II SO/Op 10/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. G. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] w sprawie ze skargi W. G. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania dokumentu stwierdzającego tożsamość postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [...] w osobach: M. T., B. B., Ł. F., I. B., E. K., L. K., R. W., E. K., W. K., E. Ż., A. T., E. C., W. O., B. S., T. R., P. D., E. M., R. M., K. W., K. W., M. J., M. J., H. W., K. G., A. A., M. S., G. J., B. B., M. K., B. O., T. M., B. K., T. K., S. N., M. W., S. P., A. M., W. M. Pismem z dnia 17 maja 2009 r. W.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę wskazując w niej, iż sprawa dotyczy otrzymanego w dniu 17 maja 2009 r. pisma Wojewody Śląskiego z dnia [...] W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucając Wójtowi Gminy [...] niszczenie dokumentacji zwrócił się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] o zbadanie sprawy, w trybie skargowym, w przedmiocie przekazania przez Wójta Gminy [...] składanych przez niego zażaleń Wojewodzie [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...], wniósł o oddalenie skargi w całości. Jednocześnie organ wskazał, iż ze złożonej przez skarżącego skargi wynika, iż jest to skarga na bezczynność wójta. Podał również, iż jedyną sprawą, która toczyła się przed tut. organem jest sprawa o wymeldowanie z roku 1997. Pismem z dnia 25 maja 2010 r. oznaczonym przez skarżącego "zażalenie" wniósł skargę na działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], w którym wskazał, iż Sąd ten działał na zasadzie politycznej razem z Wójtem Gminy [...], który bezpodstawnie go wymeldował. Ponadto zarzucił, iż do tej pory nie otrzymał żadnej decyzji, a Sąd nie podjął żadnych czynności w sprawie, w tym nie został mu przydzielony kurator, który działałby w jego imieniu, pomimo, iż do sprawy złożone zostały wszelkie dowody oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 18 czerwca 2010 r., Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania treści pisma procesowego z dnia 25 maja 2010 r. poprzez wskazanie, czy zwiera ono wniosek o wyłączenie sędziego. Jednocześnie Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), wniosek taki winien wskazywać konkretnego sędziego, wobec którego zachodzą wątpliwości co do jego bezstronności. Oprócz tego wnioskodawca zobowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za wyłączeniem sędziego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia 29 czerwca 2010 r., skarżący wskazał, iż złożone przez niego pismo z dnia 18 czerwca 2010 r. stanowi wniosek o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu wskazał na zaniedbania Sądu prowadzącego sprawę, który jego zdaniem nie prowadził jej profesjonalnie, a patologicznie, bowiem jedynym branym przez Sąd kryterium było działanie na szkodę skarżącego. Nawiązując do wniosku o wyłączenie wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyli pisemne oświadczenia, w których stwierdzili, że nie są im znane jakiekolwiek przyczyny z art. 18 i 19 P.p.s.a. uzasadniające ich wyłączenie w tej sprawie. Na mocy postanowienia z dnia 7 października 2010 r. , sygn. akt II OW 76/10, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 22 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 191). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74 - 75 i 79). Przy czym podkreślić należy, iż uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. Marta Romańska, op. cit. s. 191). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239). Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził w jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 55). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym [...] nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, iż okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto, skarżący wezwany przez Sąd o wskazanie przyczyn wyłączenia każdego z sędziów, obowiązku tego nie wykonał. Podnoszone we wniosku ogólne twierdzenia o działaniu przez sędziów na zasadzie politycznej razem z Wójtem Gminy [...], jak również rzekome zaniedbania sędziów prowadzących sprawę nieprofesjonalnie i patologicznie, przyjmujących za jedyne kryterium działanie na szkodę skarżącego, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Dlatego podkreślić należy, iż samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Ponadto z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA w [...], których dotyczy wniosek wynika, że nie są im znane jakiekolwiek przyczyny określone w art. 18 i 19 P.p.s.a. uzasadniające ich wyłączenie w tej sprawie. Natomiast skarżący nie wykazał we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.