I SA/Po 108/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Fabryki "A" SA w upadłości w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 1998 rok skargi Fabryki "A" SA w upadłości w P. o wznowienie postępowania sądowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont Wyrokiem z dnia 20.06.2002 r., sygn. akt I SA/Po 10/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Fabryki "A" S.A. w upadłości z siedzibą w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 roku. Poddaną kontroli sądowej decyzją Izby Skarbowej utrzymano w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej B.M. z dnia [...] nr [...] określającą Fabryce "A" S.A. w P. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę za maj, lipiec, sierpień, październik i grudzień 1998 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za czerwiec i wrzesień 1998 r. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe za maj, wrzesień, październik i grudzień 1998 r. Decyzje organów obu instancji oparte były na ustaleniu, że spółka "A" w dniu [...] 05.1998 r. dostarczyła do Wytwórni "B" urządzenia linii rozlewniczej do butelek (dowód wydania WZ [...] z [...] 05.1998 r., potwierdzony odbiór towaru przez firmę "B" - poz. 20 dowodu "WZ"). Z tytułu tej sprzedaży spółka wystawiła w dniu [...] 05.1998 r. dwie faktury VAT o nr [...] (VAT [...] zł) i [...] (VAT [...] zł) oraz tego samego dnia skorygowała wystawione faktury, wystawiając faktury korygujące nr [...] (VAT [...] zł) i [...] (VAT [...] zł). Przedmiotową linie rozlewniczą zwrócono jednak spółce dopiero we wrześniu 1998 r. Nie podzielono stanowiska podatnika, że wystawione faktury miały charakter PRO FORMA, a nie dokumentowały sprzedaży, zgodnie z ich treścią. Nie miały oznaczenia bowiem "faktura pro forma", objęte fakturami nr [...] i [...] z dnia [...] 05.1998 r. urządzenia linii rozlewniczej do butelek zostały dostarczone nabywcy owej linii rozlewniczej - firmie "B", ta firma też potwierdziła ich odbiór oraz powyższych faktur, wraz z kartami gwarancyjnymi urządzenia. Również analiza graficzna przedmiotowych faktur (tj. przedłożonych w trakcie kontroli [...] 10.1999 r. i będących w posiadaniu firmy B) wykazała, iż są one identyczne, przy czym na egzemplarzach będących w posiadaniu firmy "B" widnieje pieczątka z napisem "Oryginał". Przedstawione natomiast przez skarżącą w toku kontroli, udokumentowanej protokołem z [...] 2000 r. egzemplarze rzekomych oryginałów faktur (nr [...] i [...]), które wg niego do firmy "B" nigdy nie dotarły różnią się od tych pierwszych, potwierdzonych od nabywcy np. numerem konta bankowego. Z tych zatem powodów argumenty spółki, że zakwestionowanych faktur z [...] 05.1998 r. nie przekazano kontrahentowi i nie dokumentują one sprzedaży, gdyż wystawiono je tylko na potrzeby działu handlowego są nieprawdziwe. Również za bezzasadną w świetle treści zabezpieczonych faktur u nabywcy i dowodów "WZ" uznał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji argumentację spółki, jakoby urządzenia wydane Wytwórni "B" w P. M. na podstawie dowodu "WZ" z dnia [...] 05.1998 r. nie były tożsame z opisanymi i wyszczególnionymi w fakturach z dnia [...] 05.1998 r. Opis urządzeń (np. symbole, ilość) w dokumentach tych był jednakowy i zgodny. Natomiast faktury korygujące nr [...] i [...] z dnia [...]05.1998 r. wystawione na te same urządzenia uznawane przez spółkę za dokumenty storna uznano za wystawione z naruszeniem § 43 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.). W świetle tego przepisu faktury korygujące wystawia się m.innymi w związku ze zwrotem towaru sprzedawcy, a nie było w sprawie kwestionowane, że zwrot linii rozlewniczej nastąpił we wrześniu 1998 r. Poza tym kwestionowane faktury korygujące nie zostały potwierdzone przez nabywcę, co skutkuje brakiem prawa do ich uwzględnienia w zakresie zmiany podatku należnego (§ 43 ust. 4 w/w rozporządzenia wykonawczego z dnia 15.12.1997 r.). Przedmiotem oceny w zaskarżonych decyzjach była również umowa z dnia [...] 