I SA/Po 112/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. Sp. z o.o. w X. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. X. Sp. z o.o. z siedzibą w X., reprezentowana przez adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w A. z dnia [...], nr [...], wymierzającą spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w wysokości [...] zł. W petitum skargi sformułowano wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania spółka podniosła, że nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla jej dalszego bytu, wiążącą się ze znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżąca podała, że zgodnie z załączoną do wniosku dokumentacją finansową, obrazującą jej kondycję gospodarczą w 2014 r. (sprawozdanie finansowe za 2014 r., bilans zysków i strat za 2014 r., sprawozdanie Zarządu X. sp. z o.o. z działalności spółki za 2014 r.), 2014 r. zakończył się stratą w wysokości [...] zł, co było spowodowane zaciągnięciem przez spółkę istotnych zobowiązań i poczynieniem wysokich nakładów finansowych, niezbędnych dla osiągnięcia oczekiwanego celu, jakim było prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej. W związku z silną konkurencją na rynku, uzyskiwany z tego tytułu zysk okazał się niższy niż zakładany przy planowaniu działalności. Dodatkowo wszczynane i prowadzone przeciwko spółce postępowania karnoskarbowe (od kilku do kilkudziesięciu nowych postępowań wszczynanych w każdym kolejnym miesiącu) w sposób ciągły istotnie negatywnie wpływają na jej sytuację, bowiem wiążą się z zatrzymaniami urządzeń należących do skarżącej i znajdujących się w nich środków pieniężnych, a także koniecznością poniesienia kosztów na pomoc prawną, niezbędną dla odzyskania bezpodstawnie zatrzymanych urządzeń (zwrot urządzeń następuje dopiero po upływie co najmniej kilku lub nawet kilkunastu miesięcy). Postępowania karnoskarbowe prowadzone przeciwko skarżącej i poprzedzające je czynności kontrolne przeprowadzane przez urzędy celne w lokalach, negatywnie wpływają na kontrahentów spółki (właścicieli lokali, w których eksploatowane są urządzenia skarżącej). Powyższe powoduje, iż bardzo wielu kontrahentów (właścicieli lokali) rezygnuje ze współpracy ze skarżącą, pozbawiając ją tym samym możliwości czerpania spodziewanych (planowanych) zysków z eksploatacji automatów do gier w tych lokalach, co ma bezpośrednie przełożenie na kondycję finansową spółki. Skutkiem powyższego jest uzyskana w pierwszym półroczu 2015 r. strata z działalności na poziomie [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi innej niż wymieniona wyżej działalność gospodarcza. Tym samym jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, w tej sytuacji może spowodować, że spółka będzie zmuszona ogłosić stan niewypłacalności, mimo zawisłości prawie pół tysiąca postępowań administracyjnych i karnoskarbowych, gdyż nie będzie w stanie uregulować swoich bieżących zobowiązań względem kontrahentów publicznoprawnych (zobowiązań podatkowych oraz składek z tytułu ubezpieczenia społecznego) oraz prywatnoprawnych. W ocenie spółki jest to w szczególności istotne na tle ilości postępowań w przedmiocie kar pieniężnych bowiem, oceniając stan finansowy strony i dokonując prognozy jej sytuacji majątkowej po wykonaniu zaskarżonej decyzji, trzeba również uwzględnić pozostałe grożące stronie kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których znaczna większość znajduje się już na etapie odwoławczym lub sądowym. Skarżąca wskazała, że łączna suma kar pieniężnych w postępowaniach toczących się względem spółki wynosi [...] zł, a ostatecznie wymierzonych już ponad [...] zł (uwzględniając zaskarżoną decyzję), a zatem stanowi kwotę pieniężną, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącej w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jej działalności. Do wniosku załączyła sprawozdanie finansowe za 2014 r., wykaz spraw prowadzonych w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, kserokopie decyzji o wymierzeniu kar pieniężnych. Ponadto wnioskodawczyni przedłożyła oświadczenie o posiadanym majątku trwałym z dnia 1 grudnia 2015 r. wraz z ewidencją środków trwałych oraz wykazem automatów znajdujących się w depozycie organów celnych, oświadczenie o posiadanych środkach z dnia 1 grudnia 2015 r. wraz z listą rachunków. W ocenie skarżącej dokumenty te potwierdzają, że kara nałożona zaskarżoną decyzją grozi wyrządzeniem jej znacznej szkody lub spowodowania dla niej nieodwracalnych skutków. Z dokumentów tych wynika bowiem, że niezależnie od złej ogólnej sytuacji finansowej, skarżąca nie dysponuje również środkami niezbędnymi dla uiszczenia kary pieniężnej. Z kolei łączna wartość aktywów trwałych, w postaci automatów do gier, wynosi [...] zł, przy czym aktywa te znajdują się w posiadaniu organów celnych (zostały zatrzymane przez organy celne), tym samym skarżąca nie może swobodnie dysponować tymi aktywami. Skarżąca oświadczyła, że na rachunkach bankowych spółki na dzień 30 listopada 2015 r. znajdowały się środki pieniężne w kwocie [...] zł, stan gotówki w kasie spółki wynosi [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że skarżąca spółka wykazała, iż w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym kontekście wskazać należy, że skarżąca w argumentacji wniosku podniosła, że aktualnie nie osiąga zysków, albowiem organy celne zatrzymały należące do niej urządzenia. Ponadto jest obciążana licznymi karami egzekwowanymi nałożonymi w innych postępowaniach. Przyczyny te, jej zdaniem, powodują niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej oraz wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie przedłożone przez spółkę dokumenty, odnoszące się do jej stanu finansowego i majątkowego wskazują, że strata na dzień 30 czerwca 2015 r. wyniosła [...] zł, a na koniec 2014 r. [...] zł. Skarżąca podała, że posiada dwa rachunki bankowe, saldo bieżące na jednym rachunku wynosi [...] zł, na drugim [...] zł, stan gotówki w kasie Spółki [...] zł. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że skarżąca spółka uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, co świadczy o wystąpieniu przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wziął także pod uwagę okoliczność, że jakkolwiek kara nałożona na spółkę w kontrolowanym postępowaniu wynosi [...] zł, to jednak względem spółki toczą się liczne postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, a łączna suma kar pieniężnych w tych sprawach wynosi [...] zł (stan na dzień uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji). Sąd uznał za uzasadnione stanowisko spółki, że wykonanie zaskarżonej decyzji, w połączeniu z pozostałymi karami, nałożonymi w innych postępowaniach, rzutować będzie w sposób istotny na sytuację ekonomiczną skarżącej, co w konsekwencji może doprowadzić do utraty przez nią płynności finansowej i spowodować niemożliwość kontynuowania prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność ta faktycznie może przyczynić się do likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też mając na uwadze powyższe przychylenie się do złożonego wniosku było w ocenie Sądu uzasadnione. Stanowi bowiem ochronę tymczasową do czasu wydania orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Ponadto stanowisko to koresponduje z dotychczasowym orzecznictwem sądowym, które jednoznacznie przyjmuje, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności stanowi spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tych kategoriach słuszne jest także twierdzenie, iż wykonanie decyzji może przyczynić się do wyrządzenia szkody o znacznych rozmiarach lub spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.