II SAB/Op 15/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie nierozpoznania odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy postanawia: 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego T. W. kwotę 100 ( słownie: sto ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 18 listopada 2008 r., nr [...], Starosta Powiatowy w Nysie, działając na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzekł o zatrzymaniu T. W. prawa jazdy kat. B, BE. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych (łącznie 26 punktów), za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 20 listopada 2008 r. Pismem z dnia 3 grudnia 2008 r. T. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, za pośrednictwem Starosty Nyskiego w Nysie. Odwołujący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 K.p.a., polegające na nieustaleniu stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w chwili wydania zaskarżonej decyzji w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję wykazanych mogło być jednie 18 punktów karnych, a nie - jak orzekł Starosta - 26 punktów, a zatem nie zaistniały przesłanki prawne do wydania decyzji. Zdaniem skarżącego, dwa popełnione przez niego wykroczenia drogowe (z dnia 19 lipca i z dnia 7 listopada 2006 r.), za które wymierzono łącznie 8 punktów karnych uległy - na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń - przedawnieniu i nie mogą być one uwzględnione w toku prowadzonego postępowania. Odwołanie to zostało przekazane wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego w dniu 15 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zawiadomiło T. W. o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie, podając jednocześnie, że przypuszczalny termin skierowania sprawy na posiedzenie zespołu orzekającego nastąpi do dnia 27 lutego 2009 r. W dniu 27 lutego 2009 r. odbyło się posiedzenie niejawne Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na którym postanowiono o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wywodził, z powołaniem się na art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt d i g ustawy Prawo o ruchu drogowym, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodnie zaś z art. 130 tej ustawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów, które podlegają wpisowi do ewidencji. Wpisów dokonuje się na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, z datą dokonanego naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wpisane punkty zostają usunięte z ewidencji po upływie roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego terminu ich liczba przekroczy 24. W ocenie organu, taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo wyjaśniono, iż postępowaniem administracyjnym nie rządzą przepisy Kodeksu wykroczeń, a zatem fakt upływu dwóch lat od popełnienia naruszeń nie ma wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu została wysłana pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 kwietnia 2009 r. i doręczona mu w dniu 28 kwietnia 2009 r. W dniu 27 kwietnia 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wpłynęła skarga T. W. na bezczynność organu, opatrzona datą 22 kwietnia 2009 r. i nadana w urzędzie pocztowym w tym samym dniu. Skarżący podał, iż powodem złożenia skargi jest brak rozpoznania w ustawowym terminie wniesionego przez niego odwołania, jak również niepoinformowanie go o przypuszczalnym terminie załatwienia sprawy po dniu 27 lutego 2009 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, wyjaśniając, że skarga wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w dniu 27 kwietnia 2009 r., a zatem po wydaniu decyzji w sprawie, jednak przed jej doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego, które nastąpiło w dniu 28 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, iż żądana przez skarżącego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu została wysłana i doręczona pełnomocnikowi skarżącego już po wniesieniu przez T. W. skargi na bezczynność tego organu. Wniesienie przez skarżącego przedmiotowej skargi doprowadziło do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże w momencie jej rozpoznawania przez Sąd Kolegium nie pozostawało już w bezczynności, gdyż zakończyło postępowanie odwoławcze doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego decyzji z dnia 27 lutego 2009 r., nr [...], utrzymującej w mocy zaskarżoną przez T. W. decyzję. W tym miejscu zauważyć wypada, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w piśmiennictwie ujawniły się rozbieżne poglądy, czy w sytuacji gdy w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, ustała bezczynność organu, albowiem organ wydał akt lub dokonał czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków, należy postępowanie sądowe umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a, czy też należy skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tej kwestii pogląd zaprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie z którym, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opubl. ONSAiwsa z 2009 r., z. nr 4, poz. 63, Lex nr 463487). Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z przyczyn innych niż wymienione w punkcie 1 i 2 tej regulacji stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Stwierdzić należy, iż w dacie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, tj. w chwili wniesienia skargi przez T. W. w dniu 27 kwietnia 2009 r. organ odwoławczy pozostawał w zwłoce. Przyjąć bowiem należało, iż co prawda w dniu 27 lutego 2009 r. odbyło się posiedzenie niejawne, na którym zapadło rozstrzygnięcie organu odwoławczego, ale już samo jego opracowanie i doręczenie stronie nastąpiło po wniesieniu skargi. Zespół orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z poglądem wyrażonym w uchwale NSA z dnia 15 października 2008 r., iż "cechą właściwą decyzji administracyjnej, będącej kwalifikowanym aktem administracyjnym jest uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej." Natomiast "wyłączną formą zakomunikowania tego oświadczenia jednostce jest doręczenie lub ogłoszenie decyzji." Stąd, "nie można zatem przyjąć, że wydanie decyzji jest wprowadzeniem decyzji administracyjnej do obrotu prawnego. Nie zostaje bowiem oświadczenie woli organu administracji publicznej uzewnętrznione przez jego zakomunikowanie jednostce, co pozbawia bytu prawnego w zakresie możliwości wywołania skutku prawnego" (tak w uzasadnieniu uchwały NSA, sygn. akt II GPS 4/08, opubl. w ONSAiwsa z 2009 r., z. nr 1, poz. 1, Lex nr 448685). W świetle powyższego stwierdzić wypada, iż w niniejszej sprawie przesłanka z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a zaktualizowała się w toku postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem organ odwoławczy wysłał i doręczył żądaną decyzję pełnomocnikowi skarżącego już po wniesieniu przedmiotowej skargi. Z kolei, skoro strona otrzymała decyzję, Sąd nie może w myśl cytowanego powyżej art. 149 P.p.s.a. zobowiązać organu do jej wydania, a tym samym postępowanie sądowe w sprawie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć. Z powyższych względów orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 201 § 1 P.p.s.a.