1998 r. o współpracy produkcyjno-handlowej zawarta między "B " D.K. , a Fabryką "A". Uznano, że dostawa urządzenia linii rozlewniczej nie była z nią związana, gdyż nie powołano przewidzianego w § 1 tej umowy wspólnego przedsiębiorstwa. W postępowaniu podatkowym odmówiono przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka W.K. oraz dowodu z konfrontacji świadków W. Z. z D. K., stosownie to uzasadniając. Wymienionym na wstępie wyrokiem, oddalając skargę spółki, w której zarzucono naruszenie przepisów art. 2 i art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisów postępowania podatkowego, mianowicie art. 180 § 1, 187 § 1, 188 i 191 Ordynacji podatkowej, przez m.innymi zakwestionowanie wiarygodności przesłuchanych świadków, odmowę przeprowadzenia powyżej wymienionych dowodów Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano w poprawnie prowadzonym postępowaniu podatkowym, zgodnie z przepisami materialnego prawa podatkowego, odnoszącego się do przedmiotu sporu. Podkreślono, że przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50 ze zm.) wskazuje, że wynikający z niego obowiązek zapłaty podatku jest związany nie tyle z wykonaniem czynności, lecz z wykazaniem kwoty podatku w fakturze i to niezależnie od tego czy miał miejsce faktyczny obrót. W niniejszej sprawie organy podatkowe obu instancji miały podstawy prawne do przyjęcia - wobec wystawienia w dniu [...]05.1998 r. dwóch faktur VAT o nr [...] i [...] przez Fabrykę "A" S.A. w P., odpowiadającym w pełni wymogom formalnym przewidzianym postanowieniami § 38 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024) i potwierdzeniu odbioru towaru z niej wynikającego przez firmę "B", iż powstał obowiązek podatkowy. Wobec ustaleń organów podatkowych, iż wystawione faktury VAT dokumentowały obrót rzeczywisty, że nie były to "faktury puste", wystawcy owych faktur przysługiwało prawo wystawienia tzw. faktur korygujących VAT, ale zgodnie z zapisem § 43 ust. 3 i 4 powyższego rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów dopiero w przypadku zwrotu sprzedawcy towarów (co nastąpiło nie w dniu [...] 05.1998 r., ale dopiero w miesiącu wrześniu 1998 r.) i posiadania przez sprzedawcę potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę. W skardze o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu, na wstępie wymienionym, skarżąca spółka wskazała, jako jej podstawę, przepis art. 273 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270), wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] , której wyrok ten dotyczył. Jako nowy środek dowodowy wskazano złożone dnia [...]11.2003 r. przez D.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "B" pisemne oświadczenie, w którym podał, że nie zawarł umowy sprzedaży ze skarżącą spółką na linię rozlewniczą, faktury nr [...] i [...], które otrzymał od skarżącej, były fakturami PRO FORMA, wydana przez skarżącą linia rozlewnicza została mu użyczona na podstawie umowy o współpracę z dnia [...] 1998 r., której był stroną, a faktury korygujące nr [...] i [...] z dnia [...]05.1998 r. podpisał i znajdują się w siedzibie firmy "B". W posiadanie powyższego oświadczenia skarżąca spółka weszła po dniu jego sporządzenia, wobec czego termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został zachowany. Wskazano również na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.04.2002 r. (FPS 2/02), w której stwierdzono, że przepis art. 33 ust. 1 ustawy o VAT nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wystawiona faktura z wskazanym w niej podatkiem nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży, a taką sytuację skarżąca uznaje za udowodnioną wskazanym w skardze środkiem dowodowym. W postępowaniu po wyznaczeniu rozprawy w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania skarżąca podała, że nie dysponowała złożonym oświadczeniem D.K. i wiedzą co do okoliczności w nim podanych w czasie, gdy toczyło się poprzednie postępowanie sądowo-administracyjne. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wznowienie postępowania jest jedynym sposobem umożliwiającym rozpoznanie sprawy, w której zapadł wyrok merytorycznie rozstrzygający sprawę i jest on prawomocny. Następuje ono jednak wskutek wniesienia skargi, w określonym w ustawie terminie, przez podmiot uprawniony i na podstawach określonych w art. 271-273 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - dalej określaną ustawą P.p.s.a. Zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271) w sprawie o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1.01.2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy P.p.s.a. Wniesiona przez stronę skarga o wznowienie postępowania wskazała, jako jej podstawę przesłanki, które wymienia przepis art. 273 § 2 ustawy P.p.s.a., a więc późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Należało zatem w postępowaniu na etapie badania na rozprawie dopuszczalności wznowienia postępowania zbadać, czy podane w skardze okoliczności mogą być uznane za ustawową podstawę wznowienia postępowania, którą w skardze przytoczono. Zestawienie jedynie dwóch przesłanek, składających się na ustawową podstawę z art. 273 § 2 ustawy P.p.s.a, mianowicie: - wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych - z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu z treścią skargi o wznowienie postępowania i uzasadnienia wyroku, którego skarga dotyczy prowadzi do wniosku, w ocenie Sądu, że one (przesłanki) nie wystąpiły. Sformułowanie "wykryć" znaczy zdobyć wiedzę o czymś dotychczas stronie nieznanym. Pojęcie to zatem oznacza nowe okoliczności lub środki dowodowe, nieznane stronie w toku postępowania albo po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Jednak tak pojęta nowość okoliczności faktycznych lub środków dowodowych ma skuteczność w przedmiocie wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że okoliczności tych lub dowodów nie mogła zgłosić wcześniej, w poprzednim postępowaniu. Jeżeli m.innymi te przesłanki nie uzasadniają skargi o wznowienie postępowania, w której przytoczono art. 273 § 2 P.p.s.a. wówczas nie można twierdzić, że skarga jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Nie może budzić wątpliwości, że w poprzednim postępowaniu sądowym skarżąca spółka podnosiła, że: - sprzedaż linii rozlewniczej firmie "B" nie miała miejsca, - wystawione faktury VAT z [...] 05.1998 r. były fakturami PRO FORMA - faktury korygujące, nie potwierdzone przez nabywcę, były doku- mentami strony, zaś Sąd za prawidłową uznał dokonaną ocenę dowodów, prowadzącą do odmiennych wniosków, - nie uwzględniono w postępowaniu odwoławczym wniosku skarżącej z dnia [...] 10.2000 r. o przesłuchanie m .innymi w charakterze świadka D. K. właściciela firmy "B", zaś Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, - przyjęcie za podstawę prawna rozstrzygnięcia art. 33 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Skoro badana skarga o wznowienie postępowania, jako środek dowodowy wskazuje pisemne oświadczenie D.K. - właściciela firmy "B" donoszące, że: - nie zawarto umowy sprzedaży na linię rozlewniczą, - wystawione faktury były fakturami PRO FORMA, - świadek ten podpisał faktury korygujące, nie podając jednak kiedy to nastąpiło, brak podstaw do przyjęcia na podstawie tak sformułowanych przesłanek, że zachodzi ustawowa podstawa wznowienia, na którą wskazano. Dowód z zeznań autora oświadczenia nie tylko mógł być wskazany przez stronę w poprzednim postępowaniu, ale został zgłoszony w postępowaniu przed organami podatkowymi, lecz nie uwzględniono tego wniosku, natomiast okoliczności faktyczne, które za pomocą tego dowodu skarżąca chciała dowieść nie tylko były znane skarżącej, ale także zgłoszone przez nią i ocenione w poprzednim postępowaniu. Odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego (podatkowego), stanowiąca podstawę prawną rozstrzygnięcia, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem, który mógłby stanowić podstawę wznowienia postępowania. Z powyższych powodów należało skargę odrzucić (art. 281 ustawy P.p.s.a.). /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/Wł.Zygmont LF