II SO/Op 4/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 5 lutego 2010r., M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] znak: [...]. Na mocy postanowienia z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt II OW 24/11, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 22 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczył do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Postanowieniem z dnia 21 marca 2011r., sygn. akt II SO/Op 4/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów. W terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu od zażalenia skarżącego z dnia 2 kwietnia 2011r. na powyższe postanowienie Sądu I instancji, M. B. złożył w piśmie z dnia 15 kwietnia 2011r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku i wezwał go do odesłania wypełnionego formularza, w terminie 7 dni. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 4 maja 2011r., o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Skarżący zastosował się do wezwania i nadesłał w dniu 5 maja 2011r. (data stempla pocztowego) wypełniony formularz wniosku. Zwrócił się w nim o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu, uzasadniając to złą sytuacją finansową, a także złym stanem zdrowia. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z "kobietą i dzieckiem", nie określając stopnia pokrewieństwa w/w osób. W części wniosku dotyczącej majątku M. B. podał, że posiada jedynie mieszkanie o powierzchni 5 m², nie wykazując innych składników majątkowych. W rubryce pn. "Stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym" oświadczył, że zamieszkuje sam i nie ma wiedzy na temat w/w osób. Określając uzyskiwane dochody stwierdził, że pozostaje "na utrzymaniu litościwych ludzi". Pismem z dnia 23 maja 2011r. referendarz sądowy zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie wniosku, przez przedłożenie dodatkowych dokumentów i złożenie wyjaśnień, tj.: wskazanie kim są dla wnioskodawcy i jaki jest stopień pokrewieństwa osób wykazanych w rubryce formularza dotyczącej stanu rodzinnego, "Kobieta – lat 43" i "Dziecko lat 8"; przedłożenie aktualnych wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych; wyjaśnienie na jakiej podstawie prawnej wnioskodawca zajmuje wskazane we wniosku "mieszkanie 5 m²", a także wyjaśnienie, czy skarżący partycypuje, bądź jakie ponosi koszty utrzymania w/w mieszkania; wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem: "jestem na utrzymaniu litościwych ludzi", a w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu z właściwego urzędu pracy potwierdzającego okoliczność bezrobocia; wyjaśnienia czy osoby wykazane, jako pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, pozostają w stosunku zatrudnienia; wykazanie źródeł utrzymania skarżącego i osób tworzących z nim wspólne gospodarstwo domowe; złożenia oświadczenia, czy skarżący, bądź osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z pomocy osób trzecich. Jednocześnie referendarz pouczył, iż niezastosowanie się do wezwania, w zakreślonym terminie 7 dni, może zostać uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i może skutkować oddaleniem wniosku. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem poczty, na adres skarżącego wskazany we wniosku. Przesyłka zawierająca wezwanie została zwrócona do Sądu, a z adnotacji na kopercie wynika, że pomimo jej dwukrotnego awizowana w dniach: 27 maja 2011r. i 6 czerwca 2011r., nie została podjęta w terminie przez adresata. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, czyli wnioskowanym przez skarżącego, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowowadministracyjnym poglądem (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I GZ 147/08 i z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 732/08 – obydwa umieszczone na stronie internetowej NSA: www.nsa.qov.pl), użyte w powołanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że strona winna przekonać rozpoznających wniosek (sąd bądź referendarza sądowego), że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także jeżeli zajdzie taka potrzeba, przedłożyć na wezwanie wydane w trybie art. 255 P.p.s.a., dodatkowe wyjaśnienia czy dokumenty, potwierdzające wykazywane we wniosku okoliczności. Podkreślić należy, że strona posiada w tym zakresie inicjatywę dowodową, a rozpoznający wniosek na podstawie przedstawionych przez nią dowodów, dokonuje oceny czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie informacje zawarte we wniosku na urzędowym formularzu PPF były niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej M. B., a tym samym uniemożliwiały określenie jego możliwości płatniczych. Wobec tego skarżący pismem z dnia 23 maja 2011r., został zobowiązany do przedłożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów. Wezwanie do uzupełnienia wniosku zostało skierowane za pośrednictwem poczty, na adres skarżącego, umieszczony we wniosku. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki w dniach: 27 maja 2011r. i 6 czerwca 2011r. M. B. nie odebrał korespondencji. Doręczenie wezwania należało zatem uznać, w myśl art. 73 § 4 P.p.s.a., za dokonane w dniu 10 czerwca 2011r. Skarżący nie dopełnił jednakże obowiązku dotyczącego przedłożenia stosownych dokumentów i dodatkowych wyjaśnień. W tym stanie sprawy, wobec nie złożenia przez skarżącego żądanych dodatkowych informacji i dokumentów, referendarz ocenił jego sytuację materialną jedynie na podstawie zebranych w sprawie danych i uznał, iż skarżący nie wykazał, aby spełniał przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy. Nieprzedłożenie dodatkowych dokumentów nie tylko bowiem uniemożliwia weryfikację twierdzeń skarżącego poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, ale nawet wzmacnia zastrzeżenia co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Trudno bowiem zrozumieć, w jaki sposób skarżący może funkcjonować bez uzyskiwania jakichkolwiek dochodów, nie korzystając z pomocy materialnej w ramach np. świadczeń z pomocy społecznej, czy ponieść koszty utrzymania mieszkania. Przedstawiona zatem przez skarżącego jego sytuacja bytowa, może wręcz sugerować, że skarżący posiada jakieś źródła dochodu, które nie zostały wykazane we wniosku. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.