II SAB/Op 45/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie informacji publicznej 1) umarza postępowanie, 2) określa, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego M. T. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. T. jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W skardze złożonej w dacie 3 lipca 2015 r. do organu, M. T. zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782, ze zm.). Wskazując na powyższe wniósł o zobowiązanie Kolegium do wydania mu odpisu protokołu z posiedzenia składu orzekającego z dnia 30 kwietnia 2015 r., w sprawie nr [...] oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia 9 czerwca, który wpłynął do organu w dniu 10 czerwca 2015 r., domagał się wydania odpisu wnioskowanego dokumentu i wobec braku jego udostępnienia, pismem z dnia 17 czerwca 2015 r., złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, argumentując, że postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 czerwca 2015 r. o udzielenie informacji publicznej zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...], która zapadła na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 6 lipca 2015 r. Organ podał również, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 14 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnotować należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym - na zasadzie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. - rozpoznają skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić również należy, że badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego datowanego na dzień 9 czerwca 2015 r., który wpłynął do organu w dniu 10 czerwca 2015 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Stąd też mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), zwanej dalej także u. d. i. p. W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się wydania odpisu protokołu z posiedzenia składu orzekającego z dnia 30 kwietnia 2015 r. ze sprawy nr [...]. W tym miejscu odnotowania wymaga, iż zgodnie z oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1114/11 (por. http://www.nsa.orzeczenia.gov.pl.) treść protokołu posiedzenia niejawnego Kolegium stanowi informację o sprawie publicznej. W świetle przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie budzi wątpliwości, że Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu jest organem zobowiązanym podmiotowo do stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U z 2001 r. nr 79, poz. 856, ze zm.), Prezes samorządowego kolegium odwoławczego jest organem kolegium, reprezentującym kolegium na zewnątrz. Z przyczyn podniesionych wyżej organ ten zobowiązany był załatwić zgłoszony wniosek w sposób przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., albo przez udostępnienie żądanych danych albo odmówienie udostępnienia informacji publicznej, przy zachowaniu procesowej formy, tj. decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Jednocześnie wyjaśnić należy, iż choć w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Ustawodawca przyjął, że do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co sugerować mogłoby, iż zastosowanie znajdują terminy załatwienia sprawy, o których stanowi przepis art. 35 K.p.a., to w sprawach z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają one zastosowania. Użycie w art. 16 u.d.i.p. wyrazów "do decyzji" służyć miało wyłączeniu stosowania reguł kodeksu do faz postępowania poprzedzających wydanie decyzji w sprawie odmowy udostępniania informacji lub umorzenia postępowania. Uzasadnienie niestosowania kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania przed wydaniem decyzji o odmowie lub umorzeniu postępowania można upatrywać w tym, że wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania (por. wyroki NSA z dnia: 24 maja 2005 r., sygn. akt I OSK 601/05; z 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1561/14; z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1084/14; z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1408/14; z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2409/14, http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zatem, skoro wykonanie obowiązku informacyjnego polega na udostępnieniu żądanej informacji wprost, albo na wydaniu przez organ (posiadacza informacji) decyzji o odmowie jej udostępnienia, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., oznacza to, iż obie te czynności (pojmowane zamiennie), na gruncie niniejszej sprawy, powinny być wykonane w terminach przewidzianych w art. 13 u.d.i.p. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W przedmiotowej sprawie żądanie skarżącego dotyczyło informacji prostej, która na domiar nie wymagała podejmowania szczególnych i skomplikowanych czynności związanych z jej udostępnieniem. Organ zobowiązany był zatem załatwić przedmiotowy wniosek bezzwłocznie. Z akt sprawy wynika, iż w dacie 6 lipca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją nr [...] odmówiło udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej w postaci protokołu z posiedzenia w sprawie. Powstały w związku z powyższym stan faktyczny spowodował, że niemożliwym stało się zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w trybie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie mu informacji publicznej. Organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do dnia orzekania przez Sąd wydał akt, jakiego domagał się skarżący, stąd brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi. Tym samym organ przestał tkwić w bezczynności, a postępowanie sądowe w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W sprawie zaistniała zatem przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiwsa 2009 nr 4, poz. 63). Ostatnio powołany przepis stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, w rozumieniu tego przepisu, zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Załatwienie sprawy administracyjnej przed datą orzekania przez Sąd, prowadzące do umorzenia postępowania, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 P.p.s.a., który zawiera w § 1 zdanie drugie zobowiązanie do stwierdzenia przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika z tego, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie sprowadza się jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albo charakteru takiego nie miało. Można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że użycie w art. 149 § 1 wyrazu "jednocześnie" oznacza, iż brak zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie wyklucza orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości czy bezczynności organu. Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12, LEX nr 1269646). Oceniając stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dowody zawarte w aktach sprawy potwierdzają, że złożony przez skarżącego wniosek datowany na dzień 9 czerwca 2015 r., który wpłynął do organu w dniu 10 czerwca 2015 r., organ rozpoznał w dniu 6 lipca 2015 r. poprzez wydanie w sprawie decyzji odmownej. Mając zatem na uwadze wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na rozpatrzenie wniosku skarżącego, który rozpoczął swój bieg dnia 10 czerwca 2015 r., a upływał z dniem 24 czerwca 2014 r., stwierdzić należy, iż jego rozpoznanie wobec wydania w sprawie w dniu 6 lipca 2015 r. decyzji odmownej, nastąpiło z jedynie z 12-dniowym jego przekroczeniem. Decyzja odmawiająca udzielenia żądanej informacji publicznej została skarżącemu doręczona w dacie 14 lipca 2015 r. Skarga na bezczynność organu wpłynęła do organu w dacie 3 lipca 2015 r., co świadczy, że bezczynność istniała w chwili wniesienia skargi, nie zmienia to jednak oceny, iż przekroczenie terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przez organ nie miało charakteru rażącego, zmierzającego do uchylania się od rozpoznania wniosku. Zauważenia wymaga także to, że organ przed upływem terminu do załatwienia wniosku podjął czynności w sprawie, co wynika z akt administracyjnych (por. zarządzenie Prezesa SKO w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r.). W konsekwencji nie zaistniały również podstawy do wymierzenia organowi z urzędu grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do pozostałych, poza ww. art. 13 u.d.i.p., a podniesionych w skardze zarzutów wskazać należy, iż wobec wykonania przez organ obowiązku informacyjnego w postaci wydania w sprawie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej utraciły one walor aktualności. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wydano na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 201 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 wrześnai 2002 r. w w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).