II SAB/Op 2/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. H. na Wojewodę [...] w przedmiocie bezczynności organu nadzoru w sprawie wezwania wójta do zaprzestania naruszeń prawa postanawia odrzucić skargę. Z. H. pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na Wojewodę [...], zarzucając temu organowi bezczynność polegającą na niewezwaniu Rady Miejskiej w P. oraz Burmistrz [...], do zaprzestania naruszeń prawa w trybie art. 96 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Z. H. zarzucił Wojewodzie, iż pomimo skierowanego do niego przez skarżącego w dniu 3 grudnia 2007 r. wniosku, organ ten nie podjął odpowiednich działań nadzorczych, ograniczając się jedynie do udzielenia odpowiedzi w piśmie z dnia 13 grudnia 2007 r., Nr [...]. W dalszej części skargi wskazał na nieprawidłowości jakich w jego ocenie dokonały organy Gminy [...], a które to nieprawidłowości miałyby być podstawą do ich wezwania w trybie postępowania nadzorczego Wojewody [...]. W szczególności skarżący zarzucił Radzie Miejskiej w P. oraz Burmistrzowi [...] naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących tryb rozpatrywania skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwaną dalej ustawą, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 a. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. Przywołane powyżej przepisy art. 3 P.p.s.a. wyznaczają zakres sądowej kontroli nad działaniami administracji i nie dają podstaw do przyjęcia, że żądanie skarżącego objęte jest jednym z dziewięciu przypadków wskazanych powyżej. W szczególności wymieniony w § 2 art. 3 P.p.s.a. punkt 7, dając możliwość zaskarżenia aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, nie ma zastosowania do sytuacji podnoszonej w skardze. Przepis ten bowiem odnosi się do aktów, które organ nadzoru może podejmować w stosunku do organów jednostek, nie dotyczy zaś kwestionowania działań organów jednostek samorządu terytorialnego przez inny podmiot, niż organ nadzoru, nawet jeżeli podmiot ten jest członkiem wspólnoty samorządowej, jaką jest Gmina [...]. Dla takich przypadków możliwe jest jedynie postępowanie wszczęte na skutek skargi wniesionej na konkretną uchwałę lub zarządzenie organu gminy, w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. Nr z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ), jeżeli taka uchwała lub zarządzenie może być kwestionowane w trybie skargi do sądu administracyjnego. Sąd zważył, że do wyżej wskazanych aktów nadzoru zalicza się rozstrzygnięcie wojewody, stosowane w trybie art. 96 ustawy o samorządzie gminnym, którego wydania domaga się w skardze Z. H. Przepisy art. 96 ustawy o samorządzie gminnym zostały zamieszczone w rozdziale 10 zatytułowanym "Nadzór nad działalnością gminną". Zgodnie z jego treścią, w razie powtarzającego się naruszenia przez radę gminy Konstytucji lub ustaw, Sejm, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może w drodze uchwały rozwiązać radę gminy. W przypadku rozwiązania rady gminy Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która do czasu wyboru rady gminy pełni jej funkcję ( § 1 ). Jeżeli powtarzającego się naruszenia Konstytucji lub ustaw dopuszcza się natomiast wójt, wojewoda wzywa wójta do zaprzestania naruszeń, a jeżeli wezwanie to nie odnosi skutku - występuje z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie wójta. W przypadku odwołania wójta Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która do czasu wyboru wójta pełni jego funkcję ( § 2 ). Analiza powyższego artykułu, a także przepisu art. 98 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że rozstrzygnięcia nadzorcze, o których mowa w art. 96 ust. 2 przywołanej ustawy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, przy czym zgodnie z ust. 3 tej normy, prawo do złożenia skargi przysługuje wyłącznie gminie, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Na tle stosowania przepisów wskazanego art. 98 ustawy o samorządzie gminnym utrwalił się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być rozstrzygnięcie nadzorcze a nie zaniechanie, obojętnie w jakiej formie wyrażone, wydania przez organ nadzoru takiego rozstrzygnięcia ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 629/04, opubl. LEX nr 158865 ). Z powyższego wynika, że Z. H., nie może być uczestnikiem postępowania nadzorczego Wojewody [...]. Nie może także domagać się od organu nadzoru wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, ani - jak w przypadku niniejszej skargi - podjęcia przez Wojewodę [...] działania, które jest elementem działania nadzorczego poprzedzającego wydanie takiego rozstrzygnięcia. Reasumując, stwierdzić należy, że skarga Z. H. wniesiona do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, albowiem żądania w niej zawarte nie mieszczą się w przepisach regulujących właściwość rzeczową sądów administracyjnych, a ponadto skarżący nie był uprawniony do wniesienia takiego żądania. Z tych też względów skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało - jako niedopuszczalną - odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a., co też Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.