II SAB/Op 114/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na Nadleśniczego Nadleśnictwa Olesno w przedmiocie bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia 1 października 2018 r. R. M. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa Olesno (dalej: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Domagał się zobowiązania organu do rozpoznania złożonego przez niego wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu 11 września 2018 r. złożył drogą elektroniczną (e-mail) do organu wniosek o informacje dotyczące: 1. ilości pozyskanego drewna na terenie Nadleśnictwa w poszczególnych latach w okresie od 2014 r. do 2018 r. (do chwili złożenia wniosku), 2. komu zostało przekazane pozyskane drewno w poszczególnych latach w okresie od 2014 r. do 2018 r. (do chwili złożenia wniosku) – przez podanie listy odbiorców, 3. podania skanów umów związanych z gospodarowaniem uzyskanym drewnem w zakresie w jakim odbiorcami drewna nie były osoby fizyczne, 4. zbiorczej informacji (bez danych osobowych) ile drewna zostało przekazane osobom fizycznym odpłatnie, a ile nieodpłatnie w poszczególnych latach. Powołał się na art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz termin z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), zwanej dalej: "u.d.i.p." i podniósł, że mimo upływu wskazanego 14-dniowego terminu nie uzyskał informacji o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim organ żądane informacje udostępni. We wstępnej części uzasadnienia wskazał, że informacji publicznej można żądać w drodze pisma przesłanego drogą e-mail, zaś rzeczą organu jest takie zorganizowanie skrzynki odbiorczej poczty elektronicznej, by zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych tą drogą podań. Ewentualne błędy systemu obsługującego taką pocztę nie mogą być przerzucane na stronę. Dalej podniósł, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dowód tego, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana. Ponadto wywiódł, że w związku z nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.) zniesiony został obowiązek wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu przyznał, że w dniu 17 września 2018 r. otrzymał datowany na 11 września 2018 r. wskazany w skardze wniosek, w którym wskazano jako środek komunikowania się i udzielenia informacji odpowiedni numer faksu. W dniu następnym wysłano tą drogą do skarżącego, na wskazany numer faksu, pismo zawierające informację, że ustosunkowanie się do wniosku nastąpi w terminie do 17 listopada 2018 r. W ocenie organu, jego stanowisko było zgodne z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., gdyż w piśmie z dnia 18 września 2018 r. poinformowano skarżącego o niemożności ustosunkowania się do wniosku w terminie 14-dniowym oraz wskazano przyczyny takiego stanu rzeczy. Nie zachodzi zatem stan bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – przywoływanej dalej jako: P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 P.p.s.a.). Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p., stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii formalnych, wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10 dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Wobec powyższego skarga była dopuszczalna i podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Zgodnie z art. 13 ust 1. u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z ust. 2 tego unormowania wynika, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Powyższe oznacza, że termin 14-dniowy nie jest terminem bezwzględnie wiążącym podmiot zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W przypadku, gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powinien zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Samo lakoniczne sformułowanie "skomplikowany charakter sprawy", bez konkretnego wskazania przyczyn takiego stanu rzeczy, stanowi jednak wadliwe i nieprzekonujące uzasadnienie przedłużenia terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (podobnie wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2013 r., II SAB/Wa 471/12, zam. w CBOSA). Podmiot udostępniający informację publiczną nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", 3 wydanie, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 287). W świetle powyższego z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej (zob. op. cit. str. 291). Jak wynika z treści wniosku obejmował on zagadnienia związane z pozyskiwaniem i ze sprzedażą drewna na przestrzeni ostatnich 5 lat (od 2014 r.) oraz przygotowanie informacji zbiorczej, co pozwala na uznanie za usprawiedliwione stanowisko organu zawarte w piśmie informacyjnym z dnia 18 września 2018 r., w którym poinformowano skarżącego, że zaistniała konieczność przeprowadzenia pogłębionych analiz wniosku pod kątem przepisów u.d.i.p. Jednocześnie w piśmie tym poinformowano, że ustosunkowanie się do wniosku nastąpi w terminie do dnia 17 listopada 2018 r. Określony termin nie narusza przepisu art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie wskazanego w nim dwumiesięcznego terminu, gdyż jak wynika z załączonych do akt dokumentów, wbrew twierdzeniom skargi, wniosek został nadany drogą elektroniczną w dniu 17 września 2018 r., a nie w dniu 11 września 2018 r. Pismo informacyjne z dnia 18 września 2018 r. zostało wysłane we wskazanej we wniosku formie (faks) w tym samym dniu (18 września2018 r.) na podany przez skarżącego numer urządzenia telekomunikacyjnego. Poprawność transmisji danych potwierdza załączony do akt administracyjnych wyciąg (TX Report), w którym zawarto m.in. adnotację o dacie i czasie wysyłki oraz potwierdzenie prawidłowości przesłania dokumentu ("Result OK"). Skoro w dacie wniesienia skargi oraz w dacie wyrokowania w niniejszej sprawie nie upłynął jeszcze termin, w którym organ prawidłowo (z uzasadnionych przyczyn) zobowiązał się do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, to należało przyjąć, że po stronie organu nie zachodzi stan bezczynności w rozumieniu art. 149 P.p.s.a. W konsekwencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu. Jedynie na marginesie należało stwierdzić, że Sąd nie brał pod uwagę stanowiska skarżącego wyrażonego w piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2018 r., gdyż pismo to wpłynęło do Sądu w dniu 15 listopada 2018 r., a więc już po wydaniu wyroku w sprawie. Przy tym, wbrew wywodom pisma, odpowiedź na skargę nie zawierała żadnych załączników, poza aktami administracyjnymi, co do których przepisy P.p.s.a. nie przewidują obowiązku składania ich do akt sprawy z odpisami, celem doręczenia stronom postępowania.