II SO/Op 90/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. F. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny postanawia: wymierzyć Dyrektorowi Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych. W dniu 20 czerwca 2005 r. I. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O., polegającą na niewydaniu decyzji w sprawie wypłaty należnego uposażenia, którego funkcjonariusz domagał się we wniosku z dnia 5 stycznia 2005 r. Po otrzymaniu powyższej skargi, Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. wydał w dniu 23 czerwca 2005 r. decyzję odmawiającą wypłaty żądanego wynagrodzenia i innych świadczeń pieniężnych. Na rozstrzygnięcie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł I. F. Skarga opatrzona jest datą 12 lipca 2005 r., a do organu wpłynęła w dniu 14 lipca 2005 r. W aktach administracyjnych złożonych osobiście przez pracownika organu w dniu 10 sierpnia 2005 r. w Kancelarii Tajnej Sądu w związku ze skargą z dnia 20 czerwca 2005 r. na bezczynność organu, znalazły się m.in.: decyzja z dnia 23 czerwca 2005 r. oraz skarga z dnia 12 lipca 2005 r., której Sąd nie zarejestrował wówczas jako odrębnej sprawy. W sprawie o sygn. akt II SAB/Op 15/05, której przedmiotem była bezczynność Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O., Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał w dniu 24 października 2005 r. postanowienie, którym umorzył postępowanie, wobec cofnięcia skargi. Następnie, wskutek interwencji I. F. dotyczącej przesłania skargi na decyzję z dnia 23 czerwca 5005 r. do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę, i po złożeniu przez niego w dniu 4 listopada 2005 r. wniosku o wymierzenie grzywny, organ - w dniu 15 listopada 2005 r. - ponownie nadesłał do Sądu skargę z dnia 12 lipca 2005 r. (kserokopię), a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Op 441/05. Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. wyjaśnił, że całość akt administracyjnych dotyczących I. F. została przesłana do Sądu w związku ze skargą na bezczynność organu (sprawa o sygn. akt II SAB/Op 15/05). Podobnego wyjaśnienia udzielono również w odpowiedzi na wezwanie o przesłanie brakujących akt administracyjnych w obecnie rozpoznawanej sprawie, czyli w sprawie o sygn. akt II SO/Op 90/05, dotyczącej wniosku o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. w wysokości 22 890,57 zł. za niewykonanie obowiązku, jaki wynika z art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. I. F. podniósł, że w dniu 12 lipca 2005 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O., skargę na decyzję tegoż Dyrektora z dnia 23 czerwca 2005 r. Zarzucił, że pomimo upływu ustawowych terminów, nie przekazano do Sądu przedmiotowej skargi, jak również odpowiedzi na skargę oraz dokumentów niezbędnych do jej rozpoznania. Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. nie podał też przyczyn takiego zachowania, dlatego - zdaniem I. F. - zachodzą przesłanki do wymierzenia organowi grzywny w podanej wysokości, która jest adekwatna do stopnia i konsekwencji naruszenia przepisów. W piśmie z dnia 24 października 2005 r. Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O., oprócz poinformowania o przekazaniu do Sądu skargi I. F. z dnia 12 lipca 2005 r. wraz z aktami już w dniu 9 sierpnia 2005 r., stwierdził również, iż ze względu na wykonanie obowiązku, wniosek o ukaranie grzywną należy oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, jest obowiązany przekazać sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jedną z konsekwencji niezastosowania się do powyższego obowiązku jest - w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. – możliwość nałożenia przez sąd administracyjny na organ grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zastrzec też trzeba, że sąd nie może orzec o wymierzeniu takiej grzywny z urzędu, postępowanie sądowe w sprawie wymierzenia grzywny zostaje bowiem wszczęte wyłącznie na wniosek skarżącego. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, jest niewątpliwe, iż w dniu 10 sierpnia 2005 r. w Kancelarii Tajnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zostały złożone osobiście przez pracownika Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. akta administracyjne w związku ze skargą I. F. na bezczynność organu, zawierające także jego drugą skargę (datowana na dzień 12 lipca 2005 r., wpływ do organu – 14 lipca 2005 r.), dotyczącą decyzji z dnia 23 czerwca 2005 r. w sprawie odmowy wypłaty wnioskowanego przez funkcjonariusza zaległego wynagrodzenia i innych świadczeń pieniężnych. Akta te zawierały tylko jedną odpowiedź organu, w której odniesiono się wyłącznie do skargi z dnia 20 czerwca 2005 r. Z powyższych ustaleń wynika, że Dyrektor Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. tylko częściowo spełnił obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a., bowiem nie nadesłał w wymaganym terminie odpowiedzi na skargę z dnia 12 lipca 2005 r. Przedstawionej oceny co do uchybienia ustawowemu obowiązkowi nie może zmienić okoliczność, iż odpowiedzi tej udzielono w terminie późniejszym, tj. w dniu 9 listopada 2005 r., i przesłano ją do Sądu w dniu 15 listopada 2005 r. W konsekwencji należało więc przyjąć, że zaistniały przesłanki określone w art. 55 § 1 p.p.s.a., pozwalające Sądowi na wymierzenie grzywny. Żadną miarą nie można bowiem uznać za słuszny pogląd doktryny (patrz np. J. P. Tarno w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2004 r., wyd. LexisNexis, str. 108) o potrzebie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy organ jeszcze przed rozpatrzeniem wniosku skarżącego przez sąd, dopełnił swej powinności i przesłał brakującą dokumentację. Konstrukcja art. 55 § 1 p.p.s.a., a zwłaszcza zestawienie sformułowań "W razie niezastosowania się do obowiązków" i "sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny", nie uprawnia do wysnucia takiego wniosku. Wskazuje natomiast na współzależność pomiędzy niewykonaniem obowiązku, choćby w części, a uprawnieniami orzeczniczymi sądu w zakresie nałożenia grzywny. Nadto, omawiany pogląd doktryny ma i ten mankament, że - z pominięciem dyscyplinującej i represyjnej funkcji jaką ma spełniać grzywna - zwalnia organ od odpowiedzialności za stworzenie niekorzystnej dla strony sytuacji, w której całość akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę przesłana zostanie do sądu dopiero w momencie otrzymania wniosku o ukaranie grzywną. Dodatkowo, Sąd chce też zwrócić uwagę na inny pogląd doktryny, jaki wyrażono w omawianym zakresie, wedle którego użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowania oznaczają, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005 r., wyd. LexisNexis, str. 259). Stwierdzenie naruszenia przez Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. jednego z obowiązków, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sprawia, że w dalszej kolejności należało rozważyć zasadność wymierzenia kary. Posłużenie się przez prawodawcę - w cyt. wyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. - zwrotem, iż sąd "może orzec" o wymierzeniu grzywny, oznacza konieczność zbadania i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności przyczyn, które spowodowały niedotrzymanie terminu nadesłania wymaganych dokumentów. W przesłanej z opóźnieniem odpowiedzi na skargę organ nie podjął nawet próby wskazania przyczyn usprawiedliwiających jego naganne postępowanie, zatem należało uznać, że nie istniały jakieś szczególne powody, niezależne od organu, które spowodowały niedotrzymanie ustawowego terminu złożenia w Sądzie stanowiska organu odnoszącego się do zarzutów skargi I. F. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie, uchybienie omawianemu obowiązkowi uzasadnia nałożenie na Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. kary grzywny. Z kolei, stwierdzenie zasadności wymierzenia grzywny spowodowało konieczność rozważenia kwestii jej wysokości. Jak zasygnalizowano już wcześniej, grzywnę, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W komunikacie z dnia 13 lutego 2006 r. Prezes GUS ogłosił, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2005 r. roku wyniosło 2 380,29 zł. (M. P. Nr 12, poz. 159). Ustalając wymiar grzywny na kwotę 500 zł. Sąd zważył, że uchybienie Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. polegało jedynie na częściowym niewykonaniu ustawowego obowiązku, a mianowicie nie nadesłano odpowiedzi na skargę, natomiast sama skarga z dnia 12 lipca 2005 r., (data wpływu 14 lipca 2005 r.) oraz akta administracyjne potrzebne do jej rozpatrzenia, wpłynęły do Sądu w terminie trzydziestu dni od dnia złożenia skargi, bo w dniu 10 sierpnia 2005 r. Organ przesłał więc zasadnicze dokumenty w sprawie i nie można postawić mu zarzutu, by działał na zwłokę, czy też, by celowo hamował rozpoznanie sprawy. Stosunkowo niewielki wymiar grzywny wynika także z faktu, iż organ - choć po terminie - udzielił jednak odpowiedzi na skargę, a ponieważ skarga z dnia 12 lipca 2005 r. została zarejestrowana w Sądzie dopiero w dniu 18 listopada 2005 r., uchybienie organu nie wpłynęło niekorzystnie na sytuację skarżącego. Z uwagi na przedstawione okoliczności sprawy Sąd uznał, że wymierzona grzywna jest adekwatna do popełnionego przez Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w O. naruszenia prawa, a jednocześnie będzie spełniała jej ustawowy cel. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.