II SO/Op 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] , znak [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w [...] w osobach: E. K., I. B., L. K., M. T., W. K., R. W., B. B., E. K., T. M., S. P., W. M., A. M., M. W., S. N., T. K., R. M., E. M., E. C., T. R., W. O., K. W., G. G., P. D., B. S., A.T., I. W., B. B., A. A., K. W., B. O., G. J., M. J., H. W., M. K., M. S., M. J., Ł. F., B. K., E. Ż., B. K., A. M. oraz R. S.. Pismem z dnia 5 lutego 2010 r. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] , znak [...], mocą której umorzono postępowanie odwoławcze zainicjowane wskutek wniesienia przez M. B. odwołania z dnia 2 października 2009 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie legalności parkingu zrealizowanego na działce nr: A., B., C., D., E., F. w M. przy ul. [...] przy budynku wielorodzinnym nr [...] będącego własnością Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2010 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wymaganego w sprawie wpisu od skargi. Pismem z dnia 18 marca 2010 r. skarżący wniósł o przyznanie w sprawie pomocy prawnej. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyniku wniesionego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący pismem z dnia 20 sierpnia 2010 r. wniósł zażalenie, w którego treści zawarł wniosek dotyczący przekazania sprawy do innego sądu celem nadania jej biegu procesowego przez "sędziów o czystych rękach, nieskazitelnej opinii, znających i szanujących obowiązujące prawo". W wykonaniu zarządzenia z dnia 21 października 2010 r., skarżący wezwany został do sprecyzowania przedmiotowego wniosku poprzez wskazanie, czy stanowi on wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia 28 października 2010 r., skarżący wskazał, iż złożone przez niego pismo z dnia 18 czerwca 2010 r. stanowi wniosek o wyłączenie sędziów. Jednocześnie skarżący w przedmiotowym piśmie zawarł ponowny wniosek o przyznanie mu w sprawie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 5 sierpnia 2010 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. złożył zażalenie, w treści którego powtórzył wniosek o przekazaniu sprawy do innego Sądu, poza teren województwa, wskazując iż w sprawie zachodzi zmowa pomiędzy pracownikami Śląskiego Wojewódzkiego Urzędu a sędziami WSA w G. pozbawiająca go prawa do pomocy prawnej, konieczna ze względu na jego stan zdrowia i brak dostępu do aktualnych przepisów obowiązującego prawa. Nawiązując do wniosku o wyłączenie wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. złożyli pisemne oświadczenia, w których stwierdzili brak podstaw z art. 18 i 19 P.p.s.a. uzasadniających ich wyłączenie w tej sprawie. Na mocy postanowienia z dnia 11 lutego 2011 r. , sygn. akt II OW 24/11, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 22 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 ustawy, sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 191). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składającą wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74 - 75 i 79). Przy czym podkreślić należy, iż uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. Marta Romańska, op. cit. s. 191). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale niedecydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239). Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził w jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC z 1972 r., nr 3, poz. 55). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym G. nie zachodzą bowiem okoliczności, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, iż okoliczności powołane przez skarżącego w zażaleniu z dnia 20 sierpnia 2010 r. oraz z dnia 29 grudnia 2010 r., jak też zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Podnoszone w złożonym przez skarżącego zażaleniu z dnia 20 sierpnia 2010 r. oraz z dnia 29 grudnia 2010 r. ogólne twierdzenia dotyczące konieczności przekazania sprawy sędziom "o czystych rękach, nieskazitelnej opinii, znających i szanujących obowiązujące prawo", jak również rzekome powiązania "zmową" pomiędzy sędziami WSA w G. a pracownikami Śląskiego Wojewódzkiego Urzędu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie, albowiem w tym zakresie skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Podkreślić zatem należy, iż samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Ponadto z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w WSA w G., których dotyczy wniosek, wynika, że nie są im znane jakiekolwiek przyczyny z art. 18 i 19 P.p.s.a. uzasadniające ich wyłączenie w tej sprawie. Natomiast skarżący nie wykazał we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.