II SAB/Op 65/16
WyrokWSA w Opolu2016-09-28
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 22 lipca 2016 r., i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w części dotyczącej kopii umów i upoważnień w terminie 14 dni, umorzył postępowanie w części dotyczącej danych kontrolerów, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie wymierzył grzywny i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontrolerów strefy płatnego parkowania oraz umów i upoważnień związanych z obsługą tej strefy. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, wezwał do sprecyzowania wniosku i kilkukrotnie przedłużał termin rozpatrzenia. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1) zobowiązano Prezesa Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2016 r. w części dotyczącej pkt 3, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2) umorzono postępowanie w części dotyczącej pkt 1 i 2 wniosku; 3) stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności; 4) stwierdzono, że bezczynność Prezesa Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu w rozpatrzeniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 5) oddalono wniosek o wymierzenie grzywny; 6) zasądzono od Prezesa Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu na rzecz skarżącego R. P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Prezesa Zakładu Komunalnego Spółki z o.o. z siedzibą w Opolu w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezesa Zakładu Komunalnego Spółki z o.o. z siedzibą w Opolu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2016 r. w części dotyczącej pkt 3, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) umarza postępowanie w części dotyczącej pkt 1 i 2 wniosku, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 4) stwierdza, że bezczynność Prezesa Zakładu Komunalnego Spółki z o.o. z siedzibą w Opolu w rozpatrzeniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 5) oddala wniosek o wymierzenie grzywny, 6) zasądza od Prezesa Zakładu Komunalnego Spółki z o.o. z siedzibą w Opolu na rzecz skarżącego R. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 11 sierpnia 2016 r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu w zakresie udzielenia informacji publicznej, żądanej wnioskiem z dnia 22 lipca 2016 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 lipca 2016 r. R. P. zwrócił się drogą elektroniczną, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, do Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu z wnioskiem o udzielenie następujących informacji:
1) imion i nazwisk osób, które na dzień dzisiejszy zatrudnione są na stanowisku kontrolera strefy płatnego parkowania w Opolu i są upoważnione do wystawiania opłat dodatkowych, wraz z numerem kontrolera;
2) imion i nazwisk osób, które zatrudnione były w 2015 r. na stanowisku kontrolera strefy płatnego parkowania w Opolu i były upoważnione do wystawiania opłat dodatkowych, wraz z numerem kontrolera;
3) kopii umów, upoważnień, raportów dotyczących obsługi strefy płatnego parkowania, zawartych z innymi podmiotami lub wystawionych przez inne podmioty i urzędy, zawartych w latach 2015-2016.
W dniu 23 sierpnia 2016 r. Prezes Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu przesłał na adres email wnioskodawcy pismo z dnia 19 sierpnia 2016 r., zatytułowane "Odpowiedź na wniosek z dnia 22.07.2016 r. wraz z wezwaniem", w którym podał nazwiska pięciu osób zatrudnionych obecnie na stanowisku kontrolera strefy płatnego parkowania w Opolu oraz numery identyfikatorów. Poza tym wyjaśnił, że Zakład Komunalny jest administratorem strefy płatnego parkowania w Opolu od 1 stycznia 2016 r., dlatego nie posiada danych w zakresie punktu 2 wniosku, a nie ma obowiązku pozyskiwać informacji, która może być w dyspozycji innego podmiotu. Ponadto organ stwierdził, że konieczne jest skonkretyzowanie żądania zawartego w punkcie 3 wniosku, gdyż jest ono niejasne, bowiem nie wskazano, jakich umów, upoważnień czy też raportów domaga się wnioskodawca, natomiast stwierdzenie, że mają one dotyczyć strefy płatnego parkowania jest wyjątkowo ogólne i aktualnie niemożliwe do spełnienia.
