II SO/Op 34/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Sędzia Sędziowie sędzia NSA Jerzy Krupiński sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2015 r. wniosków sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wyłączenie w sprawie ze skargi Fundacji A z siedzibą we [...] sygn. akt IV SAB/Wr 132/15, na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia wyłączyć od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Henryki Łysikowskiej, Katarzyny Radom, Lidii Błystak, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Barbary Ciołek, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Marty Semiczek, Tomasza Świetlikowskiego, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Olgi Białek, Ireneusza Dukiela, Haliny Filipowicz-Kremis, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Anny Siedleckiej, Anny Moskały, Macieja Guzińskiego, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Bogumiły Kalinowskiej, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Ryszarda Pęka, Tadeusza Kuczyńskiego, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Lidii Serwiniowskiej, Julii Szczygielskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Alojzego Wyszkowskiego. Pismem procesowym z dnia 28 kwietnia 2015 r. Fundacja A z siedzibą we [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej we Wrocławiu w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umowy cywilnoprawnej zawartej w roku 2013 przez samorząd adwokacki z sędzią Naczelnego Sądu Administracyjnego Jolantą Sikorską, której przedmiotem było odpłatne prowadzenie przez tego sędziego zajęć z aplikantami adwokackimi (sygn. akt IV SAB/Wr 132/15). Następnie, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sędziowie: Henryka Łysikowska Katarzyna Radom, Lidia Błystak, Katarzyna Borońska, Anetta Chołuj, Barbara Ciołek, Dagmara Dominik-Ogińska, Daria Gawlak-Nowakowska, Ewa Kamieniecka, Zbigniew Łoboda, Jadwiga Danuta Mróz, Marek Olejnik, Marta Semiczek, Tomasz Świetlikowski, Maria Tkacz-Rutkowska, Zygmunt Wiśniewski, Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Ireneusz Dukiel, Halina Filipowicz-Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Władysław Kulon, Alicja Palus, Anna Siedlecka, Anna Moskała, Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Marcin Miemiec, Jerzy Strzebinczyk, Henryk Ożóg, Ryszard Pęka, Tadeusz Kuczyński, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Lidia Serwiniowska, Julia Szczygielska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski - w złożonych do akt sprawy oświadczeniach wnieśli o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Jako przesłankę wyłączenia wskazali fakt zatrudnienia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sędziego Jolanty Sikorskiej, której dotyczy informacja żądana przez skarżącą Fundację. Okoliczność ta może - zdaniem sędziów - wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Sędzia NSA Jolanta Sikorska, powołując się na cyt. wyżej art. 19 P.p.s.a., również wniosła o jej wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OW 152/15, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył do rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wnioski zasługują na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu i sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w konkretnej sprawie. Stwarza tym samym warunki umożliwiające każdej stronie postępowania rozpatrzenie jej sprawy przez niezależny, obiektywny i niezawisły sąd. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy enumeratywnie i wyczerpująco wymienione zostały w art. 18 P.p.s.a. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 P.p.s.a., sąd może wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Stosownie do art. 19 P.p.s.a., podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie sędziego jest istnienie okoliczności mogącej wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zgodnie z art. 21 P.p.s.a., sędzia winien przy tym zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Ustawodawca nie wskazuje jednak w ww. przepisach, jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności sędziego i tym samym pozwalać na wyłączenie sędziego od rozpoznania konkretnej sprawy. W konsekwencji takiego uregulowania przyjąć należy, że zasadność wniosku lub żądania o wyłączenie zależna będzie od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 155). Okoliczności te winny być pojmowane szeroko. Mogą one wynikać zarówno ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron postępowania, charakteryzującego się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, jak również mogą to być wszelkie okoliczności obiektywne dające podstawę powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Muszą być jednak one realne, a nie potencjalne. Te konkretne okoliczności mogą jednak powodować powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego nie tylko u samych stron postępowania sądowego, ale także u podmiotów spoza tego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził - uznając zasadność wniosków o wyłączenie, złożonych przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - że w rozpatrywanej sprawie zachodzi co do nich przesłanka określona w art. 19 P.p.s.a. Podnoszona we wszystkich oświadczeniach sędziów okoliczność orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu sędziego Jolanty Sikorskiej, co do której skarżąca Fundacja żąda informacji w przedmiocie umów cywilnoprawnych zawieranych przez tego sędziego z wrocławskim samorządem adwokackim, uzasadnia wyłączenie sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu od rozpoznania tej sprawy, w tym sędziego objętego wnioskowaną informacją. Okoliczność ta może bowiem wywoływać, nawet jeśli nie u samych stron postępowania, to u zewnętrznego obserwatora, wątpliwość co do bezstronności i obiektywizmu tych sędziów przy orzekaniu w przedmiocie wniesionej skargi. Istnienie relacji w kontaktach służbowych i wspólne środowisko pracy sędziów może ponadto spowodować negatywną ocenę działalności sądu w społeczności lokalnej, co godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości i poczucie sprawiedliwości społecznej. Wobec powyższego, na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 19 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.