I SA/Po 1091/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-10
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Maciej Dybowski, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, opierając się na stwierdzeniu o nagłym zaprzestaniu działalności gospodarczej w celu uniknięcia odpowiedzialności za długi, bez przeprowadzenia wnikliwej analizy sytuacji materialnej podatnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organ podatkowy nie przeprowadził wystarczająco wnikliwej analizy sytuacji materialnej podatnika i nie wykazał dowodowo, że nagłe zaprzestanie działalności gospodarczej było spowodowane chęcią uniknięcia spłaty zaległości. Umorzenie zaległości podatkowych wymaga oceny ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a także analizy zdolności płatniczej i warunków egzystencji rodziny, które wymykają się spod ścisłej kontroli sądu, ale poprawność postępowania dowodowego i wynikających z niego wniosków podlega kontroli sądowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzje Izby Skarbowej utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 1999 r. do listopada 2000 r. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik i jego małżonka utrzymują się z niewielkiej kwoty miesięcznie, a wydatki podatnika przekraczają dochody. Stwierdzono również, że nagłe zaprzestanie działalności gospodarczej nie było spowodowane brakiem zleceń, lecz chęcią uniknięcia odpowiedzialności za długi. Skarżący zarzucił, że określenie podatku VAT nie stanowi uszczerbku dla budżetu, gdyż odbiorcy jego usług mogliby odliczyć ten podatek. Tłumaczył likwidację firmy brakiem zamówień i zniechęceniem przez kontrole.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący del. Sędzia NSA Janusz Ruszyński (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant stażysta sądowy Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] Nr [...] i Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług od stycznia 1999 r. do listopada 2000 r. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...] NR [...] i z dnia [...] NR [...]. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ M. Dybowski
Przedmiotem skargi były decyzje Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za odpowiednie miesiące roku 1999 i 2000 M. L.
Zaległość dotycząca roku 1999 wynosi [...] złotych , a roku 2000 - [...] złotych oraz naliczone odsetki za zwłokę.
Organy skarbowe ustaliły, że M. L. i jego małżonka utrzymują się z kwoty około [...] złotych miesięcznie.
Wyraziły też pogląd, że wydatki podatnika przekraczają uzyskiwane dochody i dlatego umorzenie zaległości byłoby zbyt pochopne. Nadto organy skarbowe ustaliły, że nagłe zaprzestanie przez podatnika prowadzenia działalności gospodarczej nie było podyktowane brakiem zleceń, lecz chęcią uniknięcia odpowiedzialności za powstałe długi.
Izba Skarbowa stwierdziła również, że brak podstaw do umorzenia zaległości w podatku VAT podyktowane jest i tym, że nie została rozwiązana kwestia pozostałych długów podatkowych.
W skardze na powyższe decyzje M.L. wniósł o uchylenie decyzji organów skarbowych obu instancji.
Zarzucił, że określenie podatku VAT nie stanowi uszczerbku dla budżetu bowiem, gdyby w przedmiotowym okresie skarżący był podatnikiem podatku VAT to odbiorcy jego usług ten podatek by sobie odliczyli w całości.
Okazało się bowiem, że skarżący utracił prawo do opodatkowania w formie karty podatkowej i stał się podatnikiem VAT, który faktycznie w dokumentacji podatkowej tego faktu nie uwzględniał.
Skarżący tłumaczy też nagłą likwidację firmy zarówno brakiem zamówień jak i zniechęceniem do dalszego jej prowadzenia przez przeprowadzane kontrole.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zaległości podatkowe można umorzyć w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Przesłanką do umorzenia zaległości podatkowej jest na pewno znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika, a także podważenie w sposób istotny warunków egzystencji jego rodziny.
Ocena dokonywana przez organ podatkowy co do tego, czy istnieją przesłanki do podjęcia decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej oparta jest przede wszystkim na elementach natury słusznościowej, które wymykają się spod kontroli Sądu (vide I SA/Ka 498/00- wyrok z dnia 24 kwietnia 2001 r.). oznacza to, że kontroli tej podlega w rzeczywistości jedynie poprawność postępowania dowodowego i wynikających zeń konkluzji.
W niniejszej sprawie niedopuszczalne było stwierdzenie, że skarżący nagle zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej gdyż nie chciał płacić zaległości podatkowych. Stwierdzenie to nie zostało poparte żadnym dowodem. Należy tu zwrócić uwagę na to, że nagłe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej nie chroni podatnika przed obowiązkiem zapłacenia zaległości podatkowej.
Nie dokonano też wnikliwej analizy sytuacji materialnej skarżącego a w szczególności tego czy skarżący nie posiada zasobów finansowych, które umożliwiają mu wydawanie kwot przewyższających uzyskiwane dochody.
Ta kwestia wymaga szczególnych ustaleń.
Poczynienie powyższych ustaleń i analiza (wnikliwa) sytuacji materialnej podatnika pozwoli organom skarbowym na ustosunkowanie się do tego, czy wykonanie decyzji określających zaległość podatkową w podatku VAT za poszczególne miesiące roku 1999 i 2000 może zagrozić egzystencji jego rodziny.
Z tych przyczyn zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji uchylono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ M. Dybowski
E.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło