I SA/Po 1101/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) as.sąd. WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2008r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku w sprawie umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r oraz podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999r. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – J. z dnia [...] Nr [...], [...], [...], [...]; II. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) adw. A. T. kwotę [...] uwzględniając podatek VAT w wysokości [....] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. III. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M. Bejgerowska /-/ W. Zygmont /-/ E. Brychcy Pismem z dnia ...M. K. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego P.- J. o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań, poprzez całkowite umorzenie zaległości podatkowych podatniczki lub o rozłożenia na raty wszystkich zaległości. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ podatkowy pierwszej instancji pismem z dnia ...poinformował, że wniosek ten podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wobec powyższego poinformowano M. K., że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis zobowiązany jest do przedłożenia organowi udzielającemu pomocy zaświadczeń o udzielonej pomocy z okresu ostatnich 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. Ponadto wskazano, że przedsiębiorca ubiegający się o pomoc publiczną zobowiązany jest do złożenia oświadczenia, że spełnia przesłanki określone w załączniku do rozporządzenia nr 70/2001/WE z dnia 12 stycznia 2001r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw. Wobec powyższego, na podstawie art. 169 w zw. z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, strona została wezwana do uzupełnienia wniosku o udzielenie pomocy publicznej o wskazane w piśmie informacje oraz o uzasadnienie wniosku, pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. K. złożyła oświadczenie o stanie majątkowym. Postanowieniem z dnia ...Naczelnik Urzędu Skarbowego P.-J. na postawie art. 169 §1, §2 i §4 oraz na podstawie art. 37 i 39 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej pozostawił bez rozpatrzenia wniosek M. K. o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w wysokości ...zł oraz odsetki za zwłokę ...zł oraz w podatku od towarów i usług za grudzień 1999r. w wysokości ... zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 94 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że M. K. jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą podlega przepisom ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zgodnie zaś z art. 39 tejże ustawy, beneficjent pomocy oraz podmiot ubiegający się o pomoc jest zobowiązany do przekazania informacji o dotyczącej ich pomocy publicznej podmiotowi udzielającemu pomocy na jego żądanie w zakresie i w terminach określonych w żądaniu. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 7 powołanej ustawy, do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń lub informacji, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi. Wobec faktu, że M. K. nie złożyła organowi informacji dotyczącej pomocy publicznej oraz wielkości przedsiębiorstwa, wniosek jej pozostawiono bez rozpatrzenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że nie jest właścicielką żadnego zakładu, ani żadnej firmy. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślono, że z dokumentów, którymi dysponuje organ podatkowy I instancji wynika, że zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą od ...do ...– Biuro Usług J. oraz od dnia.... Biuro Handlowo-Usługowe K. M. (działalność ta została zawieszona w dniu...). Jednakże organ podatkowy nie posiada dokumentów potwierdzających likwidację działalności gospodarczej, a zatem nadal jest przedsiębiorcą. Skoro zaś jest przedsiębiorcą zobowiązana jest do przedłożenia organowi udzielającemu pomocy wraz z wnioskiem zaświadczeń potwierdzających otrzymaną już pomoc udzieloną w okresie trzech kolejnych lat budżetowych. Zobowiązana M. K. została wezwana przez organ pierwszej instancji o uzupełnienie wniosku o udzielenie pomocy publicznej o informacje wskazane w piśmie, a także o wskazanie tytułu pomocy, o jaką się ubiega. Nadto M. K. została wezwana do osobistego stawiennictwa w Izbie Skarbowej w P., celem sprecyzowania zarzutów oraz uzupełnienia wniosku, lecz wezwana nie stawiła się przed organem odwoławczym. Dyrektor Izby Skarbowej w P. z uwagi na to, że strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku, postanowieniem z dnia ... stwierdził, że wniosek o udzielenie pomocy publicznej nie podlega rozpatrzeniu. Dodano jednakże, że strona może ponownie starać się o udzielenie jej pomocy publicznej. Jeżeli zaś strona dysponuje dokumentem potwierdzającym likwidację działalności prowadzonej pod firmą Biuro Handlowo-Usługowe K.M. i taki dokument złoży we właściwym urzędzie skarbowym, będzie wtedy zwolniona z obowiązków podawania informacji wynikających z ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia ...M. K., powołując szereg zarzutów pozamerytorycznych, wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o udzielenie pomocy publicznej. Podniosła też, że od ośmiu lat jej działalność gospodarcza jest zawieszona, a zatem nie jest przedsiębiorcą. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P.wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, chociaż z innych powodów, niż zostały w niej wymienione. Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.J. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku M. K. o umorzenie zaległości podatkowej, ewentualnie o rozłożenie jej na raty. Należy zauważyć, że wnioskiem z dnia ... strona zwróciła się do organu podatkowego pierwszej instancji o umorzenie zaległości, ewentualnie o rozłożenie wszystkich zaległości na raty. Następnie zobowiązana została wezwana do uzupełnienia powyższego wniosku w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej o: uzasadnienie wniosku, przedstawienie sytuacji finansowej firmy, przedłożenie oświadczenia o stanie majątkowym, kserokopii wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przedłożenie aktualnego wyciągu z rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą, zaświadczenia o dochodach członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz przedstawienie propozycji ratalnych. Wskazano również, że nieuzupełnienie wniosku o powyższe informacji spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. K. złożyła oświadczenie o stanie majątkowym. Organ podatkowy pozostawił zatem wniosek strony o udzielenie pomocy publicznej bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano zaś, że niezłożenie informacji dotyczącej otrzymanej pomocy publicznej w okresie 3 lat przed datą złożenia wniosku oraz brak określenia wielkości przedsiębiorcy w trybie art. 110 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej instancji i utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie, podkreślając, że organ pierwszej instancji nie posiada dokumentacji potwierdzającej likwidację działalności gospodarczej przez M. K., a zatem strona jest nadal przedsiębiorcą. Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że oba postanowienia organów podatkowych nie mogą się ostać. Stosownie do treści art. 67b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a (np. umorzenie, rozłożenie na raty): 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) które stanowią pomoc publiczną w przypadkach wymienionych w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 59, poz. 404 ze zm.), podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy: 1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie; 2) oświadczenia o wielkości i przeznaczeniu pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, pomoc nie może być udzielona. Warto w tym miejscu przytoczyć wyrok NSA z dnia 26 października 2006r., sygn. akt I FSK 118/06, w którym Sąd stwierdził, iż : "niepodanie przez podatnika ubiegającego się o umorzenie zaległości podatkowych, że nie korzystał dotychczas z pomocy publicznej, nie może być uznane za brak podania, podlegający usunięciu w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że w sytuacji, gdy podatnik na wezwanie organu podatkowego nie przedstawił zaświadczeń lub informacji, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a organ podatkowy nie dysponuje danymi, że podatnik ten jest beneficjentem pomocy publicznej, nie może pozostawić bez rozpatrzenia podania tego podatnika o umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyżej powołaną tezę. Nie podanie przez podatnika ubiegającego się o umorzenie zaległości podatkowych ,że nie korzystał dotychczas z pomocy publicznej nie może być uznane za brak podania podlegający usunięciu w trybie art. 169 § 1 Ordynacji Podatkowej W ocenie Sądu Naczelnik Urzędu Skarbowego P.- J. w sposób nieuprawniony pozostawił wniosek M. K. bez rozpatrzenia, a organ odwoławczy niesłusznie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. M. K. we wniosku wskazała bowiem, że chodzi jej o umorzenie wszystkich zaległości, ewentualnie o rozłożenia na raty. Wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, ewentualnie o rozłożenie na raty podlega zatem rozpatrzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami . Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a sprowadzające się do oparcia rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym (nie zbadano w istocie kwestii prowadzenia, ewentualnie zawieszenia przez stronę działalności gospodarczej) nie ustalono czy w istocie podatniczka była beneficjentem pomocy publicznej ,sprawiają, iż zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić. O uchyleniu postanowienia pierwszoinstancyjnego orzeczono na podstawie art. 135. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku - na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy. /-/ M. Bejgerowska /-/ W. Zygmont /-/ E. Brychcy