I SA/Po 1026/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-04
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Barbara Koś, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Ministra Finansów, które określa podmioty i przedmioty opodatkowania podatkiem akcyzowym, może być sprzeczne z Konstytucją RP i czy sędziowie mogą odmówić jego zastosowania?Ratio decidendi
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15.12.1999 r. w sprawie podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego, które określiło podmioty i przedmioty opodatkowania, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Sędziowie, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, co upoważnia ich do odmowy zastosowania przepisu aktu niższego rzędu niż ustawa w razie jego niezgodności z Konstytucją. Decyzje nakładające obowiązek podatkowy na podstawie przepisu wykonawczego sprzecznego z konstytucją podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący A. S. zakupił olej opałowy, który następnie zużył na inne cele niż opałowe. Organy skarbowe, na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i rozporządzenia wykonawczego, określiły skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, zaległości podatkowej oraz odsetki za zwłokę. Skarżący, nie kwestionując ustaleń faktycznych, podniósł zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 04 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń, luty, czerwiec i lipiec [...]r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...], zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego [...] zł ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/B.Koś LF
Zaskarżona decyzja oraz decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] zostały wydane na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i wydanego na podstawie upoważnienia w nim zawartego w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 105, poz. 1197 ze zm.).
Wobec ustalenia, że skarżący A. S., który zakupił olej opałowy zużyty następnie na inne cele niż opałowe, stosując wyżej wymienione przepisy organy skarbowe określiły skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące roku [...], zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetki za zwłokę.
W skardze A. S. nie kwestionując ustaleń faktycznych podniósł zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.1999 r. w sprawie podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 15.12.1999 r. określił w § 5 ust. 1, że podatnikami podatku akcyzowego są również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne sprzedające lub zużywające wyroby akcyzowe do celów innych niż opałowe.
Niesporne winno być, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP z 2.04.1997 r.).
Nie powinno w świetle treści tego artykułu budzić wątpliwości to, że określenie przez Ministra Finansów kręgu podatników i czynności opodatkowanych podatkiem akcyzowym wykracza poza ustawę o podatku od towarów i usług i o podatku akcyzowym. Wprawdzie ustawa ta w art. 35 ust. 4 zawiera stosowne upoważnienie dla Ministra Finansów, lecz rozporządzenie z 15.12.1999 r. określiło podmioty i przedmioty opodatkowania, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP.
Na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom.
Powyższa zasada upoważnia sędziów do odmowy zastosowania w danej sprawie przepisu aktu niższego rzędu niż ustawa w razie jego niezgodności z ustawą. Sędziowie mogą nie zastosować przepisu wydanego wprawdzie na podstawie upoważnienia ustawowego ale niezgodnego z Konstytucją.
Nie podlegają bowiem przepisom niższym rangą niż ustawa.
Tego atrybutu nie posiadają organy skarbowe.
W związku z powyższym decyzje nakładające obowiązek podatkowy na podstawie przepisu wykonawczego sprzecznego z konstytucją podlegają jedynie uchyleniu a nie stwierdzeniu nieważności.
Orzeczono więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit."a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.
/-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/B.Koś
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło