I SA/Po 1125/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-10-07

Skład orzekający: Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik procesowy strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Pełnomocnik procesowy nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie reprezentuje stronę. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania. W związku z tym, pełnomocnik procesowy nie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z brakami formalnymi skargi, pełnomocnik został wezwany do przedłożenia pełnomocnictwa i uiszczenia wpisu sądowego. Następnie pełnomocnik wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dla siebie i skarżącego. Referendarz sądowy oddalił wniosek pełnomocnika, wskazując, że prawo pomocy przysługuje tylko stronie postępowania, a nie pełnomocnikowi. Pełnomocnik wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 07 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 25 maja 2015 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na wymienione w rubrum niniejszego orzeczenia postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w X. W związku brakami formalnymi