II SO/Op 25/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...] wydanej w sprawie zasiłku okresowego postanawia : ustanowić dla M. M. radcę prawnego. M. M. reprezentowany – jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona - przez kuratora J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 25 lutego 2014 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Kurator ubezwłasnowolnionego w urzędowym formularzu wniosku wskazał, że wnosi o prawo pomocy w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. Kurator w uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego podopieczny jest osobą niepełnosprawną intelektualnie z prawem do zasiłku stałego i zasiłku pielęgnacyjnego wypłacanego ze środków opieki społecznej. Obecnie przebywa w domu pomocy społecznej, gdzie z tego tytułu jest mu potrącane 70 % z posiadanych środków. Kurator w piśmie przewodnim do wniosku wyjaśnił, że nie uzyskuje z tytułu pełnionej funkcji jakiegokolwiek wynagrodzenia lub diety. Okoliczność zaskarżenia decyzji SKO wymaga dogłębnej wiedzy prawniczej, którą kurator nie dysponuje. Kurator wskazał, na dochód M. M., składa się zasiłek stały w wysokości 389 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny wynoszący 153 zł. Zatem łączny dochód skarżącego wynosi 542 zł miesięcznie, z czego 70 % jest potrącane na koszty utrzymania w Domu Pomocy Społecznej. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawca w razie wniesienia skargi będzie korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżący będzie ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak przyjęło się w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 41357). W ten sposób ustalono, że wnioskodawca jest osobą chorującą i utrzymującą się jedynie ze środków z opieki społecznej. W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawcy, że sam fakt kształtowania się jego miesięcznych dochodów na poziomie około 542 zł, pozwala na uznanie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Skarżący jak wynika z przedstawionych danych ma do swojej dyspozycji miesięcznie pozostawiona kwotę 162,60 zł, czyli 30 % z przyznanych mu zasiłków. Biorąc nawet pod uwagę, że większość potrzeb życiowych ma zaspokojonych w domu opieki, to trudno uznać, żeby w jego sytuacji osobistej i materialnej, byłby on w stanie opłacić pełnomocnika z wyboru. Przemawia za tym dodatkowo uprawdopodobniony zły stan jego zdrowia oraz fakt, iż jest osobą życiowo nieporadną, o czym w ocenie orzekającego, świadczy jego częściowe ubezwłasnowolnienie. Sytuacja materialna skarżącego i wpływającą na nią niewątpliwe, jego sytuacja osobista, uprawnia go zatem do przyznania prawa pomocy w zakresie żądanym, czyli w istocie w częściowym, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 orzeczono, jak w sentencji.