W skardze R. P. wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 153 § 6 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy oraz wskazał, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy, czym naruszył 14-dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu wniósł o oddalenie skargi w całości, ewentualnie o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że aktualnie informacja została skarżącemu udzielona zgodnie z wnioskiem, co uzasadnia umorzenie postępowania. Wyjaśnił, że na wniosek z dnia 22 lipca 2016 r. udzielił informacji w zakresie, w jakim mógł tego dokonać, tj. objętym pkt 1 wniosku. W odniesieniu do punktu 2 wniosku nie może natomiast udzielić informacji odnośnie lat, w których nie pełnił funkcji administratora strefy płatnego parkowania w Opolu. Powołując się na orzecznictwo stwierdził, że nieposiadanie przez podmiot informacji wyklucza wydanie w tym zakresie decyzji odmawiającej jej udzielenia. Na tej podstawie wywiódł, że nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa i nałożenie grzywny byłoby niezasadne. Poza tym organ wyjaśnił, że zasadne było wezwanie wnioskodawcy do skonkretyzowania żądania zawartego w punkcie 3 wniosku, gdyż domaganie się dokumentów wystawionych przez bliżej nieokreślone inne podmioty i urzędy może oznaczać żądanie informacji, w której posiadaniu Zakład Komunalny nie jest, a poza tym żądanie jakichkolwiek informacji za rok 2015 jest całkowicie wyłączone. Podniósł też, że zbieżny treściowo wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżący przesłał również do Urzędu Miasta Opola, który w związku z tym wnioskiem udzielił odpowiedzi w dniu 2 sierpnia 2016 r.
W piśmie procesowym z dnia 5 września 2016 r. R. P. podniósł, że wskazywane w odpowiedzi na skargę pismo Urzędu Miasta Opola z dnia 2 sierpnia 2016 r. dotyczyło nieposiadania żądanej informacji przez Urząd, zaś wniosek złożony w Urzędzie Miasta nie ma związku z wniesioną skargą i pomimo tożsamej treści jest innym wnioskiem, złożonym w innym organie. Zauważył, że Prezes Zakładu Komunalnego był obowiązany rozpatrzyć wniosek skierowany do tego organu, nie zaś wniosek skierowany do Urzędu Miasta Opola, natomiast wnioskujący do dnia 2 września 2016 r., kiedy zapoznał się z aktami sprawy, nie miał wglądu w korespondencję pomiędzy organami dotyczącą rozpatrzenia wniosku. Udzielenie przez organ odpowiedzi na wniosek z dnia 22 lipca 2016 r. nastąpiło dopiero w dniu 23 sierpnia 2016 r., tj. 12 dni po wniesieniu skargi.
Następnie, w piśmie procesowym z dnia 21 września 2016 r. skarżący podał, że w dniu 7 września 2016 r. otrzymał pismo organu z dnia 5 września 2016 r. z informacją o przedłużeniu terminu rozpatrzenia punktu 3 wniosku do dnia 20 września 2016 r., natomiast w dniu 20 września 2016 r. kolejne pismo o wydłużeniu terminu do 4 października 2016 r. z wyjaśnieniem, że z uwagi na fakt, iż wnioskowana informacja może zawierać informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy, Zakład Komunalny oczekuje na wyrażenie zgody na udostępnienie informacji przez podmioty, z którymi zawarł umowy. Skarżący podniósł, że wyznaczony przez podmiot zobowiązany termin przekracza maksymalny termin określony w art. 13 ust. 2 ustawy, natomiast samo zapytanie o wyrażenie zgody na udostępnienie informacji publicznej nie może być automatycznie traktowane jako takie ustalenie. Może bowiem dojść do sytuacji, w której wobec braku zgody nie zostanie udzielona informacja, która powinna zostać udzielona w trybie dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
- zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezesa Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi stwierdzić przyjdzie, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. Na zasadzie art. 16 ust. 1 i 2 powołanej już wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej nadal ustawą, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się bowiem jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Natomiast ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji, za wyjątkiem art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy. W konsekwencji, skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto dla jej skutecznego wniesienia nie są wiążące żadne terminy.
Tym samym wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezesa Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, wskazanej przez skarżącego we wniosku z dnia 22 lipca 2016 r., jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Badając zasadność skargi należy mieć na względzie, że bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej może być oceniana wyłącznie wtedy, kiedy spełniony jest zakres podmiotowy oraz przedmiotowy ustawy, czyli wówczas gdy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym i żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, w rozumieniu ustawy
W kwestii zakresu podmiotowego stwierdzić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie nie był sporny fakt, że Zakład Komunalny Sp. z o.o. w Opolu należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Takim podmiotem, wykonującym zadania publiczne (osobą prawną), jest również Zakład Komunalny Sp. z o.o. w Opolu. Z rejestru Przedsiębiorców KRS nr 0000042036 wynika, że podmiot ten jest spółką prawa handlowego, w której Gmina Opole posiada całość udziałów.
Nie budzi też wątpliwości, że żądanie zawarte we wniosku z dnia 22 lipca 2016 r. dotyczy informacji publicznej. Odnośnie zakresu przedmiotowego wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 Ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 ustawy, w którym wymienione zostały rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Jest to katalog otwarty, na co wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić więc należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć zatem trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne i inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.
Z uwagi na szeroką definicję informacji publicznej, informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 22 lipca 2016 r. stanowią informację publiczną. W kwestii imion i nazwisk osób, będących pracownikami Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu, upoważnionych do wystawiania opłat dodatkowych i ich numerów służbowych, tut. Sąd wypowiedział się już w wyroku z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Op 32/16, w którym wskazał, że tego rodzaju informacje dotyczą danych osobowych pracowników należących do kręgu osób pełniących funkcję publiczną, które z racji wykonywanej pracy uprawnione są do władczego działania w postaci wystawiania zawiadomień o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. Informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, nie dotyczy określone w art. 5 ust. 2 ustawy ograniczenie prawa dostępu do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej. Zaznaczyć przy tym należy, iż obowiązek udzielenia informacji o osobach pełniących funkcje w organach władzy publicznej i posiadanych przez nich kompetencjach wynika wprost z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy. Również zagadnienia związane z obsługą strefy płatnego parkowania posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc informacji podlegającej udostępnieniu w trybie omawianej ustawy, gdyż dotyczą informacji o działalności podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. Co do zasady, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, udostępnieniu podmiotowi zainteresowanemu jako informacja publiczna podlega informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, w tym o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej. Zadania realizowane przez Zakład Komunalny wiążą się bezpośrednio z wykonywaniem zadań własnych gminy, związanych z zarządem nad drogami gminnymi (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz. U. z 2016 r. poz. 446).
Skoro żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną, to Prezes Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu był zobowiązany do jej udzielenia w ustawowym terminie.
Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 13 ust. 2 ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, wówczas podmiot obowiązany do udostępnienia tej informacji powinien podjąć następujące czynności :
- udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 ustawy) lub
- wydać na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzję o odmowie udostępnienia informacji w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 ustawy lub
- powiadomić pisemnie wnioskodawcę o niemożliwości udostępnienia informacji w terminie, podając jednocześnie powody opóźnienia wraz ze wskazaniem, w jakim terminie (nie dłuższym jednak niż 2 miesiące) informacja zostanie udostępniona (art. 13 ust. 2) lub
- powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku, z jednoczesnym wskazaniem innego sposobu lub formy bezzwłocznego udostępnienia informacji; jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2) lub
- poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Niezałatwienie przez organ wniosku w prawem przewidziany sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni określonym w art. 13 ust. 1 ustawy, stanowi o jego bezczynności. W tym miejscu zaznaczyć należy, że przepisy nie określają, na czym polega stan "bezczynności". Odkodowując pojęcie bezczynności jednolicie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 76 i powołane tam orzecznictwo). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi zatem w sytuacji, gdy organ ten nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Jeżeli więc organ nie podjął jednej ze wskazanych wyżej czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności z jakich powodów określona informacja publiczna nie została przekazana wnioskodawcy w ustawowym terminie.
W związku z powyższym należy uznać, że Prezes Zarządu Zakładu Komunalnego Sp. z o.o. w Opolu pozostawał w stanie bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2016 r. Trafnie zarzuca skarżący, że dla oceny w tej kwestii nie ma znaczenia fakt, że organ zobowiązany już w dniu 29 lipca 2016 r. przesłał do Urzędu Miasta listę kontrolerów strefy płatnego parkowania. Stanowiło to działanie w ramach innego, odrębnego wniosku, a ponadto w efekcie zestawienie to nie zostało przez Urząd udostępnione wnioskodawcy. Istotne jest natomiast, czy organ podejmował czynności mające na celu udostępnienie informacji w związku ze skierowanym do niego wnioskiem.
Dowody zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają eksponowany w odpowiedzi na skargę fakt, że organ w dniu 23 sierpnia 2016 r., a więc przed dniem rozpoznania skargi przez Sąd, przekazał skarżącemu pismo z dnia 19 sierpnia 2016 r., w którym zamieścił listę osób aktualnie zatrudnionych przez Zakład Komunalny Sp. z o.o. oraz podał numery ich identyfikatorów, przez co udostępnił informację publiczną żądaną w punkcie 1 wniosku. W piśmie tym poinformował również, że nie posiada informacji odnośnie osób zatrudnionych na tym stanowisku w roku 2015. Ponadto wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania treści wniosku objętego punktem 3 wniosku. Kolejnym pismami z dnia 5 i 21 września 2016 r., poinformował skarżącego w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 20 września 2016 r., który to termin następnie przedłużył do 4 października 2016 r.
Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny istniejący w chwili orzekania. W związku z tym, na gruncie niniejszej sprawy należało stwierdzić, że po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, stan bezczynności ustał w zakresie udzielenia odpowiedzi w części objętej pkt 1 i 2 wniosku z dnia 22 lipca 2016 r. Nie można uznać natomiast, że ustała bezczynność organu w zakresie pkt 3 tego wniosku. Zauważenia wymaga, że organ jest obowiązany stosować ogólne zasady dotyczące terminów załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tzn. art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Oznacza to, że organ jest uprawniony do przedłużania terminu udostępnienia informacji i powiadamiania wnioskodawcy, nawet kilkakrotnie, o przyczynach uchybienia, jednak łącznie to przedłużenie nie może przekraczać 2-miesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 ustawy, liczonego od dnia złożenia wniosku (por. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2015, s. 153). W niniejszej sprawie termin do rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu 22 lipca 2016 r. upłynął z dniem 22 września 2016 r. W tym terminie organ nie załatwił wniosku w części dotyczącej udostępnienia dokumentów związanych z obsługą strefy płatnego parkowania w Opolu.
Wobec powyższego skargę należało w tym zakresie uwzględnić i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązać organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 22 lipca 2016 r. w części dotyczącej pkt 3 w terminie 14 dni, odpowiadającym terminowi zakreślonemu w art. 13 ust. 1 ustawy, co orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Odnośnie pkt 1 i 2 wniosku, wskazać przyjdzie, że skoro celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności, to jeśli w dacie orzekania nie można stwierdzić istnienia stanu bezczynności, gdyż bezczynność ta ustała, to w tych okolicznościach postępowanie co do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe, a to z kolei stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia w tym zakresie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.
Dostrzeżenia w tym miejscu wymaga, że w świetle art. 149 § 1 P.p.s.a., załatwienie sprawy o udostępnienie informacji publicznej przez podmiot do tego zobowiązany po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powoduje, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe również w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu, czy zachodziła bezczynność oraz czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skoro, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, a po wniesieniu skargi na bezczynność załatwił sprawę, to stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. należało uznać, że dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, co orzeczono w pkt 3 wyroku.
W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącego i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W działaniu organu nie sposób dopatrzeć się rażącego naruszenia prawa, a zwłaszcza brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie bezczynność organu była natomiast wynikiem błędnej wykładni przepisów ustawy i wadliwego przyjęcia, że wniosek skarżącego zostanie załatwiony przez inny organ, który otrzymał tożsamobrzmiące żądanie. Sąd uwzględnił również fakt, że organ wystosował do skarżącego pismo, którym częściowo udostępnił żądaną informację, a także wezwał o sprecyzowanie wniosku. Ponadto wystosował do skarżącego pisma z dnia 5 i 21 września 2016 r. w trybie art. 13 § 2 ustawy.
Sąd nie znalazł także podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o co wnioskował skarżący. Zgodnie z treścią z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, jednak może mieć zastosowanie tylko w razie uznania, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro zaś w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to tym samym brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny, stąd orzeczono jak w pkt 5 wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na wniosek skarżącego w punkcie 6 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło