II SA/Op 89/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. Ć. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. W. Ć. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 21 grudnia 2012r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów. Skarżący w dniu 11 marca 2013 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), przesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, prosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że choruje na wrodzoną rybią łuskę całego ciała i aby w miarę normalnie egzystować musi codziennie smarować się maściami i co najmniej co 2 dzień kąpać, oprócz zażywania odpowiednich leków, leczenie to jest kosztowne. Ponadto z powodu choroby nie może pracować w kurzu, na wietrze, mrozie słońcu, w styczności ze smarami i chemią. Przez wiele lat był wykluczony ze społeczeństwa – nie mógł znaleźć pracy, siostra z rodziną pomogli mu założyć działalność gospodarczą, której prowadzenie pozwoliło mu odnaleźć się w życiu. Nałożona na niego kara załamała go psychicznie, a ponadto 17 sierpnia 2012 r. miał wypadek samochodowy i z powodu problemów z kręgosłupem przebywał 6 miesięcy na chorobowym, nie miał w tym czasie dochodów. Skarżący podał, że ma majątek w postaci domu o powierzchni 100 m2, do kapitalnego remontu, nieruchomość rolną o powierzchni 2,5 ha, stodołę, budynki gospodarcze, samochody [...] o wartości 3200 euro, [...] o wartości 4000 euro, którym wykonywał usługi transportowe, Wyjaśnił, że dom, w którym mieszka jest jego własnością, otrzymał go wraz z gospodarstwem od rodziców, wszystkie budynki pochodzą z lat 50 i wymagają generalnego remontu. Prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z 70 - letnią matką, ich łączny miesięczny dochód wynosi 1714 zł, składają się na niego jego renta chorobowa 799,18 zł i renta chorobowa matki 915,69 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznał, że oświadczenie zawarte we wniosku W. Ć. o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych i wezwał go do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 10 dni od dnia otrzymania wezwania, poprzez: Wskazanie jakiej wysokości są koszty utrzymania jego domu, poprzez nadesłanie rachunków lub oświadczenia o ich wysokości (energia, woda itp.), - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, - zaświadczeń (np. decyzji) o aktualnej wysokości świadczeń rentowych otrzymywanych przez członków gospodarstwa domowego (pouczono, że nie trzeba ich przesyłać, jeśli wysokość świadczeń potwierdzą nadesłane wydruki z rachunków bankowych), - nadesłanie zeznania podatkowego za rok 2012 potwierdzonego, że zostało złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, ewentualnie jeśli deklaracja podatkowa za rok 2012 nie została jeszcze złożona, to deklaracji podatkowej za rok 2011 z potwierdzeniem jej złożenia we właściwym urzędzie skarbowym, - zaświadczeń potwierdzających jego zły stan zdrowia związany z chorobą i wypadkiem, np. zaświadczenia lekarskie, kart leczenia szpitalnego itp., - wskazanie kosztów związanych z jego leczeniem, ewentualnie nadesłanie rachunków za leki, czy leczenie, rehabilitację, - wskazanie, czy nieruchomość rolna stanowi jakieś źródło dochodu np. z dopłat unijnych, umowy najmu, dzierżawy, upraw, jeśli tak to w jakiej wysokości, Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. W. Ć. odebrał to wezwanie w dniu 19 marca 2012 r., nie złożył na nie do dnia dzisiejszego żadnej odpowiedzi. Wniosek W. Ć. obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący wykazał, że miesięczne dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą netto 1714,87 zł, a zatem na jedną osobę w jego dwuosobowym gospodarstwie domowym przypada miesięcznie kwota dochodu 857,43 zł. Skarżący nie przesłał żądanych dokumentów, ale referendarz sądowy w aktach administracyjnych sprawy odnalazł potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie zaświadczeń lekarskich dotyczących skarżącego i jego matki. Zaświadczenie dotyczące matki skarżącego z dnia 17 lipca 2012 r., stwierdza, że wymaga ona opieki osoby drugiej po zabiegu operacyjnym i trwającym 10 dni pobycie w szpitalu. Zaświadczenie odnośnie skarżącego z dnia 17 lipca 2012 r., potwierdza jego przewlekłą chorobę. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 741357). Referendarz sądowy, zwany dalej orzecznikiem, wziął pod uwagę wyżej opisane zaświadczenia, jako pomocne w ocenie sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie przesłał wprawdzie wnioskowanych dokumentów, ale potwierdzony zaświadczeniem fakt jego choroby, zdaniem referendarza kwalifikuje go do przyznania mu prawa pomocy w pewnym zakresie. Względy bowiem doświadczenia życiowego i wiedzy ogólnej orzecznika, przemawiają za przyjęciem przez niego argumentacji skarżącego odnośnie dolegliwości i kosztów leczenia, jakie powoduje dla niego jego schorzenie, a które nie pozostają bez negatywnego wpływu na jego stan majątkowy i możliwości zarobkowe. Orzecznik uznał zatem, że skarżącemu powinno się udzielić pomocy w dostępie do Sądu. Jednocześnie nie był w stanie w związku z brakiem bardziej szczegółowych wyjaśnień skarżącego dokonać dokładniejszej analizy jego sytuacji majątkowej i stwierdzić, czy skarżący powinien mieć przyznaną pomoc w większym rozmiarze, niż jedynie zwolnienie od wpisu od skargi. Orzecznik uznał bowiem, że choroba skarżącego, jak i potwierdzone zaświadczeniem pojawiające się problemy zdrowotne u jego matki, stwarzają przesłanki do przyznania skarżącemu częściowego prawa pomocy, szczególnie w zestawieniu z podanymi dochodem jego gospodarstwa domowego. Z drugiej strony nie wyjaśnienie przez niego szeregu kwestii, a najistotniejsze z nich to stan rachunków bankowych i kwestia dochodów z gospodarstwa rolnego, stwarzają nie dające się usunąć wątpliwości, co do słuszności przyznania pomocy odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych w większym rozmiarze. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego nie uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił zwolnić go od kosztów sądowych w części poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w całości. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie Zwolnienie to obejmuje wpis sądowy od skargi, wynoszący 320 zł, stosownie do § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to wpis stosunkowy zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi do 10000 zł – 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. Oddalono natomiast wniosek skarżącego co do zwolnienia z pozostałych kosztów sądowych, Inne potencjalne koszty jakie mogą dla skarżącego powstać w tym postępowaniu to opłata 100 zł, jako opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz 160 zł wpisu do skargi kasacyjnej. Koszty są przyszłe i potencjalne, a w razie konieczności ich poniesienia, jeśli skarżący uzna, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na ich zapłatę w momencie, gdy będzie do tego zobligowany, może ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Powinien jednakże liczyć się wówczas, z tym, iż brak wyżej opisanych dodatkowych dokumentów może stanowić przeszkodę, co do zwolnienia go kosztów sądowych w większym niż obecnie rozmiarze. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.