscu należy przypomnieć, że postępowanie administracyjne, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jest dwuinstancyjne i dopiero decyzja organu II instancji ma walor decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę.
Wracając do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że organ odwoławczy, orzekając nie przestrzegał tych reguł procesowych. Nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego i nie poczynił żadnych samodzielnych ustaleń wskazujących na to, że nadal występuje w sprawie oczywistość popełnienia przestępstwa przez skarżącego, uniemożliwiającego jego pozostawanie w służbie.
Organ II instancji poprzestał tylko na informacji Prokuratury w sprawie przedstawienia skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa i skorzystania z możliwości art. 335 kpk, tj. wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy poprzez przyjęcie zaproponowanej kary. Tymczasem sam fakt wszczęcia postępowania karnego i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, w którym podejrzany przyznał się do zarzucanego czynu nie może jeszcze świadczyć o tym, że podejrzany rzeczywiście dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa. Wynika to nie tylko z jednej z naczelnych dyrektyw postępowania karnego, tj. zasady domniemania niewinności, ale także z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Każdy zaś, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP).
W aktach sprawy nie ma dowodów wskazujących na to, że kiedykolwiek zwracano się do organów ścigania o wypożyczenie akt sprawy lub innych istotnych dla sprawy dokumentów. Jest to tym bardziej istotne, że skarżący przed organem odwoławczym zakwestionował treść pisma Prokuratora. Z akt nie wynika też, by w ogóle próbowano czynić jakiekolwiek ustalenia, które mogłyby potwierdzić również przed tym organem oczywistość zarzucanego skarżącemu przestępstwa.
Dlatego sam fakt wszczęcia postępowania karnego, bez analizy okoliczności konkretnego przypadku i bez zgromadzenia rzetelnych dowodów potwierdzających oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa uniemożliwiającego jego pozostawanie w służbie, nie może stanowić powodu rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Drugą przesłanką, która warunkuje skorzystanie z cyt. przepisu jest wykazanie, że popełniony czyn uniemożliwia pozostawanie policjanta w służbie. Ta przesłanka została pominięta zarówno przez organ I instancji, jak też organ odwoławczy. Nie można bowiem uznać za zgodne z przepisami, jak to uczynił organ I instancji, przytoczenie w tej kwestii tylko zapisu ustawy. Komendant Wojewódzki Policji w O. zaś nie wypowiedział się w ogóle w tej materii. Wykazanie zaistnienia tej przesłanki podjął w odpowiedzi na skargę, lecz taka praktyka jest niedopuszczalna, ponieważ to uzasadnienie decyzji powinno zawierać wszystkie motywy zastosowanego rozstrzygnięcia co do istoty, a nie odpowiedź na skargę.
Przechodząc do zarzutu skarżącego dotyczącego niespełnienia przez organy wymogu konsultacji z właściwym związkiem zakładowym przed wydaniem rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, stwierdzić trzeba, że ma on rację, iż stosownie do treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 wymaga zasięgnięcia opinii zakładowego związku zawodowego. Z akt sprawy wynika, że Komendant Miejski w O. zasięgnął opinii Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Zarządu Terenowego przy KMP w O., zaś skarżący M. R. służył jako referent ogniwa II Sekcji Prewencji w Komisariacie II Policji w O. Pismo Organizacji Terenowej NSZZP w II Komisariacie w O. z dnia 20 października 2005 r., dopuszczone jako dowód przed Sądem potwierdza, że przy tym Komisariacie działa organizacja terenowa związku zawodowego policjantów, której członkiem był skarżący, zatem do zarządu tej zakładowej organizacji związkowej winien się zwrócić organ I instancji o wydanie wspomnianej opinii, bowiem w myśl cyt. przepisu powinna to być opinia pochodząca od uprawnionego statutowego organu związku zawodowego, szczebla zakładowego. Nie można się zgodzić z argumentacją organu, że wypełnił ustawowy obowiązek poprzez zwrócenie się o opinię do Zarządu Terenowego przy KMP w O. Zarząd Terenowy, w sytuacji gdy był nieuprawniony do wydania opinii, zobligowany był do przekazania pisma Komendanta w tym przedmiocie do właściwego zarządu związku. Również zaprezentowana interpretacja § 10 pkt 6 statutu NSZZP nie zasługuje na uwzględnienie. Fakt, iż w Policji działa jeden związek nie pozbawia jednostek organizacyjnych tego związku (wojewódzkie i terenowe, posiadające na mocy § 5 statutu osobowość prawną) prawa do wyrażania opinii w kwestiach przekazanych związkowi. Wskazanie kompetencji organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów jako właściwej do zaopiniowania decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wynika wprost z art. 43 ust. 3 tej ustawy.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutu skargi zmierzającego do wykazania naruszenia prawa przez niewszczęcie i nieprzeprowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Jak już powiedziano wyżej, organ I instancji mógł uznać, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania przywołanego przepisu.
W omawianej sprawie Sąd dopatrzył się także naruszenia przepisów kpa natury formalnej. Organ I instancji stosownie do treści art. 61 § 4 kpa nie zawiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu skarżącego, czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Z zasady tej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Czynny udział strony w każdym stadium postępowania ma na celu zapewnienie jej wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa. Wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na to uchybienie. Nie można uznać, że pismo Prokuratora automatycznie wszczęło postępowanie w sprawie.
Zauważyć również trzeba, że decyzja organu odwoławczego wydana w trybie reformatoryjnym powinna określać, jaka część decyzji podlega uchyleniu, zaś orzeczenie w tym zakresie powinno zastąpić wadliwą część decyzji organu I instancji. Z osnowy zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie orzekł w sprawie a jedynie sprostował rozstrzygnięcie, posługując się zwrotem "winno być". Organ odwoławczy nie wyeliminował także błędu organu I instancji, który w rozstrzygnięciu decyzji uzasadnił nadany jej rygor natychmiastowej wykonalności. Błąd ten powielił. Tymczasem motywy rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji przedstawia się w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 kpa).
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego (art. 41 ust. 2 pkt 8, art. 43 ust. 3 ustawy o Policji) oraz przepisów postępowania administracyjnego (art. art. 7, 10, 61 § 4, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa), stąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu orzeczono, jak w sentencji.
Orzeczenie w przedmiocie niewykonywania decyzji uzasadnia przepis art. 152, a orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 Prawa o postępowaniu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie przeprowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przedstawione reguły kpa, ustalając w sposób niebudzący wątpliwości, w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, czy istnieją podstawy do zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Na wynik sprawy będą miały wpływ ustalenia poczynione przez organ, uwzględniające przedstawione wskazania Sądu, poprzez wydanie stosownej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło