II SAB/Op 7/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant : starszy sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. w Wydziale II na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie, 2) stwierdzić, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego T. G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. G. jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Pierwszego Zastępcy Prezydenta Miasta Opola z dnia 19 lipca 2013 r., nr [...], odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi T. G. zarzucił, że organ naruszył przepis art. 35 § 3 K.p.a., ponieważ nie wydał rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Skarżący wniósł o zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, argumentując, że postępowanie odwoławcze zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...], która zapadła na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 31 grudnia 2013 r., tj. przed upływem terminu ustalonego pismem z dnia 29 listopada 2013 r. Organ podał również, że decyzja została wysłana skarżącemu po sporządzeniu pisemnego uzasadnienia w dniu 12 lutego 2014 r. i doręczona w dniu 14 lutego 2014 r. Jednocześnie Kolegium wskazało, że strony postępowania były - na podstawie art. 36 K.p.a. - zawiadamiane o niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie kolejnymi pismami z dnia 28 sierpnia 2013 r., 4 października 2013 r., 31 października 2013 r. i 29 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnotować należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym - na zasadzie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. - rozpoznają skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, w tym również w sprawie bezczynności organu na niewydanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić również należy, że badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że z uwagi na wydanie przez organ odwoławczy w dniu 31 grudnia 2013 r. decyzji nr [...], niemożliwym stało się zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w trybie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. do rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania od decyzji Pierwszego Zastępcy Prezydenta Miasta Opola z dnia 19 lipca 2013 r., nr [...], odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do dnia orzekania przez Sąd wydał akt, jakiego domagał się skarżący, stąd brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi. Tym samym organ przestał tkwić w bezczynności, a postępowanie sądowe w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W sprawie zaistniała zatem przesłanka skutkująca koniecznością umorzenia postępowania, wynikająca z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiwsa 2009 nr 4, poz. 63). Ostatnio powołany przepis stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zajdą zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Załatwienie sprawy administracyjnej przed datą orzekania przez Sąd, prowadzące do umorzenia postępowania, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w pozostałym zakresie objętym dyspozycją art. 149 P.p.s.a., który w aktualnym brzmieniu, ustalonym od dnia 17 maja 2011 r. przepisem art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173), zawiera w § 1 zdanie drugie, w którym mowa o jednoczesnym stwierdzeniu przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika z tego, że uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie sprowadza się jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że użycie w art. 149 § 1 wyrazu "jednocześnie" oznacza, iż brak zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie wyklucza orzekania w przedmiocie rażącego charakteru przewlekłości czy bezczynności organu. Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12, LEX nr 1269646). Oceniając stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika, że organ informował skarżącego w trybie art. 36 K.p.a o wyznaczanych, kolejnych terminach załatwienia sprawy, wskazując przyczynę zwłoki. Ostatecznie organ wydał decyzję w terminie określonym w piśmie z dnia 29 listopada 2013 r. W konsekwencji nie zaistniały również podstawy do wymierzenia organowi z urzędu grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wydano na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 201 § 1 P.p.s.a.