II SA/Op 89/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej postanawia: odrzucić zażalenie skarżącego Stowarzyszenia na pismo Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 czerwca 2008 r. Stowarzyszenie A w O. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], uchylające postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] o odmowie dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektu o funkcji handlowej, usługowej i gastronomicznej w O. przy Placu [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 marca 2008 r. skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało przesłane skarżącemu za pismem z dnia 11 marca 2008 r. na adres podany w skardze i pod tym adresem doręczone w dniu 14 marca 2008 r. wraz z pouczeniem o siedmiodniowym terminie do wniesienia zażalenia. W piśmie z dnia 14 marca 2008 r. (data wpływu do Sądu 17 marca 2008 r.) skarżące Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów postępowania w całości. Wniosek ten został oddalony postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 maja 2008 r., natomiast wniesiony na powyższe postanowienie sprzeciw został odrzucony przez Sąd postanowieniem z dnia 16 czerwca 2008 r. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, z dnia 26 czerwca 2008 r., skarżące Stowarzyszenie pismem z dnia 26 czerwca 2008 r. zostało poinformowane o wynikającym z zarządzenia Przewodniczącego z dnia 10 marca 2008 r. obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], w terminie 7 dni od otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Dodatkowo skarżące Stowarzyszenie zostało powiadomione, iż od tego pisma informującego nie przysługują środki zaskarżenia. Pismo doręczone zostało w dniu 30 czerwca 2008 r. Skarżące Stowarzyszenie nie uiściło wpisu od skargi, natomiast w adresowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego piśmie z dnia 30 czerwca 2008 r. (złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym 2 lipca 2008 r.), zakwestionowało zarządzenie z dnia 26 czerwca 2008 r. (określając je jako postanowienie) i wskazując, iż wnosi od niego odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż podstawę prawną obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, stanowią przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a strony obowiązane są bowiem ponosić koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiści zalicza się m.in. koszty sądowe, które w myśl art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi w myśl art. 212 § 1 P.p.s.a. są z kolei wpis oraz opłata kancelaryjna. Jak stanowi przepis art. 230 § 1 P.p.s.a. wpis, stosunkowy bądź stały, pobierany jest od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a. należy skarga. Wysokość oraz szczególne zasady pobierania wpisu określane zostały przez Radę Ministrów, w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), które wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 233 P.p.s.a. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia od skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu, pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł. Stosownie do regulacji art. 219 § 1 P.p.s.a, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie. W myśl art. 214 P.p.s.a. spoczywa on na wnoszącym pismo. W niniejszej sprawie, w myśl wskazanych powyżej regulacji, skarżące Stowarzyszenie obowiązane było do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został uiszczony przy wniesieniu skargi, na mocy art. 220 § 1 zd. drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., Stowarzyszenie zostało wezwane do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W niniejszej sprawie wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 10 marca 2008 r. za pismem doręczonym w dniu 14 marca 2008 r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu oraz złożenia zażalenia na powyższe zarządzenie (który wobec doręczenia dokonanego w dniu 14 marca 2008 r. rozpoczął bieg w dniu 15 marca 2008 r. i zakończył się z dniem 21 marca 2008 r.) złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Żądanie to nie zostało uwzględnione, a orzeczenie w tym przedmiocie (postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2008 r. oddalające wniosek) stało się prawomocne wobec prawomocnego odrzucenia przez Sąd wniesionego sprzeciwu. Natomiast wobec niewniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 10 marca 2008 r. zarządzenie to stało się prawomocne i funkcjonuje w obiegu prawnym. Powyższe okoliczności uzasadniały podjęcie przez Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kolejnej czynności, jaką było poinformowanie skarżącego Stowarzyszenia o obowiązku uiszczenia wpisu wynikającego z zarządzenia z dnia 10 marca 2008 r. Czynność ta dokonana została w drodze zarządzenia, z dnia 26 czerwca 2008 r., na podstawie art. 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny powinien udzielić stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Pismo skarżącego Stowarzyszenia z dnia 30 czerwca 2008 r., kierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy potraktować zatem jako zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego z dnia 26 czerwca 2008 r., wniesione pomimo pouczenia o braku przysługujących środków zaskarżenia. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 198 P.p.s.a., przepisy art. 194 i art. 197 tej ustawy stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienia zażalenia. Możliwość zaskarżenia zarządzeń przewodniczącego daje m.in. przepis art. 227 § 1 P.p.s.a., który ma zastosowanie do zarządzeń w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Z kolei zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. I tak, stosownie do art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, (...). Dokonując oceny dopuszczalności zażalenia, wniesionego w piśmie z dnia 30 czerwca 2008 r., uznać należało, iż zażalenie na czynność Przewodniczącego, dokonaną w oparciu o art. 6 P.p.s.a., jest niedopuszczalne. Zauważyć bowiem przyjdzie, że ta czynność Przewodniczącego nie stanowi zarządzenia określonego w art. 220 § 1 P.p.s.a., zaskarżalnego na podstawie art. 227 § 1 P.p.s.a. Jak wskazano już wyżej, pierwotne zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi funkcjonuje w obiegu prawnym, a zatem pozostaje w mocy wiążąc strony oraz sąd i podlega wykonaniu. Przepis art. 170 P.p.s.a określający zakres związania odnosi się wszak do orzeczeń, zaś przez orzeczenia należy rozumieć nie tylko wyrok i postanowienia, ale także zarządzenia Przewodniczącego (por. Bogusław Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Kantor Zakamycze, Kraków 2006, s.360). Z tego względu ponowne wezwanie o uiszczenie opłaty sądowej w formie określonej w art. 220 § 1 P.p.s.a nie znajduje uzasadnienia prawnego. Powyższy pogląd jest zbieżny ze stanowiskiem konsekwentnie wyrażanym ostatnio w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia z dnia 12 lutego 2008r., sygn. akt II OZ 86/08 oraz z dnia 13 lutego 2008, sygn. akt I OZ 61/08 – niepubl.) Reasumując, pismo zawierające informację o obowiązku uiszczenia wpisu określonego wcześniejszym zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 marca 2008 r., nie stanowi zarządzenia zaskarżalnego w myśl art. 227 § 1 P.p.s.a. Takiego charakteru tej czynności nie zmienia przy tym fakt, iż wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia przewodniczącego wydziału, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty. Przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują zaskarżalności zarządzeń wydawanych w celu realizacji przez sąd obowiązku wynikającego z art. 6 P.p.s.a., o czym wnoszącego skargę pouczono. Wobec powyższego, na mocy art. 178 w związku z art. 197 § 2 i 198 P.p.s.a, wniesione zażalenie należało odrzucić, stąd orzeczono, jak w sentencji.