II SAB/Op 42/15
WyrokWSA w Opolu2015-07-21
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Opola dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony przez osobę fizyczną, która posłużyła się papierem firmowym swojego pracodawcy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej lub nie wyda decyzji odmownej w ustawowym terminie. W przypadku wniosku złożonego przez osobę fizyczną, nawet jeśli posłużyła się ona papierem firmowym pracodawcy, organ ma obowiązek wyjaśnić, kto jest wnioskodawcą i czy osoba fizyczna działa we własnym imieniu, czy też reprezentuje osobę prawną. Brak takiego wyjaśnienia i udzielenie informacji podmiotowi, który o nią nie występował, stanowi bezczynność organu.Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci dwóch pism dotyczących interpretacji przepisów dotyczących kondygnacji podziemnej. Prezydent Miasta Opola uznał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego. Skarżący argumentował, że informacja nie jest przetworzona i wykazał interes publiczny. Organ nie udzielił informacji, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność. Organ w odpowiedzi na skargę poinformował, że udzielił informacji Spółce A S.A., która była pracodawcą skarżącego. Sąd uznał, że organ błędnie zidentyfikował wnioskodawcę i był w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał Prezydenta Miasta Opola do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta Miasta Opola na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezydenta Miasta Opola do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2015 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Prezydenta Miasta Opola na rzecz skarżącego A. R. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Opolu dotyczącą nieudzielania informacji publicznej.
Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. A. R., określając siebie jako wnioskodawcę, zwrócił się na papierze firmowym swojego pracodawcy - A S.A. w [...] do Prezydenta Miasta Opola o udostępnienie informacji publicznej obejmującej pismo B sp. z o.o. wraz z załącznikami przesłanego do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Opola we wrześniu 2011 r. w sprawie interpretacji przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadają obiekty budowlane co do kondygnacji podziemnej dla planowanej inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 30 lipca 2009 r., nr [...] oraz pisma Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Opola udzielającego odpowiedzi na ww. pismo B sp. z o.o. wraz z załącznikami. Wnioskował o udostępnienie tych pism w formie elektronicznej oraz w formie papierowej poprzez nadanie kopii ww. pism za pośrednictwem poczty.
Prezydent Miasta Opola pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. adresowanym do A S.A. w [...] i wysłanym na adres Spółki, a nie wnioskodawcy, wyjaśnił, że prowadzony przez organ spis spraw nie zawiera danych, które zostały podane we wniosku i na podstawie których możliwym byłoby odnalezienie żądanego pisma. Wskazał jednocześnie, że żądany zakres i forma danych wymaga przekształcenia z posiadanych rejestrów oraz stworzenia owych zestawień, a tym samym przetworzenia informacji publicznej i stąd też, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wnioskodawca winien wykazać w terminie 7 dni w jakim zakresie uzyskanie żądanych informacji miałoby szczególne znaczenie dla interesu publicznego.
Pismem z dnia 8 maja 2005 r. wnioskodawca A. R. udzielił odpowiedzi na ww. pismo. Stwierdził, że żądane przez niego informacje (dwa pisma) nie stanowią informacji przetworzonej, gdyż nawet wyszukiwanie, przeglądanie i selekcjonowanie stosownej dokumentacji nie stanowi o jej przetworzeniu. W konsekwencji powyższego, zdaniem wnioskodawcy brak jest podstaw do wykazywania interesu publicznego w ich uzyskaniu. Zauważył także, iż nawet gdyby informacje te miały charakter informacji przetworzonej, to i tak ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, gdyż związane są z zamówieniem publicznym spółki Skarbu Państwa dotyczącym budowy pod klucz budynków zlokalizowanych na skarpie, które to budynki w projekcie koncepcyjnym przewidują budowę kondygnacji "podziemnej". Obowiązujące przepisy rozporządzenia definiują pojęcie kondygnacji podziemnej, jak i nadziemnej i ustanawiają warunki związane z wyposażeniem budynków np. w dźwig osobowy. Żądane pisma pozwolą na ocenę, czy dokumentacja projektowa zamówienia publicznego organizowana przez spółkę Skarbu Państwa była zgodna z prawem.
Skargą z dnia 1 czerwca 2015 r. skarżący A. R., zarzucając Prezydentowi Miasta Opola bezczynność dotyczącą nieudzielania informacji publicznej, domagał się zobowiązania go do udzielenia informacji publicznej lub wydania innego odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zwrócił się wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. do Prezydenta Miasta Opola o udostępnienie mu informacji w postaci doręczenia kopii dwóch pism. Podał, że w dniu 28 kwietnia 2015 r. organ odniósł się do tego wniosku, stwierdzając, że informacja, której żąda jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji i stąd też wezwał go do pisemnego wykazania w terminie 7 dni szczególnie istotnego charakteru ich znaczenia dla interesu publicznego. Pomimo złożenia przez niego odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, która zawierała szeroką argumentację, organ do dnia wywiedzenia skargi nie udzielił żądanych informacji. Brak jednoznacznej reakcji organu i zwłoka wnosząca ponad 2 tygodnie, naruszająca art. 13 ust. 1 ustawy, kwalifikuje uznanie postępowania organu za bezczynność. Skarżący dowodził także, iż wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonej. Zauważał także, iż nawet gdyby przyjąć, iż mają one taki charakter, to również w tym zakresie wykazał istnienie interesu publicznego w ich udostępnieniu. Interes ten wyraża się bowiem w konieczności ustalenia, czy dokumentacja projektowa dotycząca inwestycji, w której inwestorem jest Skarb Państwa, była zgodna z prawem. B sp. z o.o. jest bowiem jednoosobową spółką Skarbu Państwa, w której 100% udziałów należy do Skarbu Państwa – [...]. Dowodził, że na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Opola wniósł o oddalenie skargi, gdyż w dniu 18 czerwca 2015 r. udzielona została skarżącej Spółce, tj. A S.A. wnioskowana informacja dotycząca pisma Prezydenta Miasta Opola z dnia 22 września 2011 r. stanowiącego odpowiedź na zapytanie kierowane przez B. Podał także, iż w dniu 28 kwietnia 2015 r. organ wezwał Spółkę do wykazania, iż żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego i w odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 8 maja 2015 r., wykazano w jakim zakresie uzyskanie żądanych informacji miałoby szczególne znaczenie dla interesu publicznego
Skarżący w piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. wskazał, że wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 23 kwietnia 2015 r. został złożony przez niego w jego własnym imieniu i w tym zakresie nie działał w imieniu i na rzecz A S.A w [...]. Wyjaśnił, że wniosek złożył jedynie na papierze firmowym jego pracodawcy.
Na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. pełnomocnik organu stwierdził, że organ, za wnioskodawcę uznał Spółkę A S.A., gdyż skarżący nie jest członkiem Zarządu Spółki, ani prokurentem, co wynika z wypisu z KRS-u.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, a więc gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna; postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inny niż określony w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnych sprawach. Istotną kwestią z punktu widzenia tego rodzaju skargi jest przede wszystkim występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony. Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiot postępowania sądowego w sprawie stanowiła skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Opola w udostępnieniu informacji publicznej. Stąd też mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782), zwanej dalej ustawą.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej
i dlatego jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno–technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji
w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy.
Mając na uwadze powyższe regulacje przyjąć należy, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia lub nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej i z tego względu nie podlega udostępnieniu. Podkreślić przy tym trzeba, że nie jest możliwe postawienie organowi zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest w posiadaniu organu, w szczególności zaś, gdy nie istnieje i wobec tego organ jej nie udostępnia, a także nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji już istniejącej, będącej w posiadaniu organu, a rozstrzygnięcie określone w art. 16 ust. 1 ustawy jest wydawane, gdy istniejąca informacja nie może być udostępniona. W braku takiej informacji organ nie ma, zatem obowiązku wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia, lecz powinien poinformować wnioskodawcę o braku żądanej informacji. Takie pismo informujące ma postać czynności materialno–technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni organ od zarzutu bezczynności.
Oceniając dopuszczalność skargi stwierdzić należy, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie wymaga dla jej skutecznego wniesienia uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 285/11; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08; postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1382/07; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 – http://www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W związku z powyższym skargę uznać należało za dopuszczalną.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała ocena czy organ w sposób prawidłowy i zasadny uznał, że podmiotem występującym o informację nie jest osoba fizyczna wskazana z imienia i nazwiska we wniosku, lecz spółka A S..A. w [...]. Stanowisko organu w tym zakresie było nieuprawnione, a już co najmniej przedwczesne. Analiza treści wniosku z dnia 23 kwietnia 2015 r., pism składanych przez skarżącego, a także oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. uzasadnia przyjęcie, że podmiotem, który wystąpił do Prezydenta Miasta Opola o udzielenie informacji w postaci dwóch pism była osoba fizyczna, tj. skarżący. W treści pisemnego wniosku określił on siebie, podając własne dane osobowe, jako wnioskodawcę, wskazał także odmienny od ujawnionego w krajowym rejestrze sądowym adres dla doręczeń, tym samym podmiot wnioskujący o informację nie był anonimowy. Skarżący wprawdzie dokonał złożenia wniosku na papierze firmowym swojego pracodawcy, co mogło być mylące, lecz w żadnym fragmencie wniosku, ani pisma z dnia 8 maja 2015 r. nie stwierdził, że działa jako pracownik Spółki, czy też w jej imieniu i na jej rzecz. Stwierdzić w związku z powyższym należy, iż wprawdzie postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej stanowi procedurę uproszczoną i niesformalizowaną, której zakres nie odpowiada postępowaniu wyjaśniającemu prowadzonemu na gruncie K.p.a., a art. 2 ust. 1 i 2 ustawy przewiduje, że każdemu przysługuje prawo do informacji publicznej i jednocześnie od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania się interesem prawnym lub faktycznym, to nie mniej jednak organ zobowiązany był wyjaśnić, w tym konkretnym przypadku kto jest wnioskodawcą i któremu z podmiotów należy udzielić bądź odmówić udzielenia żądanej informacji. O udzielenie informacji publicznej wnioskować może bowiem każdy i dane podmiotu będącego wnioskodawcą nie są z punktu widzenia dopuszczalności złożenia wniosku o dostępie do informacji publicznej istotne na etapie samego składania wniosku. Dane podmioty wnioskującego o udzielenie informacji publicznej mają jednak znaczenie dla oceny wywiązania się przez organ z obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tylko bowiem udzielenie informacji podmiotowi, który o nią wystąpił pozwala na uznanie, że doszło do wykonania ustawowego obowiązku i tym samym na uwolnienie się organu od zarzutu bezczynności. Stąd też, w tym stanie faktycznym organ winien zwrócić się do wnioskodawcy o wyjaśnienie, czy wniosek składa we własnym imieniu czy też w imieniu A S.A. w [...]. Wątpliwości organu winien wzbudzić fakt, że wniosek złożony został na papierze zaopatrzonym w logo Spółki, podpisany i opatrzony imienną pieczątką skarżącego, jako pracownika, zaś w oznaczeniu wnioskodawcy figurował z nazwiska i imienia skarżący, który podał inny niż siedziba Spółki adres dla doręczeń. Organ nie poczynił żadnych wyjaśnień w tym zakresie. Uznał, wbrew oznaczeniu strony z wniosku z dnia 23 kwietnia 2015 r., a następnie pisma z dnia 8 maja 2015 r., że podmiotem występującym z żądaniem jest Spółka. Powyższe spowodowało, że po wpłynięciu skargi organ w dniu 18 czerwca 2015 r. udzielił odpowiedzi w przedmiocie informacji publicznej nie wnioskodawcy, lecz podmiotowi, który o nią nie występował, tj. Spółce A S.A. w [...]. Zdaniem Sądu, tylko wówczas, gdy osoba fizyczna występująca o udzielenie informacji publicznej przedstawia się wyraźnie jako reprezentant osoby prawnej możliwe jest uznanie, że o informację występuje osoba prawna. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Prawo do reprezentowania osoby prawnej wynika ze statutu lub z przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030) w przypadku spółek handlowych. Analiza złożonego przez pełnomocnika na rozprawie wypisu z rejestru Spółki dowodzi, że skarżący nie był podmiotem uprawnionym do działania w imieniu i na rzecz Spółki A S.A. w [...], gdyż nie był, ani jej prokurentem ani też nie wchodził w skład zarządu. Powyższe koresponduje z oświadczeniem samego skarżącego zawartym w odpowiedzi na zapytanie Sądu. Co więcej, nawet w sytuacji, gdy osoba fizyczna podaje się za reprezentanta osoby prawnej, organ winien podjąć czynności zmierzające do ustalenia, czy ma ona prawo do takowej reprezentacji. W przedmiotowej sprawie nie uczyniono również i tego. Zagwarantowane przepisami Konstytucji RP oraz przepisem art. 2 ustawy prawo każdego do uzyskania informacji publicznej bez wykazywania interesu powoduje, że w przypadku osób prawnych należy dokonać rozróżnienia między tym prawem. Nie jest istotnym bowiem kto tej informacji żąda, lecz czy jest uprawniony do działania w imieniu osoby prawnej. W świetle powyższego koniecznym jest stwierdzenie, że organ nie załatwił wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2015 r., a tym samym jest bezczynny. Za załatwienie wniosku nie można uznać udzielenia informacji podmiotowi, który o taką informację się nie występowała.
W sprawie rozważenia wymaga jeszcze okoliczność, czy którakolwiek z żądanych przez skarżącego informacji miały charakter informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne przewidziano w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stanowi on bowiem, że obowiązane do udzielania informacji publicznej są władze publiczne, a więc i Prezydent Miasta Opola. Wskazać należy nadto, że w art. 6 ustawy ustawodawca zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informacje publiczną. Wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy, niepełny. Świadczy o powyższym użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w szczególności". Art. 6 ust. 1 ustawy ustala zatem jedynie w sposób przykładowy zakres przedmiotowy pojęcia informacji publicznej. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje treść i charakter żądanej informacji. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ustawy), w szczególności dotycząca treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). Żądany przez skarżącego dokument został wytworzony w postępowaniu administracyjnym, utrwalony i podpisany przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji i tym samym podlega udostępnieniu przez organ zobowiązany do udostępnienia informacji. Z żądaniem udostępnienia dokumentu urzędowego mamy do czynienia również w przypadku podejmowania przez organ rozstrzygnięć dotyczących prowadzonych postępowań, w tym przypadku postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Domaganie się zatem przez skarżącego dostępu do informacji dotyczącej treści pisma z dnia 22 września 2011 r. skierowanego przez organ do podmiotu (wnioskodawcy postępowania o ustalenie warunków zabudowy – sprawa [...]) w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, a dotyczących stanowiska w przedmiocie sposobu kwalifikacji kondygnacji podziemnej stanowiły informację publiczną, gdyż stanowiły wypowiedź organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, co do rozumienia przepisu, wytworzonego w ramach realizacji powierzonych organowi zadań. Stąd też żądana przez skarżącego informacja o treści pisma z dnia 22 września 2011 r. stanowi dane publiczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4a ustawy. Na organie, co do zasady ciążył zatem obowiązek jego udostępniania. Odmowa udostępnienia informacji publicznej musi przybrać formę decyzji (art. 16 ust. 1 i 2 ustawy). Niewydanie decyzji w takiej sprawie jest bezczynnością. Zasadnie zatem skarżący uznaje, że informacja, o którą wystąpił pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r., mieści się w kręgu informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dotyczy spraw o charakterze publicznym.
Jak wskazano wyżej, ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadza regułę, że odmowa udostępnienia informacji określonej we wniosku następuje wyłącznie w formie decyzji administracyjnej. Brak takiej decyzji i nieudostępnienie informacji stanowi bezczynność organu. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie poinformował także skarżącego, że żądanie udostępnienia wniosku B kierowanego do organu, w jego ocenie, nie ma charakteru informacji publicznej.
W orzecznictwie wskazuje się, że przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu, będące dowodem tego co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano, wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw. Natomiast nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej. Nie jest przy tym istotne jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny i czy w ogóle wszczyna, bądź też, jakiej czynności organu podmiot oczekuje, składając dokument prywatny (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Ke 29/15; wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 812/05; wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt 385/10; wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2140/13 – http://www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Zauważyć należy nadto, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności zawsze muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Dla uznania, że organ nie pozostaje w bezczynności nie jest także wystarczające wdanie się w korespondencję wyjaśniającą wątpliwości, bez podejmowania czynności proceduralnych. Tego rodzaju pogląd koresponduje z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu jest jego prawnym obowiązkiem. Posiadając kompetencję w określonym zakresie organ administracji ma obowiązek czynić z niej użytek, a niezrealizowanie tego obowiązku jest jednoznaczne z bezczynnością organu (J. Boć, Prawo administracyjne, Wrocław 2004 r., J. Zimmermann, Prawo administracyjne, wyd. Zakamycze, Kraków 2005 r.).
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia zwłaszcza, gdy nie podejmuje w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie aktu, ani innej czynności (por. wyroki NSA z: 20 lipca 1990 r.
w sprawie sygn. akt I SAB 60/99; 19 lutego 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SAB 153/98; 27 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt I SAB 142/98 – powołana strona internetowa).
Reasumując, w sprawie koniecznym stało się zobowiązanie Prezydenta Miasta Opola do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 23 kwietnia 2015 r., w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. O powyższym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Jednocześnie, zdaniem Sądu, niniejsza bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ wskazał jakie, jego zdaniem okoliczności przemawiały za udzielaniem żądanych informacji Spółce, a nie skarżącemu.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 P.p.s.a w zw. art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło