I SA/Po 10/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-02-14

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w części w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo rozdzielności majątkowej małżeńskiej, obowiązek wzajemnej pomocy małżeńskiej oznacza, że sytuacja majątkowa żony powinna być uwzględniona przy ocenie możliwości pokrycia kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku od towarów i usług oraz wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał na pogarszającą się sytuację finansową, egzekucję z wynagrodzenia oraz brak majątku i oszczędności. Pomimo rozdzielności majątkowej, nie przedstawił informacji o sytuacji majątkowej żony, która posiada mieszkanie. Skarżący uzyskuje dochód z umowy o pracę, z którego część jest zajęta komorniczo.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek. /-/ V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. SS, reprezentowany przez doradcę podatkowego JC pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja w jakiej znalazł się od momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno-podatkowych ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło mu dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. Skarżący wskazał, że prowadzona jest egzekucja z dochodów uzyskiwanych przez niego z wynagrodzenia za pracę. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z uwagi na rozdzielność majątkową nie posiada informacji dotyczących stanu majątkowego żony. Ponadto nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a z uwagi na brak majątku wspólnego nigdy nie nastąpił jego podział. Podał, że nie posiada samochodu osobowego ani też majątku ruchomego. Wnioskodawca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] netto. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...]. Ponadto kwota [...] stanowiąca 50 % wynagrodzenia netto zostaje co miesiąc odprowadzana w związku z zajęciem komorniczym na rzecz Izby Celnej. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy SS w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej i nie posiada samochodu osobowego. Wskazał, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Podał, że zajmuje pokój w mieszkaniu żony, który został użyczony mu nieodpłatnie. Skarżący pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i wobec tego żona odmówiła mu udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące jej sytuacji finansowej i majątkowej. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...], zaś w [...] [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] netto, przy czym utrzymuje się z kwoty w wysokości [...], ponieważ część wynagrodzenia została zajęta. Wnioskodawca nie posiada majątku, oszczędności ani samochodu osobowego. Pozostaje w związku małżeńskim, przy czym pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Skarżący, pomimo wezwania nie podał czy ona posiada lokaty i konta bankowe, nie podał czy żona uzyskuje dochody lub czy korzysta z pomocy opieki społecznej oraz czy posiada samochody osobowe. Z informacji wnioskodawcy wynika natomiast, że jego żona posiada mieszkanie. Wnioskodawca pomimo wezwania nie przedłożył zeznań rocznych podatkowych złożonych przez żonę. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów sądowych. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił ustawowej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło