I SA/Po 110/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu [...] [...] r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków R. i K. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: zwolnić skarżących od kosztów sądowych. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...],- zł. Skarżący R. i K. Ś. pismem z dnia [...] 2009r. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w zakresie dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. Jednocześnie złożyli sporządzone na urzędowych formularzach w dniu [...] 2009r. wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku zawartym w punkcie IV skargi podali, że z uwagi na prowadzone postępowania podatkowe, których wynikiem było zajęcie wierzytelności przysługujących skarżącemu od kontrahentów, zakończył prowadzenie działalności gospodarczej. Musiał spłacić liczne zobowiązania cywilne i podatkowe związane z zamknięciem przedsiębiorstwa. Zobowiązania zostały pokryte z debetu na rachunku bankowym. Wskutek zajęć wierzytelności skarżący stracił wiarygodność w środowisku lokalnym. Zajęcie w wyżej wymienionych postępowaniach podatkowych wierzytelności skarżącego spowodowało, iż wnioskodawca nie miał możliwości zgromadzenia oszczędności. Aktualnie skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę i osiąga dochód w kwocie [...],- zł miesięcznie. Natomiast skarżąca w dniu 16 lipca 2009r. urodziła drugie dziecko. Od tego czasu przebywała na urlopie macierzyńskim, obecnie jest na urlopie wypoczynkowym. Z tytułu umowy o pracę uzyskiwała dochód miesięczny w wysokości [...],- zł. Od dnia 21 stycznia 2010r. skarżąca rozpocznie urlop wychowawczy i nie będzie uzyskiwała żadnych dochodów, pozostanie na utrzymaniu męża. Sytuacja majątkowa skarżących, mających na utrzymaniu dwójkę dzieci, nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Koszt wpisu od skargi w kwocie [...],- zł przewyższa miesięczny dochód skarżących, który wynosi [...],- zł, a po przejściu wnioskodawczyni na urlop wychowawczy będzie wynosił jedynie [...],- zł miesięcznie. Skarżący oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z synami. Nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dzieci również nie posiadają majątku. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...],- zł netto, skarżąca w wysokości [...],- zł netto. Na wezwanie z dnia [...] 2010r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2010r. oświadczyli, że poza jednym rachunkiem bankowym skarżącej, nie posiadają innych rachunków, kont i lokat bankowych. Wnioskodawcy i osoby pozostające z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów. Skarżąca na podstawie decyzji Burmistrza K. W. z dnia [...] 2010r. pobiera świadczenie rodzinne. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...],- zł, przy czym: czynsz, ogrzewanie, woda [...] zł, gaz [...],- zł, energia elektryczna [...],- zł, wyżywienie [...],- zł, telefony komórkowe [...],- zł, środki czystości [...],- zł. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych. Skarżący posiadają spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w dniu [...] sierpnia 2008r. Do pisma załączyli kserokopie: zeznań podatkowych, wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawczyni, decyzji o ustaleniu prawa do pobierania świadczeń rodzinnych, opłaty za użytkowanie lokalu, umowy o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. Wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżących odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...],- zł netto, skarżąca otrzymuje zaś świadczenia rodzinne. Wnioskodawcy i osoby pozostające z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają również żadnego majątku. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje skarżąca i dzieci: syn Bartosz mający 13 lat i syn Jakub mający siedem miesięcy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek