I SA/Po 1113/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-11-05
Skład orzekający: Katarzyna Wolna – Kubicka, Sylwia Zapalska, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, stosując średnią wartość rynkową zamiast kwoty, którą nabywca był zobowiązany zapłacić?Ratio decidendi
Organ podatkowy nieprawidłowo ustalił podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych, stosując średnią wartość rynkową zamiast kwoty, którą nabywca był zobowiązany zapłacić. Ustawa o podatku akcyzowym nie posługuje się pojęciem "wartości rynkowej" jako podstawy opodatkowania, lecz kwotą należną lub kwotą, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Ponadto, stawka podatku akcyzowego na używane samochody osobowe nabywane w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia nie może przewyższać rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w kraju.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, argumentując niezgodność z prawem wspólnotowym. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając podatek za należny. Po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącego, Dyrektor Izby Celnej uchylił poprzednie decyzje i stwierdził nadpłatę, jednak skarżący nie zgodził się z wysokością nadpłaty i terminem naliczania odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 12 grudnia 2005r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2008r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia, po wznowieniu postępowania, nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz M. G. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M. Bejgerowska /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ S. Zapalska
M. G. złożył deklarację uproszczoną wewnątrzwspólnotowego nabycia następujących samochodów osobowych:
1) Mercedes, rok prod. 1999, poj. 2148 cm³,
2) Fiat Punto, rok prod. 2000, poj. 1242 cm³,
3) Ford Mondeo, rok prod. 2000, poj. 1998 cm³,
4) Ford Fiesta, rok prod. 2002, poj. 1388 cm³,
5) Fiat Multipla, rok prod. 2002, poj. 1910 cm³.
oraz zapłacił, przy zastosowaniu stawek podatkowych 61,6 %, 39,1 % oraz 15,1 %, od zadeklarowanej wartości samochodów, podatek akcyzowy w łącznej wysokości [...].
W piśmie z dnia 12 października 2005r. (data wpływu 14 października 2005r.) M. G. zawarł wniosek o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego w kwocie [...] z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia wymienionych samochodów osobowych, wskazując, iż obowiązek zapłaty tego podatku jest niezgodny z art. 23 oraz art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Stosownie bowiem do treści tych przepisów podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między państwami członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, przy czym żadne państwo członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.
Naczelnik Urzędu Celnego w K., decyzją z dnia 12 grudnia 2005r. nr [...], na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), art. 4, art. 76, art. 80, art. 81 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, z późn. zm.), odmówił stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego we wnioskowanym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji Naczelnik wyraża pogląd, iż wykazany w deklaracji podatek akcyzowy jest podatkiem należnym, ponieważ podatnik zachował się zgodnie z przepisem art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym (złożył deklarację uproszczoną w terminie 5 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonał zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu w kraju).
Ponadto podkreśla, iż przepisy prawa wspólnotowego regulują kwestie dotyczące samej konstrukcji podatku akcyzowego oraz wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, pozostawiając państwom członkowskim swobodę w zakresie opodatkowania wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, do których należą samochody osobowe. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju, a także importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Podatkowi akcyzowemu podlegają więc zarówno samochody sprowadzane z innych państw członkowskich jak i samochody krajowe. Również obowiązek złożenia deklaracji podatkowej oraz poboru akcyzy dotyczy zarówno samochodów wyprodukowanych w kraju jak i przywiezionych z innych państw członkowskich. Przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie mają zatem charakteru dyskryminującego.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Celnej w P., działając na podstawie art. 80 ustawy z 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym oraz art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie (decyzja z dnia 4 kwietnia 2006r. nr [...]).
Pismem z dnia 18 stycznia 2007r. (data wpływu 22 stycznia 2007r.) M. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 4 kwietnia 2006r. nr [...], opierając swoje żądanie na przepisie art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa i wskazując, że wydany w dniu 18 stycznia 2007r. wyrok ETS sygn. C – 313/05 ma wpływ na treść tej decyzji. Zgodnie bowiem z powołanym orzeczeniem podatek akcyzowy nałożony na samochody osobowe w państwie członkowskim jest niezgodny z art. 90 TWE w zakresie, w jakim stawka podatku od używanych samochodów przywożonych z innych państw członkowskich przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnych samochodów używanych, na które podatek został nałożony w tym państwie członkowskim przed ich pierwszą rejestracją w tym państwie.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2007r. Dyrektor Izby Celnej w P. wznowił postępowanie a następnie decyzją z dnia 17 marca 2008r. nr [...] na podstawie art. 21, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 2 pkt 2, art. 75 § 1, § 3, art. 77 § 1 pkt 6, art. 78 § 3 pkt 3, art. 207, art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 2, ust. 5, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, z późn. zm.) oraz art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, uchylił swoją decyzję z dnia 4 kwietnia 2006r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 12 grudnia 2005r. i stwierdził nadpłatę podatku akcyzowego w wysokości [...], orzekając o jej zwrocie.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor podnosi, iż stosownie do pkt. 2 sentencji wyroku ETS C – 313/05 art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło taki podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki. Dopuszczalne jest zatem stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6 % dla samochodów o poj. silnika powyżej 2000 cm³ i 3,1 % dla pozostałych samochodów osobowych.
Zdaniem Dyrektora Izby określenie rezydualnej kwoty podatku akcyzowego wymaga również ustalenia właściwej podstawy opodatkowania. Stosownie do art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym ustala się ją na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju, w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. W tym znaczeniu pojęcia średniej wartości rynkowej oraz przeciętnej ceny są tożsame.
Wobec tego organ podatkowy ustalił właściwą podstawę opodatkowania w oparciu o średnią wartość rynkową na polskim rynku samochodu podobnego do pojazdu nabytego przez podatnika (wg katalogu Eurotaxglass), stwierdzając u M. G. nadpłatę w kwocie [...] jako różnicę pomiędzy podatkiem zadeklarowanym i zapłaconym przez podatnika a podatkiem należnym wraz z oprocentowaniem, liczonym, zgodnie z art. 78 § 3 pkt 3 lit. b Ordynacji, od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowaną deklaracją, tj. od 21 stycznia 2008r.
Od powyższej decyzji M. G. złożył odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w części dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w wysokości [...] oraz terminu naliczania odsetek za zwłokę i orzeczenia, że nadpłata podatku akcyzowego wynosi [...] oraz podlega oprocentowaniu od 12 października 2005r. (data złożenia wniosku). Odwołujący zarzuca naruszenie przepisów: art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, art. 78 § 3 pkt 3 lit. b, art. 120, art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 2, art. 32 oraz art. 84 Konstytucji i podkreśla, że art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym nie znajduje zastosowania sprawie, gdyż dotyczy przypadków, kiedy nie można ustalić kwoty nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Zwraca również uwagę, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż ustawa o podatku akcyzowym nie posługuje się pojęciem wartości rynkowej. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy, należne od tych wyrobów, natomiast art. 82 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, iż w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić. Dyrektor Izby błędnie przyjął zatem jako podstawę opodatkowania średnią wartość rynkową pojazdu.
Odwołujący nie zgadza się ponadto z terminem, od którego naliczono oprocentowanie nadpłaty i podnosi, że nie został wezwany do usunięcia braków wniosku o stwierdzenie nadpłaty poprzez przedłożenie korekty deklaracji. W jego ocenie prowadzi to do stwierdzenia, iż korekta nie jest elementem niezbędnym do wydania decyzji w przedmiocie nadpłaty, skoro Naczelnik, mimo braku korekty deklaracji, wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Oprocentowanie należało więc liczyć od 12 października 2005r., tj. od dnia złożenia wniosku.
Dyrektor Izby Celnej w P. nie znalazł podstaw do uwzględnienia powyższego odwołania i decyzją z dnia 10 lipca 2008r. nr [...], na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 2 pkt 2, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 10 ust. 1 pkt 2, ust. 5, art. 80 ustawy o podatku akcyzowym, utrzymał w mocy decyzję z dnia 17 marca 2008r. stwierdzającą nadpłatę podatku akcyzowego.
W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż w świetle orzeczenia ETS z dnia 18 stycznia 2007r. C – 313/05 wobec używanych samochodów osobowych nabywanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia kwota podatku nałożona na przedmiotowy samochód osobowy nie może przewyższać rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnego pojazdu, który został zarejestrowany wcześniej w Polsce. Podstawą opodatkowania powinna być zatem średnia wartość rynkowa ustalona w oparciu o notowania wartości rynkowych samochodów (Eurotaxglass).
Dyrektor Izby zaznaczył również, iż podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o złym stanie pojazdów, nie było więc przesłanek do zaakceptowania podanych przez niego podstaw opodatkowania.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego wyliczenia oprocentowania nadpłaty organ odwoławczy zauważa, iż Naczelnik powinien wezwać odwołującego do przedłożenia deklaracji. Dyrektor Izby nie może jednak "powielać błędów procesowych organu I instancji". Z kolei podatnik nie może z tego błędu wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych.
W konsekwencji organ podatkowy prawidłowo wyliczył wysokość nadpłaty oraz należne od niej oprocentowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. G. wniósł o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym, art. 78 § 3 pkt 3 lit. b, art. 120, art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 2, art. 32 oraz art. 84 Konstytucji.
W uzasadnieniu skarżący podkreśla, iż polska ustawa o podatku akcyzowym nie posługuje się pojęciem "wartości rynkowej" pojazdu ani w odniesieniu do samochodów nabywanych w kraju ani tym bardziej do samochodów nabywanych w innych państwach członkowskich. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego. Natomiast stosownie do art. 82 ust. 3 cyt. ustawy w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Podstawę opodatkowania powinna zatem stanowić rzeczywista cena nabycia samochodu, a nie jego średnia wartość rynkowa.
Skarżący nie zgadza się ponadto z terminem, od którego naliczono oprocentowanie nadpłaty i podnosi, że nie został wezwany do usunięcia braków wniosku o stwierdzenie nadpłaty poprzez przedłożenie korekty deklaracji. W jego ocenie prowadzi to do stwierdzenia, iż korekta nie jest elementem niezbędnym do wydania decyzji w przedmiocie nadpłaty, skoro Naczelnik, mimo braku korekty deklaracji, wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Oprocentowanie należało więc liczyć od 12 października 2005r., tj. od dnia złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska i wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius.
Skarga okazała się zasadna.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy podstaw prawnych modyfikacji przez organy podatkowe deklarowanej przez skarżącego podstawy opodatkowania akcyzą sprowadzonego z innego państwa członkowskiego Wspólnoty samochodu osobowego z kwoty jaką nabywca był zobowiązany zapłacić na kwotę ustaloną przez organ podatkowy w oparciu o przeciętne ceny stosowane w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju w dniu powstania obowiązku podatkowego pomniejszone o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę podatku akcyzowego, a w szczególności czy może być nią art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.).
Zgodnie z pkt. 2 sentencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007r. C – 313/07 art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
Niewątpliwe jest, iż stosownie do powyższego wyroku wobec używanych samochodów osobowych kupowanych w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie stawki w wysokości 13,6 % dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm³ i 3,1 % dla pozostałych samochodów. Podkreślić również należy, iż orzeczenie to nie sprzeciwia się co do zasady obowiązywaniu podatku akcyzowego w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów osobowych starszych niż dwuletnie, pod warunkiem jednak, że zostanie on nałożony według określonych reguł. Kwota tego podatku nie może bowiem przewyższać rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane na terenie kraju. Jednocześnie wyrok nie rozstrzyga możliwości weryfikacji podstawy opodatkowania, gdyż ten element konstrukcji podatku nie wpływa na dyskryminację podatkową samochodów nabywanych w innych państwach członkowskich Wspólnoty Europejskiej.
W tym zakresie uszło uwagi organu odwoławczego, iż ustawa z 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm.) nie posługuje się pojęciem "wartości rynkowej" pojazdu i to zarówno w odniesieniu do samochodów nabywanych na terenie kraju, jak i nabywanych w innych państwach członkowskich. W myśl bowiem przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawek akcyzy w procencie jest kwota należna z tytułu sprzedaży na terytorium kraju wyrobów akcyzowych pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy. Natomiast w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić (art. 82 ust. 3). Zarówno w przypadku nabycia samochodów na rynku krajowym jak i nabycia wewnątrzwspólnotowego powołana ustawa nie stosuje zatem kryterium "wartości rynkowej" jako podstawy opodatkowania, lecz posługuje się pojęciem kwoty należnej bądź kwoty, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.
Zaprezentowany powyżej pogląd zaakceptowany został w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyroki NSA z dnia 14 listopada 2007r., I FSK 1116/07; NSA z dnia 26 października 2006r., I FSK 146/06; WSA w Łodzi z dnia 9 listopada 2005r., I SA/Łd 980/05; WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2008r., I SA/Gd 368/08 i z dnia 5 sierpnia 2008r., I SA/Gd 330/08; WSA w Poznaniu I SA/Po 889/08) oraz w piśmiennictwie podatkowym (zob. krytyczną glosę Marty Szafarowskiej do wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2007r., III SA/Wa 254/07, Przegląd Podatkowy 2007, nr 4, s. 44).
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by polskie organy podatkowe mogły sprawdzić u zbywców samochodów w innych państwach członkowskich Wspólnoty czy deklarowana przez podatnika cena nabycia (potwierdzona fakturą czy też umową kupna-sprzedaży) jest ceną rzeczywistą czy też fikcyjną, czy w obrocie prawnym nie funkcjonuje np. kilka faktur czy umów kupna-sprzedaży. Tego rodzaju czynności sprawdzające można przeprowadzić w ramach międzynarodowej współpracy administracyjnej w sprawach podatkowych, w szczególności w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 2073/2004 z dnia 16 listopada 2004r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatków akcyzowych (Dz. U. UE. L. 04. 359. 1) lub Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych z dnia 25 stycznia 1988r. (Dz. U. 1998, Nr 141, poz. 913). Z takiego jednak uprawnienia organy podatkowe, zarówno na etapie postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 kwietnia 2006r. odmawiającą stwierdzenia i zwrotu nadpłaty, jak i na etapie wznowionego postępowania, nie skorzystały. Co więcej, w przypadku wydania decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty, organy podatkowe nie kwestionowały zadeklarowanej przez podatnika wartości samochodów (podstawy opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego), czyniąc to dopiero w ramach trybu nadzwyczajnego.
Niezasadny jest natomiast, w ocenie Sądu, zarzut niewłaściwego określenia terminu, od którego należy liczyć oprocentowanie nadpłaty.
Podkreślić należy, iż nie w każdym przypadku, gdy zostanie stwierdzona nadpłata, przysługuje oprocentowanie w wysokości odsetek jak za zaległości podatkowe. Przysługuje ono jedynie w sytuacjach enumeratywnie wymienionych w art. 78 § 3 i § 5 o.p. Ponadto kwestia czasu, za jaki przypada oprocentowanie za nadpłatę, uregulowane zostało w rozmaity sposób – w zależności od okoliczności, w jakich nadpłata powstała, dotrzymania bądź niedotrzymania terminu wydania decyzji stwierdzającej istnienie nadpłaty czy też terminu zwrotu nadpłaty.
W niniejszej sprawie organy podatkowe obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 78 § 3 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, który przewiduje oprocentowanie od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją) podatkową. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż zarzut dotyczący braku wezwania skarżącego do złożenia korekty deklaracji dotyczy procedowania przed wydaniem decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty, które to decyzje zostały przez Dyrektora Izby Celnej, po wznowieniu postępowania, usunięte z obrotu prawnego (uchylone). Nie ma więc możliwości badania legalności tych decyzji, a w konsekwencji oceny braku wezwania do złożenia korekty deklaracji.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym pobranym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych, organy podatkowe obowiązane są do zastosowania jednolitej stawki podatkowej bez względu na wiek nabytego samochodu a podstawę opodatkowania winna stanowić kwota, jaką skarżący (nabywca) był obowiązany zapłacić, nabywając samochód w procedurze wewnątrzwspólnotowej. Podstawę opodatkowania stanowi więc rzeczywista cena uiszczona w związku z nabyciem samochodu a nie jego średnia wartość rynkowa przyjęta w oparciu o dane zawarte w katalogu Eurotaxglass.
Uznając, iż naruszenie powołanych przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości [...] orzeczono na podstawie art. 200 ustawy (pkt II), natomiast o wstrzymaniu wykonania decyzji w oparciu o przepis art. 152 ustawy (pkt III).
/-/ M. Bejgerowska /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ S. Zapalska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło