II SA/Op 781/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 25 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 781/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę L. S. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 25 października 2011 r., nr [...], uchylające postanowienie Starosty Prudnickiego z dnia 19 sierpnia 2011 r. o odmowie wydania zaświadczenia w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 lutego 2012 r. za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W dniu 16 lutego 2012 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) L. S. złożył pismo zatytułowane "Prośba o odwołanie postanowienia", w którym wskazał, że w trzech kompletach pism dotyczących spraw, jakie wniósł do Sądu, a które dostarczono w okresie największego chaosu międzyświątecznego, nie dopatrzył się wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Wyjaśnił, że dostrzegł tylko wezwania do podpisania skargi i jej odesłania, co niezwłocznie uczynił. Dopiero z otrzymanegow dniu 16 lutego 2012 r. postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedział się, że nie dopełnił formalności sądowych. Przepraszając za zaistniałą sytuację, skarżący wskazał, że roztargnienie jest rzeczą ludzką, a całą sprawę, której dotyczy skarga, prowadzi już od trzech lat i nie wie, jak tłumaczyć zaistniałą sytuację. Wyjaśnił, że niezwłocznie dokonuje zapłaty, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W aktach sprawy znajduje się dowód wpłaty w dniu 16 lutego 2012 r. na konto tut. Sądu wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi o sygn. akt II SA/Op 781/11. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 27 lutego 2012 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 16 lutego 2012 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, poprzez oznaczenie rodzaju pisma, czy jest to zażalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył pismo z dnia 2 marca 2012 r., zatytułowane "Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi", w którym powtórzył w całości treść pisma z dnia 16 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami warunkującymi przywrócenie terminu jest zatem stwierdzenie - po pierwsze - zachowania wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a., tj. zachowania terminu do złożenia wniosku, po wtóre - dokonania chybionej czynności, a po trzecie - uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie, o jakim mowa w omawianym przepisie, jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym; nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie; jest dopuszczalne, gdy przewidują go przepisy szczegółowe. Przy uprawdopodobnieniu dopuszcza się ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego, także odnośnie braku winy osoby, która uchybiła terminowi. Uprawdopodobnienie nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, traktuje się je jako surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu stwarzający tylko prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa, gdyż oznacza to brak staranności, który jest elementem winy. Zajęcie odmiennego stanowiska, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 284-285 oraz 287 i powołane tam orzecznictwo; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000 nr 19, poz. 719; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01, opubl. na stronie internetowej – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że przyjmując, iż skarżący uzyskał wiedzę o nieopłaceniu skargi z treści postanowienia o jej odrzuceniu, otrzymanego w dniu 16 lutego 2012 r., to poprzez złożenie w tym samym dniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, zachował termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. Skarżący dopełnił też kolejnego wymogu, wynikającego z art. 87 § 4 P.p.s.a., w postaci jednoczesnego wpłacenia wpisu od skargi. Spełnienie tych warunków, jakkolwiek niezbędne w świetle powołanych przepisów przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, nie przesądza jeszcze o pozytywnym rozpoznaniu wniosku i o przywróceniu uchybionego terminu. Oceniając wskazywane przez skarżącego okoliczności w kontekście obowiązku uprawdopodobnienia braku po jego stronie winy w uchybieniu terminu, uznać przyjdzie, że z treści argumentacji, zawartej w pismach z dnia 16 lutego 2012 r. i z dnia 2 marca 2012 r. nie wynikały obiektywne i niezależne od skarżącego przeszkody w terminowym uiszczeniu wpisu od skargi. W przekonaniu Sądu, za tego rodzaju przesłanki, wykluczające winę w niedostrzeżeniu wezwania do uiszczenia wpisu, nie można uznać podawanej przez skarżącego okoliczności w postaci zwyczajnego roztargnienia. To samo dotyczy dezorganizacji codziennych czynności, spowodowanej okresem świątecznym, zwłaszcza, że nie uniemożliwiło to skarżącemu usunięcia w terminie wskazanym przez Sąd drugiego z braków formalnych wniesionej skargi, tj. dopełnienia czynności podpisania skargi. Przedstawione we wniosku okoliczności nie są sytuacjami niezależnymi od strony i niemożliwymi do przezwyciężenia. Nie mogą usprawiedliwiać uchybienia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż wynikają wyłącznie z nienależytej staranności w prowadzeniu przez skarżącego własnych spraw. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej. W konsekwencji nie zaistniały również przesłanki pozwalające na uznanie zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a tym samym brak jest podstaw do jego przywrócenia. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.