II SAB/Op 60/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego w sprawie przekazania skargi do sądu postanawia odrzucić skargę. M. P. (zwany dalej: "skarżącym") pismem z dnia 7 września 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym z powodu niezachowania ustawowego terminu przekazania skargi skarżącego z dnia 6 grudnia 2021 r., a dostarczonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 14 stycznia 2022 r., w sprawie KM.5410.136.2021, zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Op 3/22. Skarżący wniósł o orzeczenie, że organ dopuścił się przewlekłości w tej sprawie, a ponadto o przyznanie skarżącemu kwoty pieniężnej 1.000 zł oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w osobie adwokata. Sprawa ze skargi M. P. została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Op 60/22 w tut. Sądzie, a wniosek o przyznanie prawa pomocy pod sygn. akt II SPP/Op 59/22 w tut. Sądzie. W odpowiedzi na skargę z dnia 12 września 2022 r. organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że dotyczy ona przewlekłości postępowania w przedmiocie przekazania do tut. Sądu skargi M. P. na bezczynność organu w sprawie wyrejestrowania z Bazy CEPiK pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Postanowieniem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt II SPP/Op 59/22, Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, działając na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "P.p.s.a.", z uwagi na bezzasadność jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Z uwagi na tak określony przedmiot skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Następnie, organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Wobec powyższych ustaleń w pierwszej kolejności ocenić należało, czy skarga w tak zakreślonym przedmiocie jest dopuszczalna, czyli czy podlega właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W związku z powyższym skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Poza tym należy wskazać, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy prowadzi postępowanie opieszale, a zatem dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (patrz art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Złożona skarga na przewlekłość w przedmiocie przekazania skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, a pogląd taki został ugruntowany w sądownictwie administracyjnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w: Warszawie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 69/21; Poznaniu z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 163/20; Lublinie z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II SAB/Lu 197/16; dwa ostanie dostępne w na stronie internetowej CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zauważono we wskazanych orzeczeniach, za niedopuszczalnością skargi świadczy okoliczność, że przewlekłość czy bezczynność organu w zakresie przekazania skargi do sądu administracyjnego nie zaistniała w toku postępowania administracyjnego, którego funkcją jest zapewnienie realizacji norm materialnego prawa administracyjnego. Natomiast przepis art. 54 § 2 P.p.s.a., ustalający termin przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a., albowiem nie określa terminu załatwienia sprawy administracyjnej, jako zespołu okoliczności prawnych i faktycznych, w których organ administracji publicznej stosuje normę prawa administracyjnego w celu ustanowienia po stronie określonego podmiotu sytuacji prawnej w postaci udzielania żądanego uprawnienia albo w postaci obciążenia z urzędu określonym obowiązkiem. Przekazanie skargi wniesionej na akt organu administracji publicznej nie przybiera zatem formy decyzji, postanowienia, indywidualnego aktu czy też interpretacji, lecz jest czynnością faktyczną. Wobec tego na przewlekłość postępowania organu w sprawie przekazania skargi do Sądu, polegającą na przekroczeniu ustawowego trzydziestodniowego terminu od dnia jej złożenia - skarga nie przysługuje. W przypadku niewywiązywania się przez organ z obowiązku przekazania skargi do sądu ustawodawca przewidział natomiast instrument prawny w postaci złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organowi, uregulowany w art. 55 P.p.s.a. (por. postanowienie z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 163/20). Reasumując, przekazanie skargi do sądu administracyjnego jest określoną czynnością procesową w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Nie mieści się zatem w katalogu aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., gdyż nie jest działaniem organu podjętym w ramach postępowania administracyjnego. Wobec tego kontrolą sądowoadministracyjną nie jest objęta przewlekłość oraz bezczynność organu w tym zakresie. Z dotychczasowych rozważań jednoznacznie zatem wynika, że rozpoznanie wniesionej przez M. P. skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym o sygnaturze akt II SAB/Op 3/22, z powodu niezachowania ustawowego terminu przekazania skargi skarżącego z dnia 6 grudnia 2021 r., jest niedopuszczalne. Skarga ta nie podlega bowiem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonym przede wszystkim treścią art. 3 P.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.