II SAB/Op 7/16

WyrokWSA w Opolu2016-02-22

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia wydane przez Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Opolu stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ odnoszą się do spraw publicznych i służą realizacji zadań publicznych, takich jak świadczenie pomocy prawnej. Sąd Dyscyplinarny jest organem wykonującym zadania publiczne, a jego orzeczenia podlegają udostępnieniu na wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący D. Z. złożył wniosek o udostępnienie skanów orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu z pierwszego półrocza 2015 r. Organ odpowiedział, że orzeczenia te nie są informacją publiczną. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do wydania aktu, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny oraz zwrotu kosztów. Sąd uznał, że orzeczenia te są informacją publiczną i organ pozostawał w bezczynności.
Rozstrzygnięcie
1) zobowiązano Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu do wydania aktu lub dokonania czynności dotyczącej wniosku D. Z. z dnia 3 lipca 2015 r. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku; 2) stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzono od Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu na rzecz D. Z. kwotę 604,20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu do wydania aktu lub do dokonania czynności dotyczącej wniosku D. Z. z dnia 3 lipca 2015 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Adwokackiej w Opolu na rzecz D. Z. kwotę 604,20 (sześćset cztery 20/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący D. Z. wnioskiem z dnia 3 lipca 2015 r., przesłanym anonimowo drogą elektroniczną z adresu e-mail skarżącego na oficjalny adres e-mail Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu, wystąpił w trybie dostępu do informacji publicznej o przesłanie pocztą elektroniczną na jego adres skanów wszystkich orzeczeń wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Opolu, w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2015 r. W odpowiedzi na wniosek, w dniu 8 lipca 2015 r., na wskazany przez skarżącego adres e-mail, przesłane zostało pismo Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Opolu informujące o braku podstaw do udostępnienia żądanych orzeczeń dyscyplinarnych. W piśmie stwierdzono, że orzeczenia dyscyplinarne nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 61 Konstytucji RP, zawierają natomiast informacje stanowiące tajemnicę adwokacką. Wyjaśniono, że sądownictwo dyscyplinarne ma charakter pozasądowy i jest zadaniem własnym organów adwokatury, wynikającym z ich autonomii i samorządności. Sądy dyscyplinarne nie są organami państwowymi, a ich orzeczenia nie są wydawane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, lecz ustawodawca przewidział kontrolę sądów państwowych nad tymi orzeczeniami. W dniu 4 stycznia 2016 r. D. Z., reprezentowany przez radcę prawnego K. C. Ł., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu, skargę na bezczynność organu w udostępnieniu żądanej informacji, w której wniósł o: - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; - uznanie na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny, na postawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.; - wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. organowi grzywny, w razie braku przekazania Sądowi skargi, odpowiedzi na tę skargę oraz akt sprawy - w terminie 15 dni od otrzymania skargi przez organ; - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych (480 zł), wpisu od skargi (100 zł), opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (17 zł), kosztów korespondencji pocztowej (4,20 zł), opłat bankowych za wykonane przelewy (2 x 1,50 zł), a także w przypadku wyznaczenia rozprawy - wydatków poniesionych na ewentualne stawiennictwo w sądzie, skalkulowanych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. nr 27, poz. 271 ze zm.). Powołując liczne poglądy przedstawicieli doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych skarżący wywodził, że ustawa nie przewiduje wymogów formalnych względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i wniosek taki może być złożony także drogą elektroniczną, w tym nie jest konieczne podanie w nim danych osobowych wnioskodawcy. Uzasadniając żądnie wymierzenia organowi grzywny wskazał z kolei na rażące naruszenie prawa związane z dużym upływem czasu od dnia złożenia wniosku oraz nieprzejednanym stanowiskiem organu. W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że pismo wystosowane do skarżącego w odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej sporządzone przez Prezesa Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Opolu nosi cechy decyzji odmownej i dlatego nie można mówić o bezczynności organu, a zwłaszcza o bezczynności Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku bezzasadności skargi Sąd orzeka, stosownie do art. 151 P.p.s.a., o jej oddaleniu w całości albo w części. Natomiast, uwzględniając skargę na bezczynność orzeka natomiast na podstawie art. 149 P.p.s.a., z godnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 149 § 1b P.p.s.a. może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązki, a na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, a dotyczącego udostępnienia orzeczeń wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Opolu, za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2015 r. Przeprowadzona przez Sąd w tym zakresie kontrola legalności wykazała, że w niniejszej spawie zaistniały podstawy do stwierdzenia bezczynności organu i w związku z tym orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalności skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej podkreślić trzeba, że wniesienie skargi w tym przedmiocie nie zostało przez ustawodawcę ograniczone terminem, jak również nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czy też wezwaniem, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Dlatego, skarga wniesiona w niniejszej sprawie, jako dopuszczalna mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tym zakresie bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu zaistniała bezczynność i czy była zawiniona. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następuje w formie decyzji. Odnosząc się w tym miejscu do argumentów skargi zgodzić się trzeba z tym, że ustawa nie przewiduje jakichkolwiek wymogów formalnych co do skutecznego złożenia wniosku. Dlatego też, przyjąć należy, że wniosek może przybrać każdą formę, a osoba żądająca udostępnienia informacji publicznej nie musi być nawet w pełni zidentyfikowana, o ile z wniosku wynika w sposób jasny zakres żądania, w tym sposób udostępnienia żądanej informacji. W konsekwencji wniosek może być złożony również drogą elektroniczną i wyrażać żądanie udostępnienia informacji przez przekazanie jej na adres poczty elektronicznej, z którego został przesłany. Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi natomiast wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot w terminie wskazanym w art. 13 ustawy lub terminie wynikającym z art. 13 ust. 2, czy art. 15 ustawy nie podejmuje odpowiednich czynności na podstawie złożonego wniosku, tj. nie udostępni informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, czy też o umorzeniu postępowania. Związana jest ona przy tym nie tylko z całkowitą biernością i milczeniem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale także z sytuacją, gdy podmiot ten, będąc w błędnym przekonaniu, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, poinformuje o tym wnioskodawcę bez jej udostępnienia. W każdym jednak przypadku bezczynność może zostać stwierdzona wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępniania informacji publicznych. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Zawiera on jednak tylko przykładowy katalog i dlatego, dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Wskazuje, że prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W art. 61 ust. 2 Konstytucja stanowi natomiast o prawie do uzyskiwania informacji obejmującym dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreśla się też, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu na podstawie ustawy decyduje zatem treść i charakter żądanej informacji. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, zauważyć przyjdzie, że bez wątpienia informacją publiczną jest m.in. treść i postać dokumentów urzędowych w szczególności: treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających, jak również treści orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy obowiązek udostępniania informacji publicznej nałożony natomiast został wprost na organy samorządów gospodarczych i zawodowych, jako podmioty wykonujące zadania publiczne. Jednocześnie też, prawo do informacji publicznej, obejmującej uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego ustalone zostało wprost w art. 61 ust. 1 Konstytucji. Dostrzec ponadto trzeba, że katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, zamieszczony w art. 6 ust. 1 ustawy, jest otwarty i ma charakter przykładowy, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". W świetle przedstawionych regulacji za bezsporne uznać trzeba, że informacja o jaką wystąpiła w niniejszej sprawie strona skarżąca - w postaci udostępnienia orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Opolu, jest informacją publiczną, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy i art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy. W ocenie Sądu, organem zobowiązanym do rozpoznania wniosku strony w przedmiocie udostępnienia tej informacji jest natomiast Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Opolu. Zauważyć należy, że na zasadzie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U z 2014 r., poz. 635), adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego, którego zadaniem - według art. 3 ust. 1 tej ustaw - jest m.in. reprezentacja zawodowych, społecznych interesów tego zawodu oraz dbałość o doskonalenie zawodowe i krzewienie etyki zawodowej. Stosownie do art. 39 pkt 3 komentowanej ustawy, jednym z organów izby adwokackiej wymienionym obok zgromadzenia izby, okręgowej rady adwokackiej i komisji rewizyjnej, jest natomiast sąd dyscyplinarny. Na zasadzie art. 50 ustawy Prawo o adwokaturze, do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby. Sądownictwo dyscyplinarne stanowi realizację zasady samorządności określonej w art. 17 Konstytucji RP, stanowiącej podstawę tworzenia samorządów zawodowych, reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujących pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Bezspornym jest, że zawód adwokata, z racji przyznanych kompetencji i roli jaką odgrywa we współczesnym obrocie prawnym, stanowi szczególny zawód zaufania publicznego. Jednocześnie też, adwokat podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków zawodowych korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator, tj. funkcjonariusz publiczny (art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze). Stąd też adwokat, jako osoba wykonująca zawód zaufania publicznego i korzystająca w związku z jego wykonywaniem z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym - realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna adwokatów jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej. Tym samym, co zostało utrwalone w orzecznictwie sądowym, orzeczenia sądów dyscyplinarnych stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż odnoszą się do spraw publicznych, służą realizacji zadań publicznych, do jakich należy niewątpliwie świadczenie pomocy prawnej, w tym również pomocy udzielanej z urzędu. Nie budzi też wątpliwości, że z uwagi na władcze uprawnienia sądów dyscyplinarnych (w zakresie decydowania o możliwości dalszego wykonywania zawodu) oraz sposób powoływania i odwoływania członków tego sądu, a także wybierania jego przewodniczącego i zastępców, sądy te wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 26 października 2015 r. i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 78/14, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe rozważania należało uznać, że orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Opolu żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 3 lipca 2015 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nawet jeśli skarżący skierował swój wniosek do okręgowej rady adwokackiej, należało też przyjąć, że skoro treść jego żądania była jasna i jednoznaczna, to podmiotem zobowiązanym do rozpoznania wniosku, ze względu na jego treść, był sąd dyscyplinarny, jako jeden z organów, przy pomocy którego funkcjonuje samorząd adwokacki. Jest on bowiem organem właściwym do wydawania orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby, a tym samym właściwym i zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych mieszczących się w zakresie jego działania i będących w jego posiadaniu. W niniejszej sprawie, obowiązku w tym zakresie w szczególności nie wyłączało przesłanie wniosku na adres poczty elektronicznej okręgowej rady adwokackiej, która - co należy dostrzec - jest obok sądu dyscyplinarnego organem tej samej izby adwokackiej i której adres e-mail zamieszczony jest na stronie Izby Adwokackiej w Opolu, jako jej oficjalny adres kontaktowy. Złożenie przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji stanowiących informację publiczną powodowało, że organ dysponujący informacją publiczną miał obowiązek ją udostępnić, bądź odmówić jej udostępnienia - jeżeli jego zdaniem, stały temu na przeszkodzie przepisy prawa. Zaakcentować trzeba, że zgodnie z regułą obowiązującą na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynikającą z art. 16 tej ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej może nastąpić wyłącznie w formie decyzji administracyjnej. Poza spełnieniem wymogów określonych w art. 107 K.p.a., stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy, jej uzasadnienie powinno jednak zawierać także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, a o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z tego też względu, nie można zgodzić się z twierdzeniem przedstawionym w odpowiedzi na skargę, że w niniejszej sprawie pismo organu z dnia 8 lipca 2015 r. - będące odpowiedzią sądu dyscyplinarnego na wniosek skarżącego, stanowiło decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nie spełniało ono bowiem wymogów decyzji z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy. Co więcej, nie rozstrzygało o odmowie udostępnienia informacji publicznej lecz zawierało jednoznaczne stanowisko, że orzeczenia dyscyplinarne nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Wobec braku wydania w niniejszej sprawie przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Opolu stosownej decyzji oraz nieudostępnienia skarżącemu żądanych orzeczeń, Sąd stwierdził, że organ ten pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, która - co już wskazano wcześniej - istnieje w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy. Oceny tej nie zmienia, co wywiedziono wcześniej, błędne przekonanie organu, że żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej oraz, że nie ciążył na nim obowiązek podjęcia czynności w trybie ustawy. Nie można tym samym uznać, że zadość wnioskowi strony czyniło pismo z dnia 8 lipca 2015 r. będące odpowiedzią organu na wniosek. Wobec stwierdzenia w niniejszej sprawie bezczynności Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Opolu, koniecznym stało się zobowiązanie tego organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 3 lipca 2015 r., w trybie i terminie przewidzianym przepisami ustawy. Rozstrzygając natomiast, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd wziął pod uwagę fakt, iż organ zaprezentował odmienną ocenę prawną, dotyczącą charakteru żądanych informacji, a także fakt, że informacji w tym zakresie udzielono skarżącemu niezwłocznie, bo już w dniu 8 lipca 2015 r., a wiec przed upływem czternastodniowego terminu. Z tych względów omówionej bezczynności organu nie można uznać za rażącą. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W rozpoznawanej sprawie wadliwemu zachowaniu organu, wynikającemu w istocie z błędnej interpretacji przepisów prawa, które spowodowało zwłokę w udzieleniu informacji publicznej, nie można natomiast przypisać cech lekceważącego traktowania zarówno skarżącego, jak i obowiązków nałożonych ustawą. Regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. W konsekwencji, nie zaistniały też podstawy do wymierzenia organowi grzywny, w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1b P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W punkcie 3 wyroku, na wniosek skarżącego, orzeczono natomiast o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podjęto na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając także art. 211 P.p.s.a., zgodnie z którym koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Na wysokość zasądzonych kosztów postępowania składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U., poz. 1804) - stosowanego do spraw wszczętych od dnia 1 stycznia 2016 r., zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, a także zgłoszone w skardze i udokumentowane wydatki na opłaty pocztowe w kwocie 4,20 zł oraz na opłaty bankowe za przelewy na poczet wpisu od skargi i opłaty za pełnomocnictwo w łącznej kwocie 3 zł (2x 1,5 zł), które uznano za koszty niezbędne do wniesienia skargi. Sąd nie uznał za celowe natomiast orzeczenie o kosztach wydatków poniesionych na stawiennictwo w sądzie, gdyż w sprawie nie nakazano osobistego stawiennictwa strony, a tylko koszty takiego stawiennictwa, w myśl art. 205 § 2 P.p.s.a., mogą zostać uznane za niezbędne koszty postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło