II SAB/Op 72/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Fundacji A w K. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N. na rzecz skarżącej Fundacji A w K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, 3) zasądzić od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N. na rzecz skarżącej Fundacji A w K. kwotę 137 (stotrzydzieścisiedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem procesowym z dnia 16 września 2021 r. Fundacja A w K. (zwana dalej także "skarżącą" lub "stroną skarżącą") - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata D. Ż., wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N. (zwanego dalej także: "organem"), dotyczącą nierozpatrzenia wniosku z dnia 30 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca zażądała zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 30 maja 2021 r., a także zasądzenia na rzecz strony skarżącej od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wraz ze skargą strona skarżąca uiściła wymagany w sprawie wpis od skargi w wysokości 100 zł, a także opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa co potwierdza wyciąg bankowy znajdujący się w aktach sprawy (por. k-8 i 9 akt). Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w N. w odpowiedzi na skargę z dnia 24 września 2021 r., wniósł o jej odrzucenie i nie obciążanie organu kosztami postępowania, z uwagi na niewyczerpanie trybu odwoławczego przez stronę skarżącą, a także udzielenie przez organ żądanej informacji. Organ wskazał, że strona skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji publicznej w zakresie: 1) ile było prowadzonych naborów na wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej w latach 2019 i 2020 z podziałem na poszczególne kwartały, 2) ile w każdym z tych kwartałów (każdym kwartale 2019 i 2020 roku) było do wykorzystania środków finansowych dla potencjalnych składających wnioski o udzielenie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W ocenie organu, skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia, bowiem nie wniosła ponaglenia w trybie art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a." Ponadto organ podkreślił, że skarżąca nie kontaktowała się wcześniej z organem w celu wyjaśnienia bezczynności, co spowodowałoby wcześniejsze wszczęcie postępowania wyjaśniającego i udzielenie informacji. Organ wskazał, że żądana przez skarżącą informacja nie została udzielona tylko dlatego, że wiadomość e-mail skarżącej trafiła do katalogu "spam". Powodem takiego stanu rzeczy mogło być to, że na przełomie pierwszego i drugiego kwartału 2021 r. Powiatowy Urząd Pracy w N. zmienił domenę, tym samym nastąpiło przeniesienie wszystkich funkcjonujących treści włącznie z adresami mailowymi. Po dokonaniu zmiany, część wiadomości mailowych trafiła do katalogu "spam", co stało się również z wnioskiem skarżącej. Dalej organ wskazał, że dopiero po otrzymaniu skargi wszczął postępowanie wyjaśniające, skutkiem którego odpowiedź na przedmiotowy wniosek została udzielona w dniu 24 września 2021 r. Pismem z dnia 27 października 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o umorzenie postępowania sądowego, a także ponownie zażądał zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając żądanie podniósł, że zgodnie z odpowiedzią na skargę udzieloną przez organ, skarżąca otrzymała drogą elektroniczną odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wskazując na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zaznaczył, że pomimo cofnięcia skargi wniosek o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów wywołanych niniejszą skargą należy uznać za zasadny. Dopiero bowiem wniesienie skargi spowodowało podjęcie odpowiednich działań ze strony organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. W art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., określono sytuacje, w których sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Zgodnie z pkt 1 i 2 wskazanego przepisu zdarzeniem powodującym umorzenie postępowania jest skuteczne cofnięcie skargi przez stronę oraz śmierć strony, przy spełnieniu dodatkowych warunków. Natomiast art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że bezprzedmiotowość postępowania sądowego może wynikać również z innych przyczyn, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć przedmiot postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Dodać jeszcze trzeba, że w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że już po wniesieniu skargi organ udzielił stronie skarżącej żądnej informacji publicznej. W ocenie Sądu, konsekwencją powyższego ustalenia jest stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego. Z kolei stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ przed wydaniem wyroku przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, to stwierdzić należy, że zasługuje częściowo na uwzględnienie. W myśl art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność organu przez "uwzględnienie skargi w całości" należy rozumieć sytuację, w której organ wydaje akt lub dokonuje czynności (tak w postanowienie NSA z dnia z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II OZ 591/19 - dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z odpowiedzi na skargę Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w N., organ ten zastosował instytucję autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Na fakt uwzględnienia skargi przez organ, wskazuje udzielenie odpowiedzi na wniosek z dnia 30 maja 2021 r., po wpłynięciu skargi do organu po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a także stanowisko organu - przedstawione w odpowiedzi na skargę. Przy tym, jak wynika z treści pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 27 października 2021 r., wniosek o umorzenie postępowania nastąpił z uwagi na zastosowaną przez organ autokontrolę. W konsekwencji podjęcia czynności autokontrolnych wystąpiła podstawa do umorzenia postępowania sądowego na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem nastąpiło wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia (stanu bezczynności) z obrotu prawnego przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.). O umorzeniu postępowania, Sąd orzekł zatem jak w punkcie 1 sentencji. Skoro umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na jej uwzględnienie przez organ, to w punkcie 2 i 3 sentencji postanowienia należało zasądzić od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 237 zł . Składają się na nie: uiszczony przez stronę wpis od skargi w wysokości 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika zgodnie z art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a., a to 120 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r. poz. 1800). Sąd orzekający stwierdza, że skarżąca prowadzi lub prowadziła jednocześnie identycznych 26 spraw, w których reprezentuje ją ten sam pełnomocnik. Analiza zapadłych orzeczeń w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach wskazuje, że nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej sprowadza się w sprawie do powielenia kilkunastu identycznie brzmiących zdań skargi, w której zmienia się jedynie adresat i data wniosku o udzielnie informacji publicznej. Pozostała treść jest tożsama, co oznacza nikły nakład pracy włożony w sporządzenie i prowadzenie kolejnych spraw ze skarg sądowo-administracyjnych, w tym niniejszej sprawy jako kolejnej i identycznej w treści w stosunku do pozostałych. Dlatego w odróżnieniu od sprawy II SAB/Op 51/21 Sąd uznał, że w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą okoliczności szczególne uzasadniające zastosowanie art. 206 P.p.s.a. (por. też wyrok WSA w Gorzowie II SAB/Go 62/16).