II SA/Op 99/08
PostanowienieWSA w Opolu2008-07-14
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego może zostać odrzucona z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uznany za oczywiście bezzasadny?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia przysługujące w postępowaniu administracyjnym. W przypadku oczywistej bezzasadności skargi, w tym z przyczyn procesowych takich jak brak wyczerpania toku instancji, sąd odmawia przyznania prawa pomocy. Niewyczerpanie środków zaskarżenia stanowi przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a jednocześnie uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a.Stan faktyczny
J. M. wniósł skargę na decyzję Burmistrza w przedmiocie podziału nieruchomości, kwestionując jej zatwierdzenie i domagając się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz odszkodowania. Skarżący reprezentował również swoje małoletnie córki. Wniósł o przyznanie prawa pomocy. Sąd stwierdził, że od decyzji organu pierwszej instancji nie wniesiono odwołania do organu wyższego stopnia, co oznacza niewyczerpanie środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy i odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. oraz I. M. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego – J. M. na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy, 2) odrzucić skargę.
J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu11 stycznia 2008 r. skargę, w której zakwestionował decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości o numerach ewidencyjnych A i B z mapy [...] obręb [...], podając, iż jej właścicielkami są jego córki E. oraz I. M. Ponadto wniósł o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i odszkodowanie za wywłaszczone grunty.
Skarga na w/w decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] została zarejestrowana w repertorium pod sygn. akt II SA/Op 99/08, natomiast skarga w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz odszkodowania - pod sygn. akt 98/08. Ponadto J. M. wniósł do tut. Sądu odrębną skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...], która została zarejestrowana w repertorium pod sygn. II SA/Op 79/08.
J. M., wezwany przez Sąd pismem z dnia 12 marca 2008 r. o oznaczenie strony skarżącej i ewentualne uzupełnienie pełnomocnictwa w sprawie o sygn. akt II SA/Op 99/08, w piśmie z dnia 29 marca 2008 r. wyjaśnił, że skarżącymi są on oraz jego córki: pełnoletnia E. M. i małoletnia I. M. Poza tym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ponadto, pomimo wezwania, nie przedłożył pełnomocnictwa od E. M. precyzującego, że jest upoważniony do jej reprezentowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 99/08, dołączając pełnomocnictwo pełnoletniej córki E., opatrzone jednak sygnaturą akt II SA/Op 79/08, czyli innej sprawy skarżącego zawisłej przed tut. Sądem. W związku z tym sprawa ze skargi E. M. na decyzję Burmistrza [...] z dnia [...], nr [...], została wyłączona do odrębnego postępowania i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 204/08. Natomiast małoletnią I. M. skarżący reprezentuje w niniejszej sprawie jako jej przedstawiciel ustawowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie (§ 2). Tym samym, wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] jest bez wątpienia decyzją organu pierwszej instancji, od której pomimo wyraźnego i prawidłowego pouczenia zawartego w tej decyzji nie wniesiono w terminie 14 dni odwołania do organu administracji publicznej wyższego stopnia, jakim - stosownie do przepisu art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1 K.p.a. - jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. Nie został zatem wyczerpany w niniejszej sprawie tryb odwoławczy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji od razu została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Przepis art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. określa podstawy odrzucenia skargi, stanowiąc w punkcie 6, że sąd odrzuca skargę w razie jej niedopuszczalności, co ma miejsce w sytuacji, gdy skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, w której od decyzji Burmistrza [...] przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania, jednak nie został on wykorzystany. Już tylko ta okoliczność skutkuje odrzuceniem skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Odnośnie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, należy zauważyć, iż wprawdzie stosownie do art. 243 §1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, jednakże zgodnie z art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy bez potrzeby analizy stanu faktycznego i prawnego jest oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 320 i nast.)
W świetle powyższego należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., a to z uwagi na brak wyczerpania przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu administracyjnym.
Z tego względu skargę, jako podlegającą odrzuceniu, należało uznać za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. również w zakresie rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko takie jest zbieżne z poglądami wyrażanymi zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjęto, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona, w szczególności w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych np. gdy strona nie wyczerpała toku instancji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007r. sygn. akt II OZ 294/07; z dnia 24 stycznia 2007r. sygn. akt I OZ 35/07; z dnia 27 października 2005r. sygn. akt II FZ 652/05 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 2222/06 - nie publ.), jak i w literaturze przedmiotu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. Zakamycze 2005, s. 596), gdzie podkreślono, iż potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 P.p.s.a.).
Z przedstawionych wyżej powodów, w odniesieniu do złożonego przez skarżącego w piśmie z dnia 29 marca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie uruchamiał właściwej dla postępowania w tym przedmiocie procedury, którą rozpoczyna przesłanie wnioskodawcy urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć również należy, że z uwagi na okoliczność, iż już z samej treści skargi określającej przedmiot zaskarżenia, wynikało, że podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 222 P.p.s.a. nie żądano od skarżącego uiszczenia stosownego wpisu sądowego, a tym samym nie powstał na obecnym etapie postępowania obowiązek poniesienia żadnych kosztów sądowych. Sam zaś fakt odmowy przyznania stronie prawa pomocy nie stanowi przeszkody w złożeniu stosownego wniosku, w sytuacji gdyby wobec zamiaru skorzystania przez skarżącego z przysługujących mu środków zaskarżenia, zaistniała konieczność poniesienia przezeń ewentualnych wydatków, których nie byłby on w stanie ponieść samodzielnie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 247 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono, jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło