II SAB/Op 52/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1) stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego, 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego G. H. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej w niniejszej sprawie przez G. H. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Opolskiego w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Skarga wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych. A. H. i J. H. - wnioskami z dnia 22 sierpnia 1988 r. oraz z dnia 3 grudnia 1989 r., a G. H. wnioskami z dnia 18 stycznia 1990 r. i 31 lipca 1990 r. wystąpili do Urzędu Miasta i Gminy Brzeg o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], obecnie terytorium Ukrainy. Starosta Brzeski, pismem z dnia 18 marca 2004 r., poinformował G. H., iż w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., prawo do zaliczenia nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej potwierdza w drodze decyzji wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa polskiego, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. Wskazał równocześnie, że do wniosku złożonego nie później niż do dnia 31 grudnia 2005 r. należy dołączyć określone dokumenty, w tym m.in.: dowody potwierdzające pozostawioną nieruchomość, postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku po właścicielu pozostawionej nieruchomości. Poinformował także, że wskazanie osoby uprawnionej następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem notarialnie poświadczonym. Pismem z dnia 6 lipca 2004 r., nr [...], Starosta Brzeski przekazał Wojewodzie Opolskiemu wnioski złożone przez A. H., J. H. oraz G. H. o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną przez A. i J. H. w miejscowości [...]. Wojewoda Opolski rozpatrując sprawy przekazane przez Starostę Brzeskiego według kolejności, zgodnie z art. 6 ustawy "zabużańskiej", pismem z 20 października 2014 r. wezwał J. H. do uzupełnienia wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania wezwania o przedłożenie wymaganych, brakujących dokumentów. J. H. w dniu 3 kwietnia 2015. wystąpił do Wojewody o przedłożenie terminu w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Wniosek strony został uwzględniony i termin ten przedłużono o kolejne 3 miesiące. Natomiast pismem z dnia 14 maja 2015 r. J. H. oraz G. H. skierowanym do Wojewody Opolskiego podnieśli, że "od dłuższego czasu organ posiada wszelkie wymagane dokumenty i informacje konieczne do wydania decyzji i zakończenia sprawy". J. H. oraz G. H., reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego B. K., w dniu 14 maja 2015 r. wnieśli do Ministra Skarbu Państwa zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Żądając jednocześnie wyznaczenia Wojewodzie Opolskiemu dodatkowego terminu 60 dni na załatwienie sprawy i ustalenie osób odpowiedzialnych za przewlekłość oraz powzięcie kroków mających na celu wyeliminowanie przyczyn powstałej przewlekłości i zapobieżenie naruszeniu prawa w przyszłości. Dodatkowo w zażaleniu wskazano, że w dniu 27 maja 1991 r. pomiędzy J. H. (następcą prawnym po zmarłych A. i J. H.), a jego synem G. H. nastąpiła cesja wszystkich praw w całości dotyczących otrzymania rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami państwa po II wojnie światowej przez A. i J. H. Wobec powyższego, podniesiono, że G. H. jest uprawniony do dochodzenia rekompensaty oraz brania udziału w postępowaniu, tym bardziej, że umową objętą aktem notarialnym Repetytorium A nr [...], nabył on od Skarbu Państwa nieruchomość położoną w [...]. Wówczas nastąpiło zaliczenie na poczet ceny nieruchomości wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą. Oznacza to, że nastąpiło częściowe zaspokojenie jego roszczeń, do rozliczenia pozostała jednak dalsza część rekompensaty. Kwota zaliczona na poczet rekompensaty nie pokryła bowiem w całości przysługującej rekompensaty. Zarzucono też, że organ od dłuższego czasu posiada wszelkie wymagane dokumenty i informacje konieczne do wydania decyzji i zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 37 § 1 w związku z art. 123 § 1 K.p.a. oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1090) uznał zażalenie za bezzasadne. Stwierdził, że w dniu wniesienia zażalenia nie istniała bezczynność organu, bowiem decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...], Wojewoda Opolski odmówił potwierdzenia G. H. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez J. i A., małżonków H., poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, tj. w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], obecnie Ukraina. W skardze do Sądu G. H. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewodę Opolskiego, w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej oraz o stwierdzenie, że przewlekle prowadzone postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podnosząc zarzut naruszenia art. 35 § 1 oraz art. 36 K.p.a. W skardze zawarto także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi, podano, że od daty przekazania akt przez Starostę Brzeskiego Wojewodzie Opolskiemu w sprawie nie były podejmowane żadne czynności, aż do października 2014 r. Podniesiono też, że zażalenie do Ministra Skarbu Państwa na przewlekłość postępowania zostało złożone jeszcze przed wydaniem merytorycznej decyzji, a zatem Minister powinien był rozpoznać zażalenie merytorycznie i wydać postanowienie o uznaniu postępowania za prowadzonego w sposób przewlekły. W ocenie skarżącego, w sprawie w rozumieniu art. 12 § 1 K.p.a. w związku z art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a., należy stwierdzić ewidentne naruszenie zasad związanych z szybkością postępowania organów administracji. Skarżący zwrócił uwagę, że w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych przewlekłość postępowania potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Przedstawił przebieg postępowania w sprawie z wniosku G. H. o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną przez A. i J. H. w miejscowości [...], obecnie Ukraina. Zauważył, że G. H. od momentu złożenia przez siebie wniosku do dnia przekazania przez Starostę Brzeskiego dokumentacji sprawy, jak również podczas postępowania toczącego się przed Wojewodą Opolskim, nie brał czynnego udziału w postępowaniu. Zaznaczył, że Wojewoda Opolski decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r. odmówił potwierdzenia na rzecz G. H. z tytułu pozostawienia nieruchomości przez A. i J. H. w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], obecnie Ukraina. Powodem odmowy był fakt, że G. H. nie jest spadkobiercą właścicieli pozostawionej nieruchomości, a tym samym nie ma statusu strony postępowania. Nie mógł być również uznany za osobę uprawnioną do otrzymania prawa do rekompensaty, gdyż wskazania takiego można dokonać jedynie w kręgu osób stanowiących grono spadkobierców właściciela pozostawionej nieruchomości. Wskazał też, że decyzją z dnia 25 sierpnia 2015 r., nr [...], Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 24 czerwca 2015 r. Zaprezentował pogląd, że wskazanie osoby uprawnionej wedle przepisu art. 3 ust. 1 i ust. 2 (ustawa z 8 lipca 2003 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej) odnosi się do sytuacji, gdy zarówno osoby wskazujące osobę uprawnioną, jak i osoba uprawniona są albo współwłaścicielami pozostawionego majątku, albo spadkobiercami po tej samej osobie (byłym właścicielu, jego wcześniejszym spadkobiercy). Zwrócono także uwagę, że minister Skarbu Państwa potwierdził, że G. H. nie znajduje się w kręgu spadkobierców po współwłaścicielach nieruchomości pozostawionej. Wojewoda Opolski wyjaśnił, że w dniu 30 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 39). W związku z tym przejął od starostów (poprzedni organ I instancji) około 5.500 nierozpatrzonych wniosków. Dodatkowo do dnia 31 grudnia 2008 r. do Wojewody Opolskiego wpłynęło 1.160 wniosków skierowanych na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej (tzw. ustawa zabużańska), a do chwili obecnej przekazywane są wnioski od pozostałych wojewodów, na podstawie art. 5 ww. ustawy. Podkreślił Wojewoda, że w chwili przekazania wniosków przez starostów, przed tymi organami nie toczyło się postępowanie, a materiał dokumentacyjny spraw pozostawał niekompletny. Wywodził, że biorąc pod uwagę możliwości organu dotyczące załatwiania spraw, w tym charakter spraw z zakresu mienia zabużańskiego (liczne braki we wnioskach, wyjaśnienia stron, obsługa licznych stron, jednoczene prowadzenie postępowań, zapisy ustawy zabużańskiej dotyczące terminu na uzupełnienie dokumentów oraz fakt poszukiwania dokumentów w archiwach krajowych i zagranicznych), nie jest możliwe wydawanie rozstrzygnięć w terminach wynikających z art. 35 K.p.a. Organ zaakcentował, że we wskazanym przez skarżącego okresie załatwiał sprawy według kolejności , wykazując się rzetelnością i starannością. Podał, że od chwili przekazania 5.500 wniosków do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę Wojewoda wydał 2.119 decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie dla 4.722 osób. W okresie od 2009 r. do sierpnia 2015 r. przyjęto 10.489 klientów, jako stron tych postępowań. Zadania te wykonywało czterech pracowników organu Dlatego, w przekonaniu Wojewody Opolskiego, brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 2390/12. Na zakończenie Wojewoda stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została złożona 5 sierpnia 2015 r. po zakończeniu przedmiotowego postępowania, zaś złożenie takiej skargi, jak również skargi na bezczynność, jest możliwe jedynie do czasu zakończenia przez ten organ postępowania. Stąd złożenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu winno skutkować oddaleniem skargi. Zważywszy na przedstawione okoliczności Wojewoda nie godził się z zarzutem o podejmowaniu przez siebie czynności jako pozornych czy przedłużających postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd, zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Po myśli zaś art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie G. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Opolskiego postępowania w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie została spełniona formalna przesłanka dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania, jaką jest wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, jeżeli służyły one stronie przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a). Zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem "złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 K.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a." (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, publ. LEX nr 1467706). W myśl art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero zatem po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym skarga taka jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. W niniejszej sprawie zażalenie takie skarżący wniósł pismem z dnia 14 maja 2015 r., które wpłynęło do Ministerstwa Skarbu Państwa w dniu 25 maja 2015 r. Z akt sprawy, skargi oraz zawartego w odpowiedzi na skargę opisu przebiegu sprawy wynika, Starosta Brzeski, pismem z dnia 6 lipca 2004 r. przekazał Wojewodzie Opolskiemu wniosek G. H. o przyznanie ekwiwalentu za nieruchomość pozostawioną przez J. i A. H. w miejscowości [...]. Jednocześnie z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że Starosta Brzeski, pismami 18 marca 2004 r., nr [...] i nr [...], poinformował J. H. oraz G. H., iż z wejściem w życie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. prawo do zaliczenia nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej potwierdza w drodze decyzji wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. Równocześnie Starosta poinformował, że do wniosku złożonego nie później niż do dnia 31 grudnia 2005 r. należy dołączyć, między innymi dowody potwierdzające pozostawioną nieruchomość. Natomiast w przedmiotowej sprawie organ prowadzący niniejsze postępowanie, pod sygnaturą [...], pismem z dnia 20 października 2014 r. wezwał jedynie J. H. do uzupełnienia brakujących dokumentów, do G. H. nie kierowano żądnych wezwań, ani też pism, które by potwierdzały istnienie braków w materiale dowodowym sprawy. Uwzględniając powyższe okoliczności, należało stwierdzić, że mamy w niniejszej sprawie do czynienia z przewlekłością postępowania, bowiem od dnia 6 lipca 2004 r. (przekazanie przez Starostę Brzeskiego Wojewodzie Opolskiemu wniosku złożonego przez G. H.) do czasu wydania przez Wojewodę Opolskiego decyzji z dnia 24 czerwca 2015 r. organ I instancji nie podejmował czynności procesowych zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów K.p.a. dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 K.p.a.. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Artykuł 36 § 1 K.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Nadto, stosowania przepisu art. 35 K.p.a. nie wyłącza ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014r., poz. 1090), będąca podstawą materialnoprawną prowadzonego postępowania. Postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy." (wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13, publ. LEX nr 1369030). W rozpatrywanej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, wykonując czynności w dużych odstępach czasu, oraz w sposób nieuzasadniony przedłużając termin załatwienia sprawy. Należy bowiem zauważyć, że od przekazania wniosku przez Starostę Brzeskiego wobec G. H. organ nie podejmował żadnych czynności, nie informował też o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Dodatkowo dostrzec przyjdzie, że decyzją rozstrzygającą sprawę zainicjowaną wnioskiem G. H., Wojewoda Opolski orzekł o odmowie stwierdzenia na rzecz skarżącego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. i J. H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, z uwagi na brak przymiotu strony w tym postępowaniu. Organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 24 czerwca 2015 r. wyjaśnił, opierając się o przepis art. 3 przywołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, że w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Polski, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom, lub niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców. Powyższe w realiach przedmiotowej sprawy oznacza, że stroną postępowania jest jedynie J. H., jako jedyny spadkobierca A. i J. H. Zatem rozstrzygnięcie Wojewody Opolskiego miało w istocie charakter formalnoprawny i nie wymagało prowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, a jak sam organ stwierdził, był w posiadaniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając pod tym względem prowadzone przez Wojewodę Opolskiego postępowanie, Sąd uznał, że było ono prowadzone przewlekle i przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. "Długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiająca za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo, niemniej jednak może mieć pewne znaczenie w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie P.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. W ocenie Sądu, postępowanie Wojewody było naruszeniem prawa w sposób rażący, gdyż – jak wynika z okoliczności sprawy organ nie tylko nie podejmował żadnych czynności, ale i nie podawał w istocie żadnych przyczyn zwłoki. W związku z powyższym, stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie trzecim sentencji wyroku oparto o przepis art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.