II SAB/Op 68/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej W. J. i W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie ze skargi W. J. i W. J. na bezczynność Prezydenta Miasta O. w przedmiocie usunięcia ogrodzenia postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 68/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę W. J. i W. J. (zwanych dalej także: "skarżącymi") na bezczynność Prezydenta Miasta O., w przedmiocie usunięcia ogrodzenia. Odpis ww. orzeczenia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o trybie wniesienia skargi kasacyjnej, został doręczony skarżącym w dniu 21 grudnia 2021 r. (por.: k- 98 i 99 akt sądowych). Od powyższego wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., skarżący pismem procesowym z dnia 12 stycznia 2022 r., wywiedli skargę kasacyjną osobiście przez siebie podpisaną (por.: k-100 do 103 akt sądowych). Jednocześnie zwrócili się o przyznanie prawa pomocy, a wniosek skarżących został zarejestrowany w repertorium sądowym pod sygn. akt II SPP/Op 6/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną sporządzoną osobiście przez skarżących, należało odrzucić. Zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej RP albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga kasacyjna z dnia 12 stycznia 2022 r. została sporządzona i podpisana osobiście przez skarżących. Z akt sprawy nie wynika, aby byli oni adwokatami, radcami prawnymi lub innymi uprawnionymi podmiotami, o których mowa w art. 175 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wniesiona skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, a zastosowanie znajdzie przepis art. 178 p.p.s.a., w myśl którego w takim wypadku wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd uznał przedmiotowe pismo z dnia 12 stycznia 2022 r. jako skargę kasacyjną, choć skarżący użyli w nim sformułowania: "[..] Wnosimy apelację do wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2021 r.". Nie budzi bowiem wątpliwości, że opisane pismo kwestionuje zapadły w dniu 20 grudnia 2021 r. wyrok tut. Sądu, a jedynie dopuszczalnym środkiem prawnym w świetle przepisów p.p.s.a. służącym do wzruszenia tego orzeczenia - jest skarga kasacyjna, a nie apelacja. Podkreślenia także wymaga, że bez wpływu na wynik wydanego rozstrzygnięcia miał fakt złożenia przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy i nierozpoznanie go przez tut. Sąd do dnia wydania niniejszego postanowienia. Jak wyżej wskazano, niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do przedmiotowej skargi kasacyjnej stanowi brak nieusuwalny, a więc już samo wniesienie tego środka odwoławczego przez skarżących obligowało tut. Sąd do jej odrzucenia (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OZ 1112/21; wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym postanowieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym sporządzenie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 178 w związku z art. 175 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. (por.: postanowienie NSA: z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt I OZ 1209/18; z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1029/19). Tym samym, skarga taka podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków, a odrzucenie skargi w opisanych okolicznościach sprawy, nie nosi znamion przedwczesności. Jednocześnie, co istotne, odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę osobiście nie może być oceniane jako zamykające drogę do kwestionowania wyroku Sądu I instancji. W świetle bowiem art. 177 § 3 p.p.s.a., w przypadku ustanowienia w ramach prawa pomocy pełnomocnika z urzędu po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia - termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei, z art. 177 § 6 p.p.s.a. wynika, że w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. Z przywołanych przepisów prawa wynika zatem jednoznacznie, że odrzucenie skargi kasacyjnej sporządzonej przez podmiot nieuprawniony przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wpływa na ograniczenie prawa strony do zaskarżenia wyroku wydanego w sprawie, gdyż skargę kasacyjną będzie uprawniony wywieść ustanowiony w związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie prawa pomocy pełnomocnik. Warto jednocześnie odnotować, że doręczając korespondencję sądową zawierającą odpis zapadłego w niniejszej sprawie wyroku, pouczono skarżących o trybie wniesienia skargi kasacyjnej i o obowiązku sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pouczono także o treści zacytowanego wyżej przepisu art. 177 § 3 p.p.s.a. Wobec przedstawionych okolicznościach sprawy uznać zatem należy, że odrzucenie skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżących na obecnym etapie postępowania sądowego, nie spowoduje ograniczenia ich praw procesowych. Wobec powyższego, skargę kasacyjną W. J. i W. J. należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, o czym Sąd działając na podstawie art. 178 p.p.s.a., orzekł w sentencji.