I SA/Po 1061/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D U o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący D U, reprezentowany przez radcę prawnego RR złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że aktualnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z uwagi na fakt, że jest w trakcie poszukiwania pracy uiszczenie wpisu od skargi spowoduje znaczny uszczerbek w jego utrzymaniu. Skarżący nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Oświadczył, że posiada mieszkanie własnościowe o pow. [...] m2, nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Pobiera zasiłek w kwocie [...] miesięcznie. Termin pobierania zasiłku upływa z dniem [...]. Podał, że uzyskuje dodatkowe świadczenia z prac dorywczych w wysokości około [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy D U oświadczył, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym czynsz (woda + opał) [...], wyżywienie [...], energia elektryczna [...], gaz [...], telefon stacjonarny [...], telefon komórkowy [...], TV kablowa [...], lekarstwa [...], rata kredytów [...] (skarżący zaciągnął kredyt w wysokości [...] na [...]lat), Internet [...], indywidualne ubezpieczenie w PZU [...]. Oświadczył, że posiada samochód osobowy marki H, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych za [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] do [...], zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z [...], z którego wynika, że skarżący od dnia [...] do dnia [...] pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Ponadto z informacji udzielonej przez pełnomocnika skarżącego wynika, że od [...] wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Wniosek o udzielenie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Z załączonej przez skarżącego kserokopii wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w okresie od dnia [...] do dnia [...] na rachunek bankowy wpłynęły środki finansowe w wysokości [...]. Wpłaty w wysokości [...] dokonał skarżący (wpłata w dniu [...] w wysokości [...] i[...], [...] w wysokości [...], [...] w wysokości [...], [...] w wysokości [...], [...] w wysokości [...] i w dniu [...] w wysokości [...]). Ponadto skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że pobiera zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] miesięcznie i uzyskuje dodatkowe dochody z prac dorywczych w wysokości [...] miesięcznie, natomiast koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...]. Oznacza to, że skarżący poza deklarowanymi źródłami dochodów posiada inne, których w swoim wniosku nie ujawnił, ewentualnie posiada jakieś oszczędności, które są źródłem finansowania w.w kosztów. Z oświadczenia skarżącego wynika również, że spłaca raty kredytu w wysokości [...] miesięcznie. Zauważyć jednak należy, że kredyt ten został udzielony na prywatne potrzeby skarżącego, a zatem trudno jest z tego tytułu zwolnić go od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek na opłacenie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Na uwagę zasługuje również fakt, że skarżący w swoim wniosku całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jemu na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika - radcy prawnego RR, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe, w tym wpis od skargi. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego, któremu pismem z dnia [...] D U udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinien był w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek