II SO/Op 17/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 399/14, ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Alicji Palus, Olgi Białek, Andrzeja Wawrzyniaka, Zygmunta Wiśniewskiego, Mieczysława Górkiewicza, Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Anny Moskały, Józefa Kremisa, Henryka Ożoga, Jerzego Strzebinczyka, Jolanty Sikorskiej, Julii Szczygielskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Marcina Miemca, Macieja Guzińskiego, Ryszarda Pęka, Henryki Łysikowskiej, Katarzyny Radom, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Barbary Ciołek, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Marty Semiczek, Tomasza Świetlikowskiego, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Bogumiły Kalinowskiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Lidii Serwiniowskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków i Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz. Pismem z dnia 11 maja 2014 r. D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Powyższa skarga została obecnie zarejestrowana w repertorium sądowym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pod sygnaturą II SA/Wr 399/14. Pismem z dnia 20 lipca 2014 r. D. W. i M. W. złożyli wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 399/14 "dla dobra wymiaru sprawiedliwości, interesu publicznego, polskiego wymiaru sprawiedliwości i praw materialnych strony skarżącej". Skarżący podnieśli, że od ponad dziesięciu lat są w Sądzie dyskryminowani, stosowany jest wobec nich stalking, są nękani oraz pozbawieni prawa pomocy. Uniemożliwia się im wglądu do dokumentów i prawa do ich uzupełnienia na mocy "art. 106 § 3, § 4, § 5 u.o.p.p.s.a." Sąd karze ich grzywnami za wnioski o przeprowadzenie dowodów lub pytanie prawne. Sędziowie i Sąd dyskryminują ich, tylko dlatego by "bezprawie mafii" stało się prawem materialnym. Zarzucili, że od 10 lat nie mogą przeprowadzić postępowania rozgraniczeniowego. Bezprawie organu aprobuje Sąd i sędziowie WSA we Wrocławiu. Przy tym wielu sędziów nie jest sędziami, a "mecenasami układu", którzy wykorzystują swoje stanowiska i Sąd do ukrywania bezprawia, nadużyć gospodarczych, by mafia w Gminie, Starostwie [...] i Nadzorze Budowlanym była bezkarna. Pod nadzorem Sądu Burmistrz Gminy i Starostwo Powiatowe budowało domy, garaże szamba. D. i M. W. wnieśli o złożenie przez wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu oświadczeń, jakie nieruchomości, o jakiej powierzchni oraz w jakiej cenie i gdzie położone kupowali oni i ich rodziny od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Nieruchomości Rolnych we [...] i jej Spółki A. Zarzucili też WSA we Wrocławiu, że żądają zawyżonych wpisów do każdej sprawy, co zmusza ich do żebractwa. Ponadto, gdyby organy przeprowadziły dowody z map geodezyjnych, o których przeprowadzenie na swój koszt wnioskowali skarżący, to sprawy zakończyłyby się już dawno. W dniu 22 października 2014 r. skarżący D. i M. W. złożyli kolejne pismo wskazując w nim, że podtrzymują wniosek z dnia 20 lipca 2014 r., o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu. W uzasadnieniu powyższego pisma powtórzyli argumentację przedstawiona w piśmie z dnia 20 lipca 2014 r. Dodatkowo wskazali z imienia i nazwiska sędziów: H. K., Z. W., A. P., A. S., O. B., A. M., M. G., W. K., J. S. (podali błędna pisownię nazwiska S.), A. W., którzy według nich, oprócz wskazanych zarzutów, są bardzo niesprawiedliwi, wykorzystują Sąd i własne stanowiska do chronienia bezprawia i układów mafii, traktują Sąd, jak własne folwarki i nękają pokrzywdzonego obywatela, by mafia była nietykalna. Pozostałym sędziom zarzucili stronniczość i solidarność zawodową w stosunku do swoich kolegów, jak też niesprawiedliwość. Do sędziów tych zaliczyli: - sędziego R. P., przy którego nazwisku napisali, nie do końca dające się logicznie odczytać argumenty. - sędziego J. (nieprawidłowo podali imię J.) S., J. S., T. K., G.-N., J. K., zarzucając im stronniczość i niesprawiedliwość. Pozostałym sędziom: H. Ł., K. R., L. B., K. B., A. C., B. C. (nieprawidłowo podali napisali imię, jako B.), D. D., E. K. (nieprawidłowo podali nazwisko, jako K.) Z. Ł., J. D. M., M. O., M. S., T. Ś., M. T., I. D., M. G. (nieprawidłowo podali nazwisko, jako G.), M. J., B. K., M. M., M. M., T. K., M. R., L. S., W. W., A. W., B. K., M. M., M. M., T. K., zarzucili stronniczość i solidarność zawodową. Skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, poprzez wskazanie sędziów, których wniosek ten dotyczy, wymieniając ich z imienia i nazwiska, oraz wskazanie na okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych sędziów w sprawie. Skarżący D. i M. W. pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. ponowili wniosek o wyłącznie sędziów WSA we Wrocławiu, który w swej treści jest w zasadzie identyczny z poprzednimi pismami z dnia 20 lipca 2014 r. i 22 października 2014 r. W odpowiedzi natomiast na wezwanie Sądu, skarżący D. i M. W. w piśmie z 9 kwietnia 2015 r., równie powołali te same argumenty, majce przemawiać za wyłączeniem sędziów, co powołane już w ich pismach z dnia 20 lipca 2014 r. i 22 października 2014 r., co do stronniczości i niesprawiedliwości sędziów, którzy dyskryminują ich i działają na ich niekorzyść. Zarzucili największą niesprawiedliwość sędziom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: H. K., A. S., O. B., J. K., A. M., J. S., A. P., Z. W., A. W., M. G., I. D., W. K., J. S., T. K., J. K., J. S. W związku ze złożonym wnioskiem, wymienieni w nim sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). W dniu 26 lipca 2013 r. skarżący złożyli wniosek uzupełniający o wyłącznie sędziów, mylnie przez nich pominiętych. Sędziom: I. D., W. K., M. G., B. K., M. M., H. O., J. S., A. W. - zarzucili stronniczość i niesprawiedliwość, zaś sędziom: M. J., M. M., B. C. zarzucili stronniczość. Na wezwanie Sądu, skarżący sprecyzowali swój wniosek przez wskazanie prawidłowych nazwisk sędziów, którzy winni - ich zdaniem - podlegać wyłączeniu, a ponadto powtórzyli wcześniejszą argumentację dotyczącą podstaw wyłączenia. Następnie, w piśmie 10 października 2013 r. skarżący wnieśli o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego D. G., zarzucając jej stronniczość. W związku z ww. dalszymi wnioskami skarżących o wyłączenie kolejnych sędziów, wymienieni w nich sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OW 78/15, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie, Sąd wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów powoduje sytuację, że brak jest sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, LEX nr 78239). Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy również podnieść, że okoliczności powołane przez stronę skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto strona skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii", jak i o mających mieć miejsce działaniach zmierzających do przejęcia nieruchomości skarżących, a także dotyczące usuwania przez sędziów z akt dokumentów czy ich przerabianiu, a w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, iż samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie strony skarżącej, że jest dyskryminowana i pozbawiana przysługujących jej praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności, które w sposób przekonujący uzasadniałyby podnoszone zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżący nie podali we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia.