II SA/Op 95/14
PostanowienieWSA w Opolu2016-06-16
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla radcy prawnego ustanowionego z urzędu za czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinno obejmować wynagrodzenie za całokształt działań w danej instancji, czy też poszczególne czynności powinny być rozliczane oddzielnie?Ratio decidendi
Sąd przyznał radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, opierając się na przepisach PPSA i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Uznał, że wynagrodzenie należy się za całokształt działań pełnomocnika w danej instancji, a nie za poszczególne czynności, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA. Przyznana kwota uwzględniała stawki minimalne za postępowanie w pierwszej instancji i za sporządzenie skargi kasacyjnej, a także podatek VAT.Stan faktyczny
Skarżący M. M. został reprezentowany przez adwokata, a następnie radcę prawnego z urzędu w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zasiłku okresowego. Pełnomocnik wniósł skargę, skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie. Po zakończeniu postępowania przed NSA, pełnomocnik złożył wniosek o wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając wynagrodzenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu J. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 442,80 zł brutto.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. K. o wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać radcy prawnemu J. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 442, 80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 82, 80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Skarżącemu M. M. został przyznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SO/Op 34/13, adwokat z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu wyznaczyła tym adwokatem – J. K., wykonującego zawód w Kancelarii w [...].
Pełnomocnik w dniu 10 lutego 2014 r. złożył do tut. Sądu skargę w sprawie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze wniósł o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, które, jak oświadczył, nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.
Pełnomocnik brał także udział w rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r., na której wydano wyrok oddalający skargę. Podtrzymał wówczas wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczenie o ich nieopłaceniu.
Pełnomocnik w dniu 16 czerwca 2014 r. złożył do Sądu skargę kasacyjną, w której ponowił swój wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 95/14, referendarz sądowy zmienił postanowienie z dnia 12 grudnia 2013 r. o przyznaniu prawa pomocy, w ten sposób, że w miejsce adwokata z urzędu dla skarżącego, ustanowił mu radcę prawnego z urzędu. Powyższe spowodowała zmiana okoliczności w sprawie, polegająca na przejściu dotychczasowego pełnomocnika z urzędu z zawodu adwokata do zawodu radcy prawnego.
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1841/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę M. M.
Wyznaczony z urzędu radca prawny ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a."
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) – zwanego dalej "rozporządzeniem", opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 4 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Uwzględniono przy tym treść § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), według, którego aktualnie w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, czyli przed dniem 1 stycznia 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia – stawka minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł.
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50 % stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia w brzmieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie z dniem 15 listopada 2005 r., sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o tym podatku, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie wynosi ona 23 %.
Referendarz sądowy przyznając pełnomocnikowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu, kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi należy mu przyznać wynagrodzenie według norm przepisanych. Za prowadzenie sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, jest to 240 zł netto oraz za sporządzenie skargi kasacyjnej jest to 120 zł netto. Wynagrodzenie to przyznał w stawce minimalnej, albowiem uzasadniał to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy pełnomocnika. Sprawa bowiem nie należy do spraw nietypowych, nie cechował jej tez wyjątkowo skomplikowany stan prawny. Zasądzając wynagrodzenie uwzględniono § 2 ust. 3 rozporządzenia i podwyższono wynagrodzenie wynoszące łącznie 360 zł netto o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 82, 80 zł. Kwota wynagrodzenia wynosi, więc brutto 442, 80 zł.
Istotne dla powyższego rozstrzygnięcia jest także to, iż odnośnie dokonywanych przez pełnomocnika czynności złożenia skargi, wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także udziału w rozprawie przed sądem I instancji, w ocenie orzekającego, wynagrodzenie za te czynności pokrywa wynagrodzenie przyznane ogólnie za jego działania w postępowaniu przed sądem I instancji. Takie stanowisko orzekającego znajduje potwierdzenie w poglądzie przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 190/13, dostępnym Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres strony http://orzeczenia.nsa.gov.pl, według którego wynagrodzenie należy się, co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji.
W związku z powyższym na postawie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło