I SA/Po 107/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-29
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Katarzyna Nikodem, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpłatne zbycie udziału w nieruchomości w drodze zniesienia współwłasności, w sytuacji gdy udziały te zostały nabyte w drodze dziedziczenia, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości w drodze zniesienia współwłasności, nawet jeśli udziały te zostały nabyte w drodze dziedziczenia, stanowi odrębną czynność prawną od dziedziczenia i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 updof, jeśli następuje przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym udziały zostały nabyte. Nie jest to przychód podlegający przepisom o podatku od spadków i darowizn, a samo zniesienie współwłasności z obowiązkiem spłaty jest traktowane jako odpłatne zbycie, niezależnie od tego, czy spłata odpowiada wartości udziału.Stan faktyczny
Strona wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania spłaty otrzymanej w wyniku zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego, który nabyła w drodze dziedziczenia. Wnioskodawczyni otrzymała spłatę odpowiadającą wartości jej udziału spadkowego, która nie przekroczyła tej wartości. Organ podatkowy uznał, że zniesienie współwłasności ze spłatą stanowi odpłatne zbycie udziału podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odrzucając argumentację strony o zastosowaniu przepisów o podatku od spadków i darowizn. Sąd oddalił skargę strony, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
W dniu 26 października 2016 r. M. U. złożyła wniosek do Ministra Finansów, działającego przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej w [...], o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia udziału w nieruchomości.
Przedstawiając we wniosku stan faktyczny strona wskazała, że w dniu 19 sierpnia 2014 r. w drodze dziedziczenia po zmarłej babce T. W. wnioskodawczyni stała się współwłaścicielką lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, w udziale wynoszącym [...] części. Pozostałymi współwłaścicielami w drodze dziedziczenia po ojcu, a mężu zmarłej - W. W., zmarłym dnia 17 marca 2007 r., zostały ich dzieci: S. Z., H. P., H. T., M. W. oraz B. K., w udziałach wynoszących [...] części każdy.
Podstawą nabycia spadku było prawomocne postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 22 września 2015 r. wydane przez Sąd Rejonowy P. w [...] (sygn. akt [...]).
Nabycie przez zainteresowaną współwłasności w drodze wyżej opisanego spadku zostało zgłoszone w dniu 9 listopada 2015 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...], który zaświadczeniem z dnia 16 listopada 2015 r. potwierdził zwolnienie od podatku od spadków i darowizn masy spadkowej po T. W..
W wyniku wspólnej decyzji spadkobierców postanowiono podzielić spadek i znieść współwłasność nieruchomości na rzecz M. W. z obowiązkiem uiszczenia przez niego następujących spłat:
a) wnioskodawczyni - M. U. w wysokości [...] zł
b) S. Z., H. P., H. T. i B. K. po [...] zł.
Wartość udziałów wszystkich współwłaścicieli odpowiadała wartości rynkowej nieruchomości, a wysokość spłaty nie przekraczała przysługującego wnioskodawczyni udziału spadkowego. W dnia 10 grudnia 2015 r. przed notariuszem zawarta została umowa o całkowity dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności nieruchomości (Repertorium A numer [...]).
Na jej podstawie M. W. nabył w całości prawo własności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego. Spłatę w wymienionej wysokości wnioskodawczyni otrzymała 17 grudnia 2015 r.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie: czy dokonanie zniesienia współwłasności lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem spadku ze spłatą, w wyniku którego w zamian za zbycie udziałów w dziedziczonej nieruchomości na rzecz jednego ze współwłaścicieli, M. W., pozostali spadkobiercy: wnioskodawczyni, S. Z., H. P., H. T. oraz B. K. otrzymali pieniądze w kwocie równej wartości posiadanego udziału w lokalu, należy traktować jako odpłatne zbycie udziału określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm. dalej updof) i przychód ten opodatkować zgodnie z ustawą, czy też zgodnie z zapisem art. 2 ust. 1 pkt 3 updof jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?
Zdaniem wnioskodawczyni odpłatne zbycie współwłasności jest naturalną konsekwencją umożliwiającą skorzystanie z nabytych praw do spadku i powinno podlegać opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, a na spłacie nie powinien ciążyć obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Dokonana spłata nie przekroczyła wartości przysługującego zainteresowanej udziału spadkowego, nie wystąpiło zatem przysporzenie majątkowe względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. Stąd zainteresowana uważa, że brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej przez nią w wyniku sprzedaży udziałów. Spłata udziału nastąpiła z majątku jednego ze spadkobierców, który spłacił udziały w wysokości [...] zł i aktualnie dysponuje całością masy spadkowej wartą [...] zł. Według zainteresowanej w tej sytuacji nie można mówić o odpłatnym zbyciu jako czynności co prawda przenoszącej prawo własności, ale nie w zamian za korzyść majątkową. W omówionej sytuacji wnioskodawczyni nie uzyskała korzyści materialnych, jedynie została unormowana sytuacja prawna - zniesienie współwłasności na rzecz jednego ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty pozostałych, na skutek braku możliwości podziału rzeczy.
W interpretacji indywidualnej z dnia 9 listopada 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej [...] działający w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko wnioskodawczyni w zakresie zadanego pytania za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że zniesienie współwłasności polegające na przyznaniu nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli w zamian za spłatę pieniężną na rzecz drugiego z nich stanowi formę odpłatnego zbycia, wyczerpującą dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof. Osoba, która otrzymuje spłatę zbywa bowiem odpłatnie przysługujący jej udział. Spłata jest w takim przypadku wyrażoną w pieniądzu równowartością zbytego udziału we wspólnym prawie, co oznacza, że pomiędzy współwłaścicielami dochodzi do wymiany dóbr majątkowych, tj. nieruchomości w zamian za środki pieniężne. W związku z tym po stronie dokonującego odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości powstaje obowiązek podatkowy, o ile zdarzenie to ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z działem spadku. Aby mówić bowiem o dziale spadku musi występować oprócz "tożsamości masy spadkowej" również "tożsamość spadkodawcy", a więc powinno dojść do dziedziczenia po tej samej osobie, co w omawianym przypadku nie występuje, gdyż zainteresowana dziedziczyła po T. W., natomiast S. Z., H. P., H. T., M. W. oraz B. K. po W. W..
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni dokonała w drodze zniesienia współwłasności lokalu przeniesienia przysługujących jej udziałów nabytych w drodze spadku. Nabywający udziały M. W. stał się wyłącznym właścicielem lokalu, a więc zmianie uległ zakres jego władztwa nad omawianym lokalem mieszkalnym. Tak więc przedmiotowe zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego w przedmiotowej sprawie należy rozpatrywać - po stronie zainteresowanej - w kategorii odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym.
Organ stwierdził, że dokonując w 2015 r. zbycia udziału w lokalu mieszkalnym w wyniku zniesienia współwłasności wnioskodawczyni uzyskała przychód kwalifikowany do źródła, o którym mowa art. 10 ust. 1 pkt 8 updof. Z uwagi na fakt, że odpłatne zbycie, w wyniku zniesienia współwłasności dokonanego w dniu 10 grudnia 2015 r. udziału w lokalu mieszkalnym nabytego przez wnioskodawczynię w 2014 r., nastąpiło przed upływem pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, w związku z tym stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu. W myśl art. 30e ust. 1 updof, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Ponadto organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zastosowania nie znajdzie powoływany przez wnioskodawczynię w treści wniosku art. 2 ust. 1 pkt 3 updof. Zgodnie bowiem z jego treścią, przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn. W sytuacji przedstawionej we wniosku zastosowanie ma instytucja odpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości, a więc instytucja która nie podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszeń prawa, strona skarżąca wniosła skargę na wskazaną powyżej interpretację indywidualną, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
1) dopuszczenie się błędnej wykładni i zastosowania art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 updof polegająca na zastosowaniu tych przepisów, podczas gdy przeprowadzony dział spadku oraz w jego konsekwencji zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego zostało przeprowadzone w taki sposób, że skarżąca uzyskała składnik majątkowy odpowiadający wartości jej udziału w całym majątku spadkowym, przez co nie została w jakikolwiek sposób wzbogacona (spłata nie przekroczyła wartości udziału), w związku z czym otrzymana przez skarżącą spłata nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
2) dopuszczenia się błędnej wykładni oraz niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów art. 922 § 1, art. 925 w związku z art. 1035 i art. 196 § 1 oraz § 2 Kc w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 updof polegającej na uznaniu, że w przedstawionym stanie taktycznym poprzez zniesienie współwłasności doszło do odpłatnego zbycia udziału w lokalu nabytym przez skarżącą w drodze dziedziczenia po T. W., w sytuacji gdy organ podatkowy błędnie przyjął, że do tak przedstawionego stanu faktycznego mają zastosowanie przepisy art. 196 Kc, art. 211 oraz art. 212 § 2 Kc z pominięciem kluczowych przepisów regulujących kwestię spadkobrania, tj. art. 1035 Kc oraz z pominięciem decydującej okoliczności, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego skarżącej udziału we współwłasności,
3) dopuszczenie się błędu niewłaściwej oceny co do braku zastosowania i pominięcia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 updof, z którego to przepisu wynika w sposób bezsporny i jasny, że przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania poprzez:
1) naruszenie art. 120 w związku z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, ze zm. dalej O.p.) poprzez działanie organu polegające na interpretowaniu obowiązujących przepisów prawa wbrew zasadzie in dubio pro tributario oraz poprzez brak wskazania, dlaczego organ odmawia słuszności wykładni prawa dokonanej przez inne sądy administracyjne w analogicznych sprawach.
Skarżąca uważa, wbrew stanowisku organu podatkowego, że w opisanym stanie faktycznym nie powstał przychód, wzbogacenie czy też przysporzenie, które mogłoby stanowić przedmiot opodatkowania. Organ błędnie wskazał, że otrzymana przez stronę spłata kwalifikuje się jako przychód z opłatnego zbycia nieruchomości i jest czynnością odrębną od nabycia spadku, albowiem jest dokonywana w ramach zniesienia współwłasności pomiędzy współwłaścicielami. Błędem organu, zdaniem skarżącej, było stwierdzenie, że w opisanym stanie faktycznym wystarczające było zniesienie współwłasności z pominięciem kluczowego aspektu, jakim był dział spadku oraz istnienie współwłasności spadku. Organ nie zauważył, że tylko dzięki działowi spadku oraz w jego konsekwencji zniesienia współwłasności możliwe było dokonanie przesunięć majątkowych pomiędzy spadkobiercami. Przedmiotem nabycia spadku, działu spadku oraz zniesienia współwłasności był dla skarżącej ten sam przedmiot, to samo prawo, które nie może, zdaniem strony, podlegać podwójnemu opodatkowaniu.
Skarżąca wskazuje, że uzyskana spłata udziału w lokalu mieszkalnym, w następstwie nabycia spadku, działu spadku po T. W. oraz W. W. (po W. W. spadek w wysokości [...] nabyła T. W., czego organ nie zauważył) oraz zniesienia współwłasności pomiędzy wszystkimi spadkobiercami, stanowiła ekwiwalent udziału spadkowego otrzymanego przez skarżącą i nie przekraczała w jakikolwiek sposób wartości tego udziału. Skarżąca nie została zatem w żaden sposób wzbogacona - otrzymana spłata odnosiła się do wielkości udziału otrzymanego przez skarżącą. Wbrew stanowisku organu podatkowego, spłata otrzymana przez skarżącą jest następstwem nabycia spadku i stanowi w istocie spłatę uzyskaną z tytułu działu spadku, a nie stanowi, jak błędnie uznał organ, odpłatnego zbycia udziału w przedmiotowym lokalu kwalifikowanego z art. 10 ust. 1 pkt 8 updof.
Dokonane pomiędzy spadkobiercami po T. W. oraz po W. W. czynności polegające na dziale spadku oraz na zniesienie współwłasności nieruchomości spadkowej ze spłatą winno być traktowane według takich samych zasad, jak w przypadku działu spadku. Odmienne traktowanie powyższej sytuacji nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa oraz prowadziłoby do nierównego traktowania podatników oraz w konsekwencji do podwójnego opodatkowania.
Przyjęcie poglądu organu podatkowego co do objęcia opodatkowaniem spłaty, której wartość jest równoważna otrzymanemu udziałowi, na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy już został uiszczony podatek od czynności cywilnoprawnych (oraz zastosowane zwolnienie z podatku od spadków i darowizn), stanowi również naruszenie art. 84 Konstytucji, z którego wynika, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych ustawą, ale tylko wówczas, gdy ustawa taki podatek od określonego przychodu (dochodu) przewiduje.
Organ rozpatrując wniosek skarżącej, dopuścił się również naruszenia art. 120 w związku z art. 121 § 1 O.p. poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego nie wziął pod uwagę interpretacji wydawanych przez organy podatkowe w analogicznych sprawach. Ponadto w ocenie strony organ dopuścił się naruszenia art. 120 O.p. poprzez dokonanie wykładni rozszerzającej art. 10 ust. 1 pkt. 8 updof.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy kwestii, czy zbycie przez skarżącą udziału w lokalu mieszkalnym, który nabyła w drodze dziedziczenia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem skarżącej po jej stronie nie powstał żaden przychód (wzbogacenie czy przysporzenie), który mógłby stanowić przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym, ponieważ spłata z tytułu zbycia udziału w nieruchomości stanowi ekwiwalent udziału spadkowego w nieruchomości wchodzącej w skład spadku i nie przekracza jego wartości. Skarżąca przyjmuje, że w jej przypadku doszło do działu spadku, z czego ma wynikać, że zbycie udziału w nieruchomości w zamian za spłatę podlega wyłącznie rygorom podatku od spadków i darowizn.
Z kolei organ twierdzi, że spłata uzyskana przez skarżącą stanowi przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości i jest czynnością odrębną od nabycia, nie jest też działem spadku, gdyż odbyła się w ramach zniesienia współwłasności pomiędzy współwłaścicielami.
Na wstępie podnieść należy, że przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne w drodze spadku własności rzeczy znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym w związku z nabyciem spadku powstaje obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 updof jej przepisów nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.
Skoro nabycie nieruchomości i praw w drodze spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, tym samym zdarzenie to nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podobna sytuacja występuje w przypadku działu spadku, gdy spłata nie przekracza wartości udziału spadkowego. Natomiast w przedstawionym stanie faktycznym z zupełnie inną sytuacją prawną mamy do czynienia. Spadkobierca wraz z innymi współwłaścicielami nieruchomości dokonuje bowiem zniesienia współwłasności w taki sposób, że przenosi odpłatnie własność udziału na innego współwłaściciela. Przeniesienie własności udziału jest odrębną czynnością od dziedziczenia i w żaden sposób z nią nie jest związaną, nie podlega zatem przepisom podatku od spadku i darowizn.
Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a updof źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Pojęcie "odpłatne zbycie" zawarte w powołanym przepisie jest szersze niż pojęcie sprzedaży, ponieważ obejmuje każde prawem dopuszczalne przeniesienie prawa własności rzeczy na osobę trzecią. Przepis ten nie wyłącza opodatkowania podatkiem dochodowym zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat nabytych w drodze dziedziczenia, czy też zniesienia współwłasności. Tym samym w ocenie Sądu stanowisko organu podatkowego wyrażone w zaskarżonej interpretacji nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 i 10 ust. 1 pkt 9 updof, tym samym zarzuty skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie. O zasadności opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów ze zbycia odziedziczonych nieruchomości świadczy również treść art. 22 ust. 6d updof. Przepis ten wprost wskazuje, że "za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn". Zatem już sama ustawa podatkowa w kazuistycznym wyliczeniu sposobu ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodu zakłada, że odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku jest zdarzeniem rodzącym obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Opodatkowanie przychodu otrzymanego w wyniku zbycia udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku nie stanowi podwójnego opodatkowania, ponieważ wynika nie z samego faktu dziedziczenia, ale z autonomicznej woli podatnika co do zbycia mienia nabytego w drodze dziedziczenia. Oba zdarzenia prawne, zarówno nabycie nieruchomości lub prawa jak i późniejsze zbycie, są odrębnymi, kolejnymi czynnościami, które należy ocenić niezależnie od siebie pod względem skutków prawnych, jakie wywołały. Stąd też podlegają opodatkowaniu różnymi podatkami (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1905/11).
Skarżąca z chwilą nabycia spadku miała obowiązek podatkowy wynikający z ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego skarżąca stosowną deklarację złożyła, a urząd skarbowy potwierdził zwolnienie z podatku od spadków i darowizn. Następnie dokonała odpłatnego zbycia udziału w ramach zniesienia współwłasności i uzyskała z tego tytułu przychód. Przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn podlegało wyłącznie nabycie przez skarżącą udziału w nieruchomości w drodze dziedziczenia i w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast jak wskazano wyżej odrębną czynnością było zbycie udziału w nieruchomości, które podlega ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Sądu skarżąca błędnie utożsamia skutki zbycia udziałów w ramach zniesienia współwłasności nieruchomości ze skutkami prawnymi działu spadku. W przedmiotowej sprawie nie było możliwe przeprowadzenie działu spadku, który dokonałby przesunięć majątkowych między współwłaścicielami nieruchomości. Z opisu stanu faktycznego wynika bowiem, że mamy do czynienia dwoma spadkami, tj. udziałami w lokalu przysługującymi jedynie skarżącej (stanowiącymi spadek po T. W.) oraz udziałami w lokalu przysługującymi S. Z., H. P., H. T., M. W. oraz B. K. (stanowiącymi spadek po W. W.). Słusznie organ podkreślił, że aby dokonać działu spadku musi występować oprócz "tożsamości masy spadkowej" również "tożsamość spadkodawcy", a więc powinno dojść do dziedziczenia po tej samej osobie, co w omawianym przypadku nie wystąpiło. Doszło zatem do zniesienia współwłasności nieruchomości. Celem zniesienia współwłasności - w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego - jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. W wyniku dokonania zniesienia współwłasności możliwe jest przyznanie rzeczy jednej osobie, przy jednoczesnym zobowiązaniu do dokonania spłat na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Wówczas osoba otrzymująca w całości daną rzecz nabywa w niej udział ponad udział dotychczas posiadany i przysługujący jej w tej rzeczy. Konsekwencją tego jest zbycie udziału w rzeczy po stronie tego współwłaściciela, który w zamian przysługującego mu udziału w rzeczy otrzyma spłatę pieniężną. Wówczas mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem (nabyciem) udziału w nieruchomości, które wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof. Ekwiwalentność spłaty z wartością udziału, tym samym nieuzyskanie korzyści materialnej w wyniku zniesienia współwłasności (na co wskazuje skarżąca) nie ma żadnego znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym. Należy zwrócić uwagę, że nie ma wątpliwości na gruncie updof, że sprzedaż nieruchomości czy udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, w takim przypadku również nie dochodzi do powstania korzyści materialnych (wzbogacenia), ponieważ zwykle cena odpowiada wartości rynkowej przedmiotu transakcji.
Tym samym za zgodne z prawem w ocenie Sądu jest stanowisko Ministra Finansów, że z uwagi na fakt, że odpłatne zbycie - w wyniku zniesienia współwłasności dokonanego w dniu 10 grudnia 2015 r. udziału w lokalu mieszkalnym nabytego przez skarżącą w 2014 r. - nastąpiło przed upływem pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 updof, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również wskazanych w skardze naruszeń przepisów proceduralnych, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W związku z powyższym zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło