II SO/Op 8/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku celowego postanawia ustanowić skarżącej radcę prawnego. J. M., złożyła za pośrednictwem poczty, wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku wynika, że J. M. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w związku z wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...]. W ocenie skarżącej, zawiłość sprawy powoduje konieczność skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Dalej uzasadniając wniosek oświadczyła, że została wyeksmitowana "w tym co miała na sobie", jest osobą samotną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, a wsparcie ze środków pomocy społecznej uzyskała dopiero pod koniec 2012 r. Pobierane obecnie przez wnioskodawczynię świadczenie ze środków pomocy społecznej wystarcza jej na opłacenie wszystkich opłat, a wierzyciel, czyli Gmina [...], wystąpił na drogę sądową o zapłatę zaległości czynszowych za lokal, z którego została wyeksmitowana. W aktach niniejszej sprawy znajdują się odpisy dokumentów świadczących o sytuacji materialnej skarżącej, zebrane na skutek postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego przez referendarza sądowego w sprawie o sygn. akt II SO/Op 2/13, a zakończonego wydaniem postanowienia z dnia 5 lutego 2013 r. o ustanowieniu radcy prawnego. Na skutek bowiem wezwania do uzupełnienia wniesionego wniosku w sprawie II SO/Op 2/13, J. M. w piśmie z dnia 28 stycznia 2013 r. złożyła dodatkowe oświadczenie odnośnie swojej sytuacji materialnej, a kserokopie ww. pisma i załączonych do niego dokumentów, zostały dołączone do akt niniejszej sprawy. Z oświadczenia skarżącej wynika, że nie dysponuje ona rachunkiem bankowym; jedynym źródłem jej utrzymania jest świadczenie pieniężne i niepieniężne ze środków pomocy społecznej, tj. zasiłek okresowy i celowy oraz darmowy, ciepły, posiłek przyznany od dnia 24 grudnia 2012 r. Stwierdziła, że otrzymywała pomoc od swojej przyjaciółki, lecz ta w 2012 r. zmarła. Podniosła także, że zamieszkuje w lokalu socjalnym, w którym nie ma centralnego ogrzewania oraz ogrzewania piecowego, a jego wyposażenie to dwa elektryczne grzejniki, dwupalnikowa kuchnia elektryczna, wolnostojąca oraz przepływowy, elektryczny podgrzewacz wody. Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła zaświadczenie z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej od dnia 28 grudnia 2011 r. bez prawa do zasiłku; kserokopie decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]: z dnia 10 października 2012 r. o przyznaniu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. w kwocie 271 zł, decyzji z dnia 20 grudnia 2012 r. o przyznaniu zasiłku celowego na zakup mebli kuchennych w wysokości 60 zł, decyzji z dnia 21 grudnia 2012 r. o przyznaniu pomocy w formie nieodpłatnych posiłków od dnia 24 grudnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.; kserokopię umowy najmu lokalu socjalnego; wyliczenie należności z tytułu czynszu w kwocie 60,71 zł; fakturę za energię elektryczną z prognozowaną opłatą za miesiąc marzec i maj 2013 r. w wysokości 17,08 zł miesiecznie; fakturę za zakup wkładki silikonowej w kwocie 60 zł; fakturę za kupno lekarstw w dniu 17 grudnia 2012 r., w łącznej kwocie 41,28 zł oraz w dniu 24 stycznia 2013 r. w kwocie 27,30 zł; kserokopię zeznania podatkowego za 2011 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości 7.100,63 zł. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. J. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro J. M., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako strona skarżąca decyzję dotyczącą zasiłku celowego, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Stąd referendarz potraktował wniosek J. M. jako żądanie przyznania prawa pomocy w części i ograniczył się do rozpoznania tego wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zważył zatem, że w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, przyznanie pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącej opierając się na jej oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku i piśmie z dnia 28 stycznia 2013 r., a także dołączonych w wyniku postępowania wyjaśniającego dokumentów, w sprawie II SO/Op 2/13, w tym zeznania podatkowego i decyzji organów pomocy społecznej oraz organów właściwych w sprawie przyznania statusu bezrobotnego. Na tej podstawie uznał, że wykazana sytuacja majątkowa, nie daje podstaw do zapewnienia skarżącej wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Wysokość uzyskiwanych świadczeń pieniężnych z tytułu zasiłku okresowego w kwocie 271 zł, czy przyznanego w grudniu 2012 r. jednorazowego zasiłku okresowego w wysokości 60 zł, nie stworzyła możliwości zebrania środków finansowych na opłacenie kosztów procesu sądowego. Ponadto, okoliczność posiadania przez wnioskodawczynię statusu osoby bezrobotnej wskazuje na brak zarobkowania i uzyskiwania bieżących dochodów. Mając na uwadze przedstawioną ocenę sytuacji materialnej skarżącej, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. uznał o konieczności udzielenia jej pomocy i orzekł, jak w sentencji.