I SA/Po 1004/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-06-26
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Izabela Kucznerowicz, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwrot kosztów podróży samochodem osobowym, który stanowi środek trwały w jego działalności gospodarczej, w związku ze stawieniem się na wezwanie organu kontroli skarbowej?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje zwrot kosztów podróży samochodem osobowym, który stanowi środek trwały w jego działalności gospodarczej, ponieważ koszty związane z eksploatacją takiego pojazdu, w tym koszty podróży, są kosztami uzyskania przychodu. Skoro podatnik zalicza te koszty do kosztów uzyskania przychodu, nie może jednocześnie domagać się ich zwrotu od Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Podatnik AH złożył wniosek o zwrot kosztów podróży samochodem osobowym do Urzędu Kontroli Skarbowej, którym przyjechał na wezwanie organu. Samochód ten stanowił środek trwały w jego działalności gospodarczej i był rozliczany w kosztach firmy. Organ kontroli skarbowej odmówił zwrotu kosztów, uznając, że podróż samochodem służbowym nie uprawnia do zwrotu. Po zażaleniu i utrzymaniu w mocy decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów podróży samochodem służbowym oddala skargę.
I SA/Po 1004/13
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], na podst. art. 270 a oraz art. 266 § 1 w zw. z art. 265 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U z 2012 r. poz 749 ze zm.) dalej o.p. w zw. z art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 o kontroli skarbowej ( tj. Dz.U z 2011 r. Nr 41 poz 214 ze zm.) dalej u.k.s. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej odmówił AH zwrotu kosztów podróży samochodem osobowym w związku ze stawieniem się w dniu [...] o godz. [...] w charakterze strony w ramach postępowania prowadzonego na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o wszczęciu postępowania kontrolnego z dnia [...].
Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że AH do Urzędu Kontroli Skarbowej przyjechał samochodem osobowym marki F, o pojemności [...] i numerze rejestracyjnym [...]. Pismem z dnia [...] podatnik złożył wniosek o zwrot kosztów podróży w kwocie [...]. Jako podstawę wyliczenia tej kwoty, przyjął ilość przejechanych kilometrów i stawkę za jeden kilometr, dla samochodu o pojemności skokowej powyżej 900 cm . Samochód, którym podatnik przyjechał do Urzędu stanowił środek trwały prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i eksploatacja pojazdu rozliczana była w kosztach firmy. W ocenie organu kontroli skarbowej, ustawodawca wskazując w art. 91 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych środki komunikacji, które uprawniają korzystającego z nich do wnioskowania o zwrot kosztów podróży, nie uwzględnił samochodu służbowego. Tym samym, zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosku strony.
Na postanowienie to AH złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie o zwrocie kosztów podróży w żądanej kwocie [...] zł.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną wykładnię art. 270 a oraz art. 266 § 1 w zw. z art. 265 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 31 u.k.s. poprzez uznanie przez organ kontroli skarbowej , że podróż odbyta samochodem służbowym będącym środkiem trwałym w prowadzonej działalności gospodarczej nie wyczerpywała przesłanek zwrotu kosztów podróży.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentów zażalenia i postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił status samochodu wykorzystywanego w działalności gospodarczej i stanowiący środek trwały. Wskazał, że skoro AH podróż związaną ze stawiennictwem w Urzędzie Kontroli Skarbowej odbył samochodem wprowadzonym do ewidencji środków trwałych, tym samym koszty związane z eksploatacją takiego samochodu, stanowią koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tj. Dz.U. z 2012 r. poz.361 ze zm.) dalej u.p.d.o.f. W konsekwencji powyższego, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wnioskowany przez Pana AH zwrot kosztów podróży samochodem używanym na potrzeby i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą byłby nieracjonalny i sprzeczny z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym w szczególności art. 85 tej ustawy.
Na postanowienie to AH złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 266 § 1 w związku art. 265 § 1 pkt 2 o.p. oraz art. 85 i art. 91 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych(Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.) dalej u.k.s.c.
W uzasadnieniu skargi strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu podatkowego, iż podróż na wezwanie organu kontroli skarbowej odbyta stanowiącym własność podatnika samochodem, będącym środkiem trwałym w prowadzonej działalności gospodarczej nie wyczerpywała przesłanek zwrotu kosztów podróży w kwocie [...]. W jego ocenie fakt, że przedmiotowy samochód był wykorzystywany jako środek trwały w prowadzonej działalności gospodarczej nie wpływał na stosunki właścicielskie, gdyż samochód ten nadal był jego własnością.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z przepisu art. 264 o.p. wynika, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina. Do kosztów postępowania, w myśl przepisu art. 265 § 1 o.p., zalicza się m. inn.: koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III u.k.s.c ( pkt 1), koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się ( pkt 2).
W świetle wyżej przytoczonych przepisów ordynacji podatkowej, należy mieć na względzie unormowania zawarte w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W myśl art. 91 ww. ustawy w wypadku gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności w związku z jej udziałem w postępowaniu sądowym, należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków. Świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu ( art. 85 ust.1 u.k.s.c) Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. ( ust.2 ) Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 1 i 3 świadek powinien należycie wykazać. (ust. 4) Wysokość kosztów związanych z podróżami służbowymi, odbywanymi w [...] zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. z 2002r. Nr 236, poz. 1990 z późn. zm.). W myśl § 5 pkt 3 cytowanego rozporządzenia, na wniosek pracownika pracodawca może wyrazić zgodę na przejazd w podróży samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem niebędącym własnością pracodawcy. W takim przypadku pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, z późn. zm.). Stosownie do § 2 pkt 1 lit. b), wydanego na podstawie wymienionego przepisu art. 34a ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25.03.2002r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27 poz. 271 ze zm.), koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 - 0,8358 zł.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że stronie postępowania podatkowego przysługuje zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do siedziby organu podatkowego, w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu, przy czym górną granicę należności, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Należy jednak podkreślić, że zastosowany we wniosku przelicznik kilometrażowy wynikający z § 2 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia służy wyłącznie określeniu maksymalnego pułapu kosztów, dlatego w pierwszej kolejności strona postępowania powinna wykazać czy i jakie rzeczywiście poniosła koszty związane z podróżą samochodem do organu.
W niniejszej sprawie nie był przez organ kwestionowany przelicznik kilometrażowy ale sama zasadność żądania zwrotu kosztów podróży samochodem stanowiącym, co prawda własność podatnika ale wykorzystywanym w działalności gospodarczej i stanowiący środek trwały. Wobec czego wbrew twierdzeniu skarżącego dla prawidłowego rozstrzygnięcia zasadności żądania zwrotu kosztów podróży istotne było wyjaśnienie statusu samochodu wykorzystywanego w działalności gospodarczej i stanowiącego środek trwały. Decyzja podatnika o wprowadzeniu samochodu do ewidencji środków trwałych powoduje bowiem, że wykorzystywany jest on na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a koszty związane z eksploatacją takiego samochodu, w tym odpisy amortyzacyjne i koszty paliwa stanowią koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Przepis ten stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zdaniem Sądu organy słusznie przyjęły, iż koszty związane z podróżą samochodem stanowiącym środek trwały, wykorzystywanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z obowiązkami wynikającymi z czynności prowadzonych przez upoważnione organy stanowią koszty uzyskania przychodu, są to bowiem koszty poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Skarżący nie może więc skorzystać z prawa do zwrotu kosztów podróży skoro ich faktycznie nie poniósł.
Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż zaskarżone postanowienie opowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło