II SA/Op 94/17

WyrokWSA w Opolu2017-07-20

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Ewa Janowska, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych (rozbiórki) na wniosek osoby, która nie jest stroną postępowania, ale posiada interes prawny w jego przeprowadzeniu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych (rozbiórki) na wniosek osoby, która nie jest stroną postępowania. Wniosek taki może stanowić jedynie informację dla organu, która może być podstawą do wszczęcia postępowania z urzędu, jeśli zostaną stwierdzone przesłanki określone w przepisach Prawa budowlanego. Postępowania dotyczące legalności robót budowlanych, w tym rozbiórki, co do zasady wszczynane są z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie legalności rozbiórki budowli, wskazując na brak pozwolenia na rozbiórkę, brak zgody właścicieli oraz usunięcie znaku geodezyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy postępowania naprawczego, które wszczyna się z urzędu. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, argumentując, że postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych wszczyna się z urzędu, a wniosek skarżącej stanowił jedynie informację. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących strony postępowania, interesu prawnego oraz braku podjęcia niezbędnych czynności wyjaśniających.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalności wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. G., jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: OWINB) z dnia 26 października 2016 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim (dalej w skrócie: PINB) z dnia 9 września 2016 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej. Wniesienie skargi zapadło w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. P. G. (zwana dalej jako "skarżąca"), zwróciła się do PINB w powiecie brzeskim o wszczęcie postępowania w sprawie legalności robót budowalnych, tj. rozbiórki budowli zlokalizowanej na działce nr a i b w [...]. We wniosku tym wskazała, że jest właścicielem nakładów poczynionych na ww. nieruchomościach a J. A. i R. R. są związani tym nakładem, zgodnie z instytucją prawa cywilnego "pacta adiecta - pactum reservati domini". Podniosła, że przedmiotowa budowla została rozebrana bez spełnienia wymagań wynikających z przepisów prawa, polegających na: 1) braku uzyskania przez podmiot przeprowadzający rozbiórkę pozwolenia na rozbiórkę w formie decyzji organu, 2) braku zgody właścicieli obiektu budowlanego na wykonanie rozbiórki zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, 3) bezprawnym usunięciu przez podmiot dokonujący rozbiórki znaku geodezyjnego - znacznika granicy działek w postaci słupka umieszczonego w gruncie na granicach działek a i b. Postanowieniem z dnia 9 września 2016 r., nr [...], PINB w powiecie brzeskim na podstawie art. 61a § 1 i art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm. - zwanej dalej K.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżąca wniosła podanie dotyczące wszczęcia postępowania na wniosek strony w sprawie legalności robót budowlanych w postaci rozbiórki budowli zlokalizowanej na działce nr a oraz b w [...]. Zdaniem organu, podanie dotyczy wszczęcia postępowania naprawczego, uregulowanego przez przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, które to postępowanie jest wszczynane z urzędu. Organ podkreślił, że w tej sytuacji podanie nie może powodować wszczęcia postępowania i dlatego odmówił wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 K.p.a.). Pismem z 15 września 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie PINB w powiecie brzeskim art. 61 § 1 K.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię. Akcentowała przy tym, że organ błędnie przyjął, że wnosi o przeprowadzenie postępowania naprawczego, w sytuacji gdy wnosi o przeprowadzenie postępowania w sprawie legalności prowadzonych robót budowalnych - rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego przez skarżącą. Wskazała, że zgodnie z art. 25 K.p.a. ma interes prawny w zakresie żądania od organu przeprowadzenia postępowania w sprawie zbadania legalności ww. prac budowlanych. Skarżąca wniosła ponadto o zbadanie przez PINB w powiecie brzeskim, czy podmiot dokonując rozbiórki rzeczy, działając bez wymaganych przepisami prawa pozwoleń budowlanych i zgody właściciela obiektu, przeprowadził rozbiórkę legalnie. W wyniku rozpoznania zażalenia, OWINB w Opolu, postanowieniem z dnia 26 października 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podniósł, że w postępowaniu prowadzonym na żądanie strony, żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania i organ jest związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Organ zauważył również, że art. 61 § 1 K.p.a. nie oznacza dowolności organu we wszczynaniu postępowania bądź z urzędu bądź na wniosek. Zazwyczaj przepisy prawa materialnego przyznają inicjatywę wszczęcia postępowania, czy to organowi, czy to stronie, czy też obu tym podmiotom. Gdy przepisy tej kwestii nie regulują, wówczas stosuje się ogólną regułę, aby postępowanie zmierzające do nałożenia na stronę obowiązków było wszczynane z urzędu, prowadzące zaś do przyznania uprawnień, na wniosek strony. Organ wywiódł, iż postępowanie w zakresu nadzoru budowlanego, co do zasady wszczynane jest wyłącznie z urzędu. Powyższe pozwala na samodzielne ustalenie przez przedmiotu postępowania i nie powoduje sytuacji, w której organ związany byłby żądaniem strony. Przemawia za tym kategoryczne sformułowanie przepisów nakazujących organom nadzoru budowlanego wydanie określonych decyzji po ujawnieniu stanu samowoli budowlanej (czyli ich wydanie z urzędu) oraz wyraźne sformułowanie w ustawie przypadków wszczęcia postępowania na wniosek (czyli w innych przypadkach byłyby wszczynane z urzędu). Ponadto organy te zobowiązane są do podjęcia stosownych działań, gdy obiekt budowlany zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, gdy jest użytkowany w sposób stwarzający takie zagrożenie albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, czy też został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. Zatem organ nadzoru budowanego, nie jest związany granicami żądania. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych w postaci rozbiórki budowli zlokalizowanej na działce nr a i b w [...], którego wszczęcia żąda skarżąca, wszczyna się z urzędu. W ocenie organu, prawidłowo również organ pierwszej instancji powołał przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, jako trybu właściwego dla zbadania legalności robót budowlanych innych niż budowa, w tym i prac polegających na rozbiórce. Jednocześnie OWINB wskazał, że w ramach posiadanych kompetencji organ pierwszej instancji, podjął z urzędu czynności wyjaśniające, mające na celu sprawdzenie czy rzeczywiście na działkach nr a i b w [...] doszło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego. W tym też celu w dniu 28 września 2016 r. i 3 października 2016 r. przeprowadził czynności kontrolne. Na powyższe postanowienie P. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym aktom zarzuciła naruszenie: - art. 28 i art. 61 § 1 K.p.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu przez organ, iż nie jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, nie jest stroną postępowania oraz nie posiada interesu prawnego w sprawdzeniu legalności rzeczonej budowli oraz legalności prowadzonych prac rozbiórkowych, - art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na braku podjęcia przez organ czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, niezbadanie okoliczności faktycznych przedstawionych przez strony. W uzasadnieniu skargi skarżąca kwestionowała zasadność wydanego przez organy rozstrzygnięcia. Stwierdziła, że wniosek z dnia 31 sierpnia 2016 r. był jasno sprecyzowany, ponadto spełniła przesłanki wynikające z art. 28 K.p.a., jest zatem osobą legitymowaną do wniesienia żądania i posiada interes prawny jako współwłaściciel. W takiej sytuacji, jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie legalności rozbiórki budowli, a organ winien był takie postępowanie wszcząć. Zdaniem skarżącej, art. 61 a K.p.a., pozwala organowi na dokonanie wstępnej oceny żądania wszczęcia postępowania, dotyczy to zarówno elementów podmiotowych jak i przedmiotowych. Natomiast przeprowadzona rozbiórka dotyczyła budowli wzniesionej przez skarżącą a także jako współwłaścicieli J. A. oraz R. R., to osoby te mają interes prawny w sprawdzeniu przez organ legalności poczynionych prac rozbiórkowych. Zwróciła uwagę na wymagane dokumenty, które muszą być załączone do wniosku o wydanie decyzji - pozwolenia budowlanego. Podmiot, który dokonał rozbiórki nie uzyskał pozwolenia, jak również nie dokonał zgłoszenia zamiaru dokonania rozbiórki, a wiec należy wnioskować, że rozbiórka została dokonana w trybie samowoli budowlanej. Skarżąca podniosła także, iż A Sp. z o.o., na zlecenie której została wykonana rozbiórka wzniesionej przez nią budowli, posiadała wiedzę o tym, iż budowla jest położona na dwóch działkach nr a i b w [...]. Takiej wiedzy nie posiadała skarżąca, pozostając w przeświadczeniu, że Spółka jest właścicielem całego przekazywanego terenu, tymczasem spółka była jedynie użytkownikiem wieczystym działki nr a, a do części terenu położnego na działce nr b nie posiadała żadnych praw. W tej sytuacji, pomimo, iż organ został poinformowany przez skarżącą o dokonanej samowoli budowlanej, nie wszczął postępowania na wniosek strony, nie wszczął także takiego postępowania z urzędu i nie dążył do prawidłowego zbadania sprawy, według regulacji z art. 7 i art. 77 K.p.a. W odpowiedzi na skargę WINB w Opolu, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Z akt sprawy wynika również, iż na mocy zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 22 lutego 2017 r., na podstawie art. 57 § 3 P.p.s.a. oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, sprawę ze skargi J. A., P. G. i R. R. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...] – stanowiącej przedmiot niniejszej skargi, wyłączono ze skargi J. A., P. G. i R. R. na postanowienie z dnia 26 października 2016 r., nr [...], wpisanej pod sygn. akt II SA/Op 19/17. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 94/17, WSA w Opolu odrzucił skargę J. A. i R. R. na postanowienie OWINB w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...], z uwagi na brak interesu prawnego do wniesienia skargi. Sąd stwierdził, że w stosunku do każdego z nich organy nadzoru budowlanego - zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji - prowadziły odrębne postępowanie. Wobec każdego z nich wydano również dwie odrębne decyzje, nie byli zatem adresatami postanowienia PINB w powiecie brzeskim z dnia 9 września 2016 r., nr [...], ani też zaskarżonego postanowienia WINB w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie OWINB w Opolu z dnia 26 października 2016 r. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Na wstępie przypomnieć należy, iż przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim z dnia 9 września 2016 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej w sprawie legalności robót budowalnych, tj. rozbiórki budowli zlokalizowanej na działce nr a i b w [...]. Skarżąca akcentowała, iż posiada interes prawny do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania, a organ zobligowany był do podjęcia tego postępowania i zbadania, czy podmiot dokonując rozbiórki rzeczy, stanowiącej jej własność, działając bez wymaganych przepisami prawa pozwoleń budowlanych i zgody właściciela obiektu, przeprowadził rozbiórkę legalnie. W ocenie organów obu instancji, podanie skarżącej dotyczyło wszczęcia postępowania naprawczego, uregulowanego przepisami art. 50-51 Prawa budowlanego, które wszczynane jest z urzędu, a nie na wniosek strony, a zatem podanie skarżącej nie mogło powodować wszczęcia postępowania z jej wniosku. Zdaniem Sądu, stanowisko organów należało uznać za prawidłowe. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia wskazać w pierwszej kolejności należy na przepis art. 61 § 1 K.p.a., który przewiduje dwa sposoby wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie natomiast do art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (występuje np. w interesie innej osoby, czy w interesie społeczności lokalnej, nie mając uprawnień do reprezentowania tych podmiotów). Natomiast drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te, jak słusznie akcentowały organy obu instancji, nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie przyjmuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438, wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt OSK 553/15, LEX nr 2118781). Omawiany przepis kreuje po stronie organu obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy zgłoszonego żądania pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Nadto zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony został pogląd, że zastosowanie instytucji określonej w art. 61 a § 1 K.p.a. ma charakter formalny. Występuje na etapie wstępnym badania żądania wnioskodawcy pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co prowadzi w sposób oczywisty, bez prowadzenia postępowania dowodowego, do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, przy ocenie istnienia przesłanek z powyższego przepisu, czyli przy ocenie, czy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organy nie gromadzą dowodów, na podstawie których dokonuje się ustaleń stanu faktycznego, wobec czego nie jest możliwe wypowiadania się na jego temat. Natomiast, jeśli organ przeprowadzi czynności wyjaśniające i dowodowe, to zakończenie postępowania nie może nastąpić postanowieniem o odmowie jego wszczęcia na mocy art. 61 a § 1 K.p.a., lecz decyzją o umorzeniu postępowania wskutek jego bezprzedmiotowości (art. 105 § 1 K.p.a.), albo też decyzją o innej treści w zależności od ustaleń stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 584/11 – dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy orzekające w sprawie słusznie uznały, iż ziściła się przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania. Z lektury akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. P. G. domagała się wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych w postaci rozbiórki budowli zlokalizowanej na działce nr a oraz b w [...]. Trafnie też dostrzegły organy, że wniosek skarżącej dotyczył w istocie postępowania naprawczego regulowanego przepisami art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Tytułem wyjaśnienia, postępowanie to jest wszczynane z urzędu i w takim przypadku wniesienie podania nie uruchamia postępowania na wniosek strony. W tym miejscu i tylko dla kontynuacji wyjaśniania można jedynie wskazać na regulację ww. przepisów. I tak, zgodnie z art. 50 ust. 1, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Stosownie do art. 51 ust. 1, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (ust. 3). Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (ust. 7). Z treści powyższych przepisów wynika zatem, iż dotyczą one innych przypadków niż przepisy art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, mają więc zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego w tym i prac polegających na rozbiórce obiektu budowlanego. Wszystkie przywołane wyżej postępowania kontrolno-naprawcze, co do zasady wszczynane są z urzędu, w przypadku stwierdzenia przez organ przesłanek określonych w przepisach Prawa budowlanego. Nie oznacza to jednak braku możliwości wszczęcia postępowania na skutek sygnalizacji osoby trzeciej. Bowiem w sytuacji, gdy osoba trzecia niebędąca jego stroną, składa wniosek o wszczęcie takiego postępowania, wskazując np. na zły stan techniczny obiektu budowlanego lub przekroczenie przez inwestora warunków zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, wniosek taki stanowi dla organu informację, która po zweryfikowaniu może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu. Z przedstawionych wyżej względów wniosek skarżącej skierowany do organu nadzoru budowlanego mógł jedynie stanowić informację dla tego organu odnośnie do stanu przedmiotowego budynku. Natomiast nie mógł skutkować obowiązkiem wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej. Tak też się stało w niniejszej sprawie. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 7, 77 w zw. z art. 61 § 1 i art. 28 K.p.a. Zdaniem Sądu, organ w niniejszej sprawie ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd zauważą ponadto, co wynika z akt sprawy, że na skutek pisma skarżącej, jako informacji, organ pierwszej instancji podjął, ale z urzędu czynności wyjaśniające, mające na celu sprawdzenie czy na działkach nr a i b doszło do naruszenia przepisów budowlanych i w tym celu 28 września 2016 r. i 3 października 2016 r. przeprowadził czynności kontrolne. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło