II SAB/Op 11/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. H. na bezczynność Gminy Miasta [...] w przedmiocie remontu mieszkania postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez R. H. jest uchwała Nr IX/49/07 Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na bezczynność i niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy przez Dyrektora Zarządu Nieruchomości Miejskich w Brzegu, podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 229 pkt 3 K.p.a. Wydanie tej uchwały poprzedziło postępowanie administracyjne rozpoczęte pismem R. H. z 2 sierpnia 2006 r. w sprawie "likwidacji pieca centralnego ogrzewania ze wspólnego przedpokoju zainstalowanego przez lokatora drugiego mieszkania jako zagrażające życiu ludzi i mieniu". W dniu 1 lutego 2007 r. R. H. złożył na ręce Burmistrza Miasta Brzeg "zażalenie na bezczynność i niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy przez Andrzeja Moryla, Dyrektora Zarządu Nieruchomości Miejskich w Brzegu". Wskazując na przepis artykułu 35, 36 i 38 K.p.a. strona domagała się pociągnięcia wskazanego urzędnika do odpowiedzialności zarzucając mu opieszałość w załatwieniu wniosku o usunięcie szkodliwego pieca centralnego ogrzewania. Podkreślał, że przed rozpoczęciem sezonu grzewczego Zarząd Nieruchomości Miejskich w Brzegu kierowany przez Andrzeja Moryla w skutek jego niekompetencji nie załatwił sprawy, czym naruszył terminy załatwiania sprawy administracyjnej określone w art. 35 K.p.a. W skardze sądowoadministracyjnej R. H. zarzucał "bezczynność i niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy przez Dyrektora Zarządu Nieruchomościami Miejskimi w Brzegu, której nie usprawiedliwia, zawarta w kierowanych do niego pismach tej jednostki organizacyjnej gminy, polemika oparta na zmyślonych faktach i bez uzasadnienia prawa". W odpowiedzi na skargę Gmina Miasto Brzeg wniosła o odrzucenie skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej zwana P.p.s.a., zarzucając brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozstrzygnięcia. Organ zwrócił uwagę na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z utrwalonymi poglądami, że sprawa ze skargi obywatela złożonej w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. i rozstrzyganej w postępowaniu skargowym nie może spotkać się z późniejszym zaskarżeniem w ramach sądowej kontroli administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Przede wszystkim wskazać należy na zakres kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). W myśl § 2 tego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto wskazać należy na uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące skarg wnoszonych przez obywateli, tzw. skarg społecznych na zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań przez organy administracji albo ich pracowników. Skargę taką, jako odformalizowany środek społecznej kontroli działania administracji publicznej podejmowanej w interesie jednostki lub interesie publicznym, regulują przepisy Działu VIII "Skargi i wnioski" Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zgodnie z art. 228 K.p.a. skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia, a właściwe do rozpatrywania skarg organy wylicza przepis art. 229 K.p.a. Zgodnie z nim jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności: 1) rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa, 2) organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda, 3) wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy, 4) zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu, 5) zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa, 6) wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów, 7) innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór, 8) ministra - Prezes Rady Ministrów, 9) organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega. Oceniając powyższe uregulowania procedury sądowoadministracyjnej i procedury administracyjnej wskazać trzeba, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przepisie art. 3 P.p.s.a. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych objętych przepisami wymienionego wyżej Działu VIII K.p.a. W pierwszej kolejności Sąd musiał ocenić, czy postępowanie administracyjne dotyczyło trybu skargowego, czy też był to wniosek np. w zakresie zarządu nieruchomością wspólną. Ocena pisma R. H. z 1 lutego 2007 r., w którym odwołuje się do swojego pierwotnego wniosku z 2 sierpnia 2006 r. i zarzuca bezczynność oraz niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy nie pozostawia wątpliwości, że była to skarga zgłoszona w trybie skarg i wniosków uregulowanych w Dziale VIII K.p.a. Zwłaszcza że w treści pisma strona odwołuje się do ustawowych terminów załatwienia skargi administracyjnej i wyraźnie wymienia art. 35, 36 i 38 K.p.a. Mając na uwadze powołany wyżej art. 3 § 2 P.p.s.a. zwrócić należy uwagę, że kontrola administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4a tego przepisu. Do skargi powszechnej objętej przepisem Działu VIII K.p.a. wymieniony przepis art. 3 .P.p.s.a. nie ma zastosowania. Z akt sprawy wynika ponad wszelka wątpliwość, że pismo – zażalenie strony z dnia 1 lutego 2007 r. rozpatrzono w trybie skargowym na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 229 pkt 3 K..p.a., które stanowią podstawę działania rady gminy, w tym trybie. Jeżeli zatem Rada Miejska w Brzegu rozstrzygnęła sprawę na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a., a skarżący nie wskazał decyzji, postanowienia albo innego aktu bądź czynności, które organ powinien wydać i przez który to brak wydania pozostawał w bezczynności, to skarga wniesiona przez R. H. nie mogła być rozstrzygana przez sąd administracyjny. Zwrócić należy stronie uwagę, że postępowanie skargowe jest jednoinstancyjne i K.p.a. nie przewiduje środków zaskarżenia. Jeżeli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ może złożyć kolejną, nową skargę na działalność tego właśnie organu, do załatwienia której właściwym jest organ wymieniony w art. 229 pkt. 1 K.p.a. (w zakresie zadań i działalności Rady Gminy właściwy jest Wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - Regionalna Izba Obrachunkowa). Podzielił zatem Sąd w pełni argumenty i orzecznictwo przytoczone przez stronę przeciwną w odpowiedzi na skargę. Reasumując, w postępowaniu regulowanym w Dziale VIII K.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej. Uchwała rady gminy podjęta w wyniku skargi z art. 227 K.p.a. informuje jedynie o sposobie załatwienia skargi na działalność jednostki organizacyjnej gminy. Tak podjęta uchwała nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z tych przyczyn i z mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu. Końcowo należy zauważyć, w oparciu o art. 6 P.p.s.a., że o zwrocie kosztów sądowych sąd orzeknie po prawomocności postanowienia.