I SA/Po 1106/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-12-02

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Katarzyna Wolna – Kubicka, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, odmawiając uwzględnienia ubytków towaru i kompensaty niedoborów z nadwyżkami, a także odmawiając odliczenia podatku naliczonego z faktur podmiotu nieistniejącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe. Organy podjęły niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających ubytki towaru ani nie wykazała koniecznej aktywności w odtworzeniu dokumentacji. Ponadto, podatek naliczony z faktur podmiotu nieistniejącego nie mógł być odliczony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług dla J. P. za poszczególne miesiące 2004 roku. Strona skarżąca zarzuciła organom błędy w ustaleniu sprzedaży, nieuwzględnienie ubytków towaru, błędne przyjęcie marży oraz niezasadne wyliczenie sankcji. Kwestionowano również rozliczenia z firmą "A.", która okazała się nieistniejąca.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2008r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004r. oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ M. Jaśniewicz /-/ K. Wolna – Kubicka Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił J. P., prowadzącej działalność gospodarczą w firmie pod nazwą "J.", zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja oraz lipiec, październik i grudzień 2004r. ,a ponadto określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny za czerwiec, sierpień, wrzesień i listopad 2004r. Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia powołano przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50 ze zm.), obowiązującej do 30 kwietnia 2004r., oraz przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 553 ze zm.), obowiązującej od 1 maja 2004r. Ponadto powołano przepisy aktów wykonawczych do w/w ustaw, tj. rozporządzeń Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. i 27 kwietnia 2004r. Odwołano się również do treści rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas, a także do rozporządzenia z 23 grudnia 2002r. w sprawie kas rejestrujących. W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku przeprowadzonej u podatniczki kontroli podatkowej ustalono, iż prowadziła ona działalność w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej artykułów dekoracyjnych. W 2004r. powyższa działalność była prowadzona w Centrum Handlowym "[...]"w P., Ł.i i B. oraz lokalu handlowym w M.. W punkcie handlowym w P. pierwszy obrót zarejestrowany przy pomocy kasy rejestrującej został wykazany w dniu [..]października 2004r. W punktach w Ł. i B. nie wykazano w 2004r. żadnej sprzedaży, a w lokalu w M. wykazano w 2004r. sprzedaż udokumentowaną 4 fakturami. Podatniczka w złożonych deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2004r. wykazała nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. W odwołaniu z dnia[...] marca 2008r., wniesionym przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, strona stwierdziła, że ustalenia decyzji oparto na rzekomo wykazanym niedoborze i nadwyżce poszczególnych towarów. Ponadto decyzję oparto na założeniu, że cały nabyty towar został sprzedany. Powyższe w praktyce jest niemożliwe, bowiem mają miejsce ubytki, kradzieże, zniszczenia towarów. Musiały również występować pomyłki we wprowadzaniu do kasy nazwy sprzedawanego towaru, np. sprzedaż obrusów w kasie fiskalnej ujmowano jako sprzedaż obrusów lub serwet i serwetek. Ponadto z zeznań przesłuchanych świadków wynika, że zamiennie używano pojęć obrus , serweta, serwetka. Dokonując więc rozliczenia w podanym wyżej asortymencie brak było podstaw do odrębnego rozliczenia rzekomego niedoboru obrotu w zakresie sprzedaży obrusów przy jednocześnie wysokiej nadwyżce przychodów ze sprzedaży serwet i serwetek. Strona wskazała również, że istnienie znacznej nadwyżki przychodu ze sprzedaży nad kosztami zakupu w kilku asortymentach potwierdza, że był to towar zakupiony od firmy "A.". Decyzją z dnia [..]. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie bezsprzecznie wykazało, że księgi podatkowe firmy prowadzonej przez podatniczkę są w dużej mierze nierzetelne, czego strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała. Jednocześnie organy podatkowe odstąpiły od oszacowania podstawy opodatkowania, gdyż dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania w inny sposób. Ponadto skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie pomyłek przy ewidencjonowaniu towarów. Również z zeznań osób zatrudnionych w firmie "J." nie wynika, aby dokonując rejestracji obrotu na kasie fiskalnej myliły one nazwy poszczególnych towarów . Odnośnie sposobu określenia wartości niezaewidencjownwanej sprzedaży organ wyjaśnił, że remanent został sporządzony w rozbiciu na konkretne pozycje asortymentowe i tak zostały obliczone niedobory. Do wartości towaru w remanencie początkowym została dodana wartość netto towaru zakupionego, a następnie odjęta wartość z remanentu końcowego. Uzyskana różnica stanowiła wartość netto ( po cenach zakupu) towarów sprzedanych w danym roku. Marża została przyjęta według oświadczenia strony. Stwierdzone w niektórych rodzajach towarów nadwyżki nie mogły podlegać kompensacie z niedoborem innych towarów zgodnie z oczekiwaniem strony. Nadwyżki świadczą bowiem o istnieniu towarów nie wykazanych w ewidencjach zakupu. W przypadku faktur wystawionych przez firmę "A." organ wskazał, że podatniczka zeznała, iż towar od w/w podmiotu otrzymała. Jednocześnie strona nie dostarczyła duplikatów faktur uszkodzonych, stąd nie mogły być one ujęte w rozliczeniu ilościowo-wartościowym dokonanym przez Dyrektora UKS. Z kolei podatek wykazany na fakturach wystawionych przez w/w firmę nie mógł być odprowadzany do budżetu państwa ponieważ, jak to wskazano, wskazany podmiot nie istniał (nie był zarejestrowany i nie dało się go zlokalizować). Tym samym nie rozliczył się on z podatku z przeprowadzonych transakcji. W skardze z dnia [..] lipca 2008r. skarżąca zarzuciła decyzji naruszenia art. 121, 122 i 187 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony organy błędnie przyjęły, że sprzedaż realizowana przy 26 % marży oraz że cały towar został sprzedany. Nie wzięto pod uwagę możliwych ubytków, kradzieży, zniszczeń itp. zdarzeń, których zaewidencjonowanie jest praktycznie niemożliwe. W ocenie strony organy przyjęły marżę wysokości 166 %. Ponadto nadwyżka obrotu winna zostać skompensowana z niedoborem w zakresie przychodów ze sprzedaży obrusów oraz obrotów szacowanych od zakupów w firmie "A.". Za niezasadne strona uznała również wyliczenie 30 % sankcji za brak ewidencji za pomocą kasy fiskalnej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. W skardze podatniczka podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego- art. 121 Ordynacji podatkowej, według którego postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, oraz art. 122 w/w ustawy, który nakazuje organom podejmować niezbędne działania w celu dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Opisany w decyzjach organów przebieg postępowania świadczy o tym, że podjęto niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W aktach administracyjnych znajdują się: -protokół przesłuchań świadka A. R.(k. 10-11, k.33-34) i A. C. (k.35-36) oraz protokół przesłuchania J. P. w charakterze strony (k. 37-39). Podatniczka podała, że marża była w granicach 22-30%. Sprzedawczynie wyjaśniły, że ewidencji sprzedaży na kasie rejestrującej towarów takich jak obrusy, swetry, serwetki dokonywano zarówno pojedynczo jak i w kompletach. Jednoczenie wartość sprzedaży wprowadzonej przez sprzedające do kasy fiskalnej nie była kwestionowana. -pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [..]stycznia 2008r., w którym wskazano, że w działalności gospodarczej mają miejsce ubytki, kradzieże, zniszczenia. Przyznano, że w przypadku podatniczki nie prowadzono na powyższą okoliczność żadnej dokumentacji. W ocenie strony musiały również zachodzić pomyłki przy wprowadzeniu nazw towarów do kasy (k.363). Odnosząc się do powyższego Sąd zwraca uwagę na okoliczność, że sposób rejestrowania sprzedaży oraz przyjęta marża zostały oparte na wskazanych wyżej dowodach. Jednocześnie strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających powstanie ubytków na skutek np. zniszczenia lub kradzieży. Nie przedłożono również organom duplikatów faktur zakupu towarów, nie wyjaśniono sposobu dokonania remanentu na koniec 2004r. Strona ograniczyła się do negowania ustaleń przyjętych przez organy, ale nie wykazała koniecznej w takiej sytuacji aktywności w zakresie odtworzenia dokumentacji podatkowej albo przedłożenia dowodów umożliwiających obliczenie wartości niezaewidencjonowanej sprzedaży towarów. Bezzasadny okazał się również zarzut, iż organy przyjęły, że towar został sprzedany w całości. Jak to bowiem wynika z decyzji Dyrektora UKS, do wyliczeń wartości niezaewidencjonowanej sprzedaży przyjęto również wartości wykazane przez podatniczkę w remanencie sporządzonym na koniec 2004r. (k. 369 akt administracyjnych-tabela). Z kolei zarzut dotyczący wysokości osiąganej marzy również nie może się ostać, ponieważ marża na poziomie 26 % została przyjęta nie dla celów sprzedaży, ale tylko w stosunku do tych asortymentów, w których stwierdzono niedobór z uwzględnieniem dokonanych kompensat. Bezzasadny jest również zarzut dotyczący wyliczenia 30 % sankcji za brak ewidencji za pomocą kasy fiskalnej. Organy ustaliły, że skarżąca rozpoczęła ewidencję sprzedaży przy pomocy kasy fiskalnej z dniem [..] października 2004r., choć taki obowiązek w jej przypadku powstał z dniem[..] czerwca 2004r. (k. 371-372 akt adm.- uzasadnienie decyzji Dyrektora UKS). W tych okolicznościach strona utraciła prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30 % kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, których sprzedaż winna być ewidencjonowana na kasach rejestrujących. Odnośnie zarzutu dotyczącego rozliczeń z firmą "A.", to okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie było ustalenie organu, że w/w firma była podmiotem nie istniejącym. Organy nie zakwestionowały faktu samego zakupu towaru, ale uznały, że podatek naliczony z faktur firmowanych przez ten podmiot nie może być odliczony od podatku należnego. Również strona nie twierdziła, że towaru nie otrzymała . W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K.Pawlicki /-/M. Jaśniewicz /-/K. Wolna-Kubicka M.R.-Ś.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło