I SA/Po 1069/07

WyrokWSA w Poznaniu2007-09-19

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Elwira Brychcy, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez rolnika, który nie jest podatnikiem VAT, działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego, stanowiącego jego majątek osobisty, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako działalność gospodarcza?
Ratio decidendi
Sprzedaż przez rolnika, który nie jest podatnikiem VAT, działek wydzielonych z gospodarstwa rolnego, stanowiącego jego majątek osobisty i nabytego bez odliczenia podatku naliczonego, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Opodatkowanie takiej sprzedaży byłoby sprzeczne z zasadą neutralności VAT.
Stan faktyczny
Podatnicy, będący rolnikami i właścicielami gospodarstwa rolnego nabytego w drodze umowy o dożywocie, zamierzali sprzedać część gruntu, z którego wydzielono 5 działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Wystąpili o interpretację podatkową, twierdząc, że sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ nie prowadzą działalności gospodarczej w tym zakresie i sprzedają majątek prywatny. Organy podatkowe uznały jednak, że sprzedaż ta nosi znamiona działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu VAT.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, Sędziowie WSA Elwira Brychcy (spr.), as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi E. i L.. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. uchyla zaskarżoną decyzję /-/K. Nikodem /-/W. Zygmont /-/E. Brychcy I SA/PO 1069/07 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [..] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 14a ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja Podatkowa / Dz. U. nr 8,poz.60 z 2005 r. / uznał za nieprawidłowe stanowisko podatników E. i L. B. co do braku obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu dostawy 5 działek przeznaczonych pod zabudowę. W motywach uzasadniających stanowisko podano ,że E. i L. B. są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha nabytego na mocy zawartej w dniu [...]1994 r. umowy o dożywocie .Zamierzają sprzedać część gruntu o powierzchni [...] ha z którego geodezyjnie wydzielono 5 działek. Działki te nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania terenu ponieważ na tym terenie plan nie został opracowany. Natomiast na wniosek zainteresowanych w dniu [...].2005 r. została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych . Wnosząc o udzielenie pisemnej interpretacji podatnicy wyrazili pogląd ,że przy sprzedaży tychże działek nie mają obowiązku opodatkowania ich stawką podatku VAT ponieważ nie są podatnikami tego podatku i w sytuacji sprzedaży majątku prywatnego otrzymanego od rodziców nie podlega on opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W uzasadnieniu podano treść art. 5 ust.1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U. nr 54,poz.535 / zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 2 pkt.6 cyt, ustawy pod pojęciem towaru rozumie się rzeczy ruchome ,wszelkie postaci energii, budynki i budowle lub ich części będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej , a także grunty. Wskazano na art. 15 ust 1 i 2 cyt ustawy , który stanowi ,że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców , usługodawców ,w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne , rolników oraz działalność osób wykonujących wolne zawody ,również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. W ocenie organu podatkowego z tych przepisów wynika ,że dostawa gruntów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji gdy posiada znamiona działalności gospodarczej prowadzonej z zamiarem wykonywania jej w sposób częstotliwy. Z przedstawionego przez podatnika stanu faktycznego wynika ,że zamierzają oni z pewną częstotliwością dokonywać sprzedaży gruntu. W tym celu podjęli oni działania organizacyjne zmierzające do wydzielenia działek oraz rozpoczęli starania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie organu sprzedaż 5 działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową nosi znamiona działalności gospodarczej i stosownie do art. 41 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług podlegać będzie opodatkowaniu 22% stawką podatku. Podatnicy już przy pierwszej sprzedaży gruntu niezależnie od tego kiedy dokonają następnych dostaw posiadanych działek uzyskają status podatnika od towarów i usług. E. i L. B. złożyli zażalenie na powyższe postanowienie z wnioskiem o jego uchylenie. Argumentowali , że nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości, ale są rolnikami i nie są podatnikami podatku VAT .Z posiadanego gospodarstwa rolnego jednorazowo wydzielili 5 działek i według ich wiedzy w takim przypadku nie ma podstaw do opodatkowania czynności sprzedaży działek. Dyrektor Izby Skarbowej decyzja z dnia [...].2007 r. na podstawie art. 14b § 5 pkt1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa odmówił dokonania zmiany zaskarżonego postanowienia podzielając argumentacje prawną zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił nadto że z przedłożonych dokumentów wynika ,iż podatnicy dokonali podziału wydzielonego gruntu na 6 / sześć/ działek ,które zamierzają zbyć na cele budownictwa jednorodzinnego. W tym celu podatnicy podjęli działania organizacyjne dokonali podzielenia gospodarstwa rolnego na działki i postarali się o wydanie stosownych decyzji administracyjnych. Skargę do Sądu na powyższą decyzje złożyli E. i L. B. uznając ,że taka interpretacja jest dla nich krzywdząca i dowodząc ,że nie mają obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia skargi wynika ,ze skarżący domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnili nadto ,że nieprawdziwe jest stanowisko organu drugiej instancji o zamiarze sprzedaży 6 / sześciu / działek. Po podziale gruntu powstanie w istocie 6 działek , ale do sprzedaży pod zabudowę przeznaczonych jest 5 działek , a pozostała działka pozostanie we władaniu skarżących i będzie użytkowana rolniczo. Skarżący na potwierdzenie swojego stanowisko przywołali wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6.09.2006 r. Sygn I SA/Wr 1254/05 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga ma uzasadnione podstawy prawne ,które skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 .08.2002 r. / Dz. U. nr 153 poz.1270 / sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. W ocenie Sądu dla dokonania prawidłowej interpretacji obowiązujących przepisów prawa , a konkretnie ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług / Dz. U . nr 54 poz.535 / a tym samym udzielenie prawidłowej interpretacji przepisów konieczne jest odwołanie się do przepisów VI Dyrektywy Rady z dnia 17.05.1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych. - (77/388/EEC ) obowiązujących w Polsce na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczpospolitej do Unii Europejskiej . Mając na uwadze treść przepisów unijnych stwierdzić należy ,że warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek : - po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniem od towarów i usług - po drugie czynność wykonana była przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku VAT. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika ,że rolnik nie będący podatnikiem podatku VAT zamierza sprzedać z części swojego gospodarstwa rolnego działki z przeznaczeniem pod zabudowę. W stanie faktycznym nie jest istotne , czy działek przeznaczonych do sprzedaży będzie pięć, sześć czy kilkadziesiąt. Istotne jest ,że tylko majątek związany z działalnością gospodarczą daje następnie podatnikowi prawo do podatku naliczonego. Podatnik konsekwentnie twierdzi , a organ podatkowy skutecznie tego twierdzenia nie zanegował ,że prowadzi gospodarstwo rolne i nie jest podatnikiem VAT. Okoliczność, że z gospodarstwa rolnego posiadanego od kilkunastu lat wydzielił działki na sprzedaż pod zabudowę nie uprawnia do przyjęcia stanowiska ,ze stał się podatnikiem podatku VAT. Postanowienia VI Dyrektywy pozwalają na twierdzenie ,że dostawa i świadczenie usług w zakresie o którym mowa w art. 2 ust.1 VI Dyrektywy jest opodatkowane tylko w tedy, gdy jest dokonane przez podatnika działającego w takim charakterze. Dodatkowo wskazać należy ,że skarżący gospodarstwo rolne nabył do swojego majątku osobistego i w związku z jego nabyciem nie dokonywał odliczenia podatku naliczonego. Ewentualne opodatkowanie podatkiem VAT sprzedaży wydzielonych działek byłoby sprzeczne z fundamentalną zasadą neutralności tego podatku dla podatnika ponieważ podatnik nie miałby możliwości odzyskania podatku naliczonego. Takie stanowisko zaprezentował w uzasadnieniu wyroku z dnia 24.040.2007 r. I FSK 603/06 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd w niniejszej sprawie o bardzo podobnym stanie faktycznym w pełni akceptuje zawartą tam argumentację. Również doktryna dokonując analizy co do harmonizacji podatku VAT do ustawodawstwa Unii podaje ,że obroty dokonywane przez podatnika poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą polegające na sprzedaży części jego majątku prywatnego - jakkolwiek pozostała jego część jest związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej. Vide. W Maruchin -Harmonizacja polskiego prawa z prawem Unii Europejskiej w zakresie podatku od towarów i usług Pr.UE 2001/4/`18 Reasumując w przedmiotowej sprawie organy podatkowe dokonały błędnej wykładni definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust.2 ustawy VAT . Nie jest bowiem działalnością gospodarczą sprzedaż części gruntu wydzielonego z gospodarstwa rolnego stanowiącego majątek odrębny , który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży ,a prowadzonego wiele lat przez rolnika nie będącego podatnikiem podatku VAT . Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien mieć na uwadze przedstawione powyżej argumenty , a szczególnie dokonując wykładni przepisów ustawy VAT brać pod rozwagę zapewnienie zgodności wykładni przepisów prawa krajowego z VI Dyrektywą . Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 145 § 1lit.a ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję. /-/K.Nikodem /-/W Zygmont /-/E.Brychcy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło