II SO/Op 90/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wr 157/14, ze skargi D. W. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Alicji Palus, Olgi Białek, Andrzeja Wawrzyniaka, Zygmunta Wiśniewskiego, Mieczysława Górkiewicza, Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Anny Moskały, Józefa Kremisa, Henryka Ożoga, Jerzego Strzebinczyka, Jolanty Sikorskiej, Julii Szczygielskiej, Alojzego Wyszkowskiego, Marcina Miemca, Macieja Guzińskiego, Ryszarda Pęka, Henryki Łysikowskiej, Katarzyny Radom, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Barbary Ciołek, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Darii Gawlak-Nowakowskiej, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Marty Semiczek, Tomasza Świetlikowskiego, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Bogumiły Kalinowskiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Lidii Serwiniowskiej. Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 stycznia 2014, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego na postanowienie prostujące z urzędu błąd pisarski w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bezodpływowego osadnika ścieków oraz niezbędnej infrastruktury. Powyższa skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SA/Wr 157/14. W dniu 14 lipca 2014 r. D. W. złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 157/14 "dla dobra wymiaru sprawiedliwości, interesu publicznego, polskiego wymiaru sprawiedliwości i praw materialnych strony skarżącej". Podniosła, że od ponad dziesięciu lat jest w Sądzie dyskryminowana i jest stosowany wobec niej uporczywy stalking, pozbawiana jest pomocy, by "mafia budowlana powiązana z Burmistrzem Gminy, Starostwa Powiatowego w [...], [...]WINB we [...], SKO we [...] i Wojewody [...] z upoważnienia, którego działa wielu pracowników mogła przejmować nasze prawa materialne, naszą własność, nasza pracę, by bezprawie mafii mogło stać jej prawem, tylko dlatego, że nie stać nas na obronę i opłatę spraw od których zmuszani jesteśmy odwoływać się do Sądu." Skarżąca wniosła, aby wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu złożyli stosowne oświadczenia, jakie nieruchomości, gdzie, za ile, w jakim trybie, o jakiej powierzchni kupowali sędziowie, ich małżonkowie, dzieci i wnuki od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Agencji Nieruchomości Rolnych we [...] i jej Spółki A we [...], bowiem strona skarżąca ma w tym interes prawny. Wskazała, że "żadne prawo, ani żadna ustawa nie przewiduje takiego zachowania Sędziów i Sądu by uporczywie pozbawiać nas prawa do obrony do dokumentów i dyskryminować i nękać skarżącego obywatela, stosować wobec niego uporczywy stalking, by mafia mogła bezkarnie przejmować jego pracę, jego własność i jego prawa materialne. Nie możemy otrzymać w organie dokumentów, Sąd nie chce przeprowadzić dowodów uzupełniających z dokumentów na podstawie art. 106 § 3, 4, 5 u.o.p.p.s.a. Nie możemy otrzymać rozgraniczenia i całe bezprawie staje się prawem mafii. Sąd żąda zawyżonych opłat do każdej sprawy i jeszcze zmusza nas do żebractwa. Z tych względów wyłącznie wszystkich sędziów z urzędu jest niezbędne". W związku ze złożonym wnioskiem wszyscy sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II OW 216/14, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie Sąd wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów powoduje sytuację, że brak jest sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, LEX nr 78239). Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy również podnieść, że okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii", jak i o mających mieć miejsce działaniach zmierzających do przejęcia nieruchomości skarżących, a także dotyczące usuwania przez sędziów z akt dokumentów czy ich przerabianiu, a w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżąca nie wskazała bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, iż samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżącej, że jest dyskryminowana i pozbawiana przysługujących jej praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności, które w sposób przekonujący skutecznie uzasadniałyby stawiane zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżąca nie podała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.