II SA/Op 97/18

WyrokWSA w Opolu2018-06-21

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wydanie decyzji przyznającej rentę strukturalną z naruszeniem prawa, wydana w trybie wznowienia postępowania, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ odwoławczy nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego i nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przez organy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na brak należytego postępowania odwoławczego, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu (naruszenie art. 10 § 1 K.p.a.) oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania renty strukturalnej J. W. Decyzją z 2005 r. przyznano świadczenie, jednak po latach KRUS zakwestionował podleganie ubezpieczeniu rolników w dacie złożenia wniosku. W wyniku wznowienia postępowania, organy obu instancji stwierdziły wydanie pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu na rzecz J. W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 5 stycznia 2018 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania decyzji w sprawie przyznania renty strukturalnej z naruszeniem prawa 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie z dnia 14 listopada 2017 r., nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz J. W. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z 5 stycznia 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie nr [...] z 14 listopada 2017r. w sprawie przyznania renty strukturalnej z naruszeniem prawa. Wydanie tych aktów nastąpiło w następujących okolicznościach faktycznych i stanie prawnym. Wnioskiem z 24 maja 2005 r. J. W. wniósł o przyznanie renty strukturalnej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114 poz. 1191 ze zm.). Jednym z wymaganych załączników do wniosku było potwierdzenie podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Takie potwierdzenie skarżący J. W. złożył w postaci zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] z 23 maja 2005 r. Stwierdzało ono, że J. W. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników od 1 sierpnia 1980 r. do 31 marca 1998 r. oraz od 1 stycznia 1999 do nadal. Konto rolnika w KRUS nie wykazywało zadłużenia na datę wystawienia zaświadczenia. Decyzją z 2 sierpnia 2005 r. organ I instancji przyznał J. W. rentę strukturalną w kwocie 1462,71 zł, poczynając od 22 lipca 2005r. na okres nie dłuższy niż 10 lat. Pismem z 2 kwietnia 2015 r. KRUS Placówka Terenowa w [...] zawiadomiła organ I instancji, że w dacie składania wniosku o rentę strukturalną J. W. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Powołano się na formularz E 205 DE stwierdzający okres ubezpieczenia J. W. w [...] do 31 grudnia 2005 r. Do pisma KRUS P.T. w [...] załączył zaświadczenie z 2 kwietnia 2015 r., że podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników między innymi od 24 grudnia 2004 do 28 marca 2005 r., a zatem nie w dacie złożenia wniosku i w dacie przyznania renty strukturalnej. Postanowieniem z 7 maja 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Oleśnie wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 2 sierpnia 2005 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1257), dalej w skrócie "K.p.a.", celem wyjaśnienia, czy "w dacie złożenia wniosku J. W. podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowanemu w KRUS." Decyzją z 14 listopada 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. i § 4 pkt 3 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. stwierdził wydanie decyzji z 2 sierpnia 2005 r. w sprawie przyznania renty strukturalnej z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ podniósł, że stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. rolnik dla przyznania renty strukturalnej musi spełniać łącznie kilka warunków, w tym w dniu złożenia wniosku o rentę musi podlegać ubezpieczeniu emerytalno-rentownemu. Ponieważ z ustaleń KRUS wynika, że ten warunek nie był spełniony w 2005 r., gdyż podlegał ubezpieczeniu jako pracownik w [...], to z mocy art. 151 § 1 K.p.a. i art. 146 K.p.a. w braku możliwości uchylenia decyzji (upływ okresu 5 lat) orzeczono, że decyzja I instancji z 2 sierpnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa. Od tej decyzji J. W. wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia i wnosząc między innymi o przesłuchanie świadków, wystąpienie do instytucji [...] w sprawie treści formularza E 205 DE odnośnie do zatrudnienia w 2005 r. oraz dopuszczenie dowodu z aktu notarialnego Rep. A [...]. Zaskarżoną decyzją z 5 stycznia 2018 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I instancji. W motywach decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu powołał się na zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Powołał w szczególności § 4 pkt 1-7, akcentując warunek z § 4 pkt 3 (podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną). Podkreślił, że dokumentem potwierdzającym powyższy warunek, a stanowiącym obowiązkowy załącznik do wniosku jest zaświadczenie właściwej jednostki organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Powołując treść art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podniósł, że wobec ujawnienia nowych, istotnych okoliczności wynikających z pisma KRUS P.T. w [...] z 2 kwietnia 2015 r. organ przyznający rentę strukturalną musiał wznowić postępowanie, w toku którego ustalił, że decyzją przyznająca świadczenie z 2 sierpnia 2005 r. była oparta na niewłaściwych okolicznościach faktycznych. W szczególności w dniu składania wniosku o rentę strukturalną skarżący podlegał ubezpieczeniu w [...] będącego wynikiem zatrudnienia tamże w roku 2004 i 2005. W tym zakresie organ KRUS wdrożył postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu powołując treść art. 146 § 1 i art. 151 § 2 K.p.a. zaznaczył, że upływ 5 lat od dnia doręczenia decyzji stronie powoduje, iż nie można jej uchylić w trybie art. 151 § 1, zatem konieczne jest ograniczenie się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W skardze sądowoadministracyjnej J. W. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji z 5 stycznia 2018 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: a) prawa materialnego, a to § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. przez błędne uznanie, że skarżący w dniu złożenia wniosku nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, b) prawa procesowego, a to art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w odwołaniu, a w konsekwencji błędne ustalenie istotnych okoliczności faktycznych sprawy takich jak rzekome zatrudnienie J. W. w [...], od III do XII 2005 r. Zwrócił też uwagę, że zaświadczenie KRUS z 2 kwietnia 2015 r. funkcjonuje w obrocie obok pierwotnie wydanego z 23 maja 2005 r. o zupełnie odmiennej treści, przy czym organ odwoławczy w żaden sposób nie sprawdził, ani nie udokumentował przebiegu postępowania przed organami KRUS, zwłaszcza korespondencji z organem ubezpieczeniowym [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017r., poz.1369 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Ocenę legalności decyzji rozpocząć należy od odwołania się do zasad postępowania administracyjnego, w tym prawdy obiektywnej, zaufania i czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż bez ich zachowania przez organ nie można mówić o właściwie ustalonym stanie faktycznym, który jest z kolei warunkiem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić też trzeba, że ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie nakazuje, by organ podał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Natomiast niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko przeprowadzenie postępowania we wskazany sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.). Także zasada czynnego udziału stron jest niezwykle istotna, ponieważ stanowi spełnienie postulatu zapewnienia w postępowaniu administracyjnym wewnętrznej jawności działania organów administracji wobec podmiotów biorących udział w postępowaniu. Zasadnicze znaczenie tej zasady wiąże się z postępowaniem wyjaśniającym, w którym strona ma prawo zgłaszania wszelkich środków dowodowych (art. 78 K.p.a.) oraz udziału w przeprowadzaniu dowodów. To również uprawnienie do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Umożliwienie stronie skorzystania z tego prawa jest warunkiem uznania danej okoliczności faktycznej za udowodnioną (art. 81 K.p.a.).Ponadto organ winien tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.), z której wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zasada ta wymaga nie tylko podjęcia dwóch rozstrzygnięć organów kolejnych instancji, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ponowne rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego jej dyspozytywną część. Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej, przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który - sprawując kontrolę w oparciu o powołane na wstępie przepisy P.p.s.a. - nie zastępuje organu w tym zakresie. Motywy, jakimi kierowano się przy wydaniu decyzji muszą wprost wynikać z decyzji, umożliwiając sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości działań organu, które doprowadziły do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1503/14; wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1064/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 958/15). Odwołanie jest instytucją procesową tworzącą możliwość zaskarżenia decyzji administracyjnej przez uprawnione podmioty. Zgodnie zaś z przepisem art. 140 K.p.a., w administracyjnym postępowaniu odwoławczym w sprawach nieuregulowanych odrębnie w szczególnym przepisie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzeć wszystkie żądania strony podniesione w odwołaniu i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Uprawniony jest także, zgodnie z art. 136 K.p.a., do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ drugiej instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego. W szczególności nie tylko nie przedstawił ustaleń stanu faktycznego, ale też nie dokonał jego oceny pod kątem mających zastosowanie norm prawnych. Ponadto Sąd uznał, że skarżącemu nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, naruszając tym samym przepis art. 10 K.p.a., w myśl którego organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższy przepis, gwarantujący udział strony w postępowaniu administracyjnym, ma przede wszystkim na celu zapewnienie należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Brak pouczenia o treści art. 10 § 1 K.p.a. w powiązaniu z niezawiadomieniem strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, tak przez organ pierwszej instancji, jak i przez organ drugiej instancji, dowodzi już naruszenia tej zasady. Odnosząc wyżej przedstawione uwagi do stanu faktycznego i prawnego sprawy, Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zostały podjęte z naruszeniem szeregu podstawowych zasad procedury administracyjnej, w tym określonych w art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., co skutkować musiało wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. Po prawidłowym wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. ze wskazaniem na przesłankę wznownieniową z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi) organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 § 1 K.p.a. Ani w postanowieniu Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z dnia 7 maja 2015 r., ani w wezwaniu przesłanym stronie (z tej samej daty), czy innym odrębnym piśmie organ nie pouczył skarżącego o treści art. 10 § 1 K.p.a. (z akt sprawy nie wynika natomiast wyjątek z art. 10 § 2 i 3 K.p.a.) Skarżący na wezwanie odpowiedział pisemnym wyjaśnieniem z 19 maja 2015 r., a 26 czerwca 2015 r. złożył wniosek "o przesunięcie terminu wznowienia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej" i poinformował o wniesieniu do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] odwołania od decyzji KRUS stwierdzającej nieważność decyzji z 18 sierpnia 2005 r. co do podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy. Kolejną czynnością organu I instancji podjętą po ponad 2,5 roku od wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 K.p.a. było wydanie decyzji z 14 listopada 2017 r., obecnie zaskarżonej. W tej decyzji organ I instancji odwołuje się do nieistniejących w aktach dokumentów KRUS z 20 kwietnia 2017 i z dnia 28 lipca 2017 r. Nie ma także w aktach kopii odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji KRUS z dnia 27 kwietnia 2015 r. W tym miejscu należy wskazać, że na wezwanie Sądu organ przy piśmie z 18 czerwca 2018 r. złożył później kopię tego odwołania, która nie zawierała jakiegokolwiek uwierzytelnienia ani odnotowania wpływu do I instancji. Powracając do przebiegu postępowania administracyjnego trzeba podnieść, że od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Oleśnie z 14 listopada 2017 r. strona złożyła 29 listopada 2017r. odwołanie, które zostało załatwione przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu zaskarżoną decyzją z 5 stycznia 2018 r. Organ odwoławczy mimo złożonych wniosków dowodowych nie przeprowadził ich, podnosząc w uzasadnieniu, że "w świetle funkcjonowania w obrocie zaświadczenia (Kierownika KRUS P.T. [...] z 2 kwietnia 2015 r.-przypis Sądu) nie mają one znaczenia." Natomiast wniosek dowodowy oznaczony nr 1 w odwołaniu (wystąpienie do organu [...], który wydał formularz E 205 DE, aby ten zwrócił się do [...] pracodawcy J. W., czy i kiedy u niego pracował oraz czy w którymś z okresów odprowadził składki za tego pracownika, mimo braku rzeczywistego świadczenia pracy [zatrudnienia]) organ odwoławczy skwitował tym, że "taki wniosek został uprzednio zrealizowany, bo skutkiem weryfikacji okresów podlegania (ubezpieczeniu) przez [...] organ było wydanie przez KRUS omawianego zaświadczenia". Organ odwoławczy poza wymienieniem zaświadczenia KRUS P.T. w [...] z 2 kwietnia 2015 r. nie odniósł się w żaden sposób do dokumentów ani okoliczności związanych z podleganiem przez J. W. innemu ubezpieczeniu niż na ubezpieczeniu na podstawie ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (obecnie Dz. U. 2017 r. poz. 2336 ze zm., poprzednio Dz. U. 1998 r. nr 7 poz. 25). Organy wszczynając i prowadząc postępowanie w przedmiocie wznowienia dysponowały jedynie pismem KRUS P.T. [...] z 2 kwietnia 2015, zaświadczeniem z tej daty i nieuwierzytelnianą kserokopią pisma KRUS Oddział Regionalny w [...] P.T. w [...] z 25 lutego 2015 r. z załączoną kopią formularza E 205 DE w języku [...], bez tłumaczenia najistotniejszych jej zapisów na stronach 2-4. Nie dysponowały natomiast żadną decyzją Prezesa KRUS stwierdzającą nieważność aktów wydanych w 2005 r., ani dokumentami odnoszącymi się do przebiegu postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] (poza samym odwołaniem do tegoż Sądu, nie załączonym zresztą do akt administracyjnych jako dowód). Oparły się jedynie na zaświadczeniu KRUS P.T. w [...] z 2 kwietnia 2015 r. nie odnosząc się zupełnie do pozostającego w obrocie zaświadczenia KRUS P.T. w [...] z 23 maja 2005 r. (k-18 akt administracyjnych), które (zdaniem skarżącego) nadal obowiązuje i uprawnia go do renty strukturalnej, jako dokument w rozumieniu § 4 pkt 3 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zaświadczenie KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników jest wynikiem treści deklaracji rolnika, opłacania składek i decyzji organów KRUS w przedmiocie podlegania ubezpieczeniu, a nie odwrotnie, i to niezależnie od tego, że decyzja organów KRUS wydana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ma charakter deklaratywny, bo obowiązek podlegania takiemu ubezpieczeniu powstaje z mocy ustawy w przypadku zaistnienia określonych w niej warunków. Okolicznością istotną w sprawie, o ile nie najistotniejszą było tymczasem ustalenie, czy J. W. w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, czy też innemu np. w warunkach art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników Wobec zupełnej bierności organów ARiMR obu instancji strona zawnioskowała określane środki dowodowe i wnioski dowodowe (świadkowie, dokumenty). Odrzucenie ich a priori przez organy Agencji, bez jednoczesnego prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, przy istnieniu dwóch wykluczających się częściowo zaświadczeniach KRUS P.T. w [...] i [...] prowadzi do sytuacji, w której Sąd administracyjny został ograniczony w kontroli legalności, gdyż nie poznał argumentów organu przemawiających za wydaną decyzją. Zasady prawdy obiektywnej i przekonywania z art. 7 i 8 K.p.a. wymagają rozpoznawania sprawy przez organ w jej całokształcie. Tymczasem organy obu instancji oparły się na zaświadczeniu z 2 kwietnia 2015 r. nie weryfikując go przez pryzmat dowodów prowadzonych, czy to z urzędu, czy na wniosek strony. Było to tymczasem koniecznie skoro zaświadczenie KRUS z 2 kwietnia 2015 r. było załączone do pisma KRUS P.T. w [...] z tej samej daty, z którego wynika, że KRUS oczekiwał od Agencji "zajęcia stanowiska w sprawie uprawnień do pobierania renty strukturalnej", gdyż "jest to niezbędne do dalszego załatwienia sprawy przez Placówkę i ustalenia czy występuje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie pobierana renty strukturalnej". W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają przede wszystkim do właściwego ponownego rozpoznania sprawy w myśl powołanych zasad postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia nowo wydanej decyzji powinno wynikać, że wszelkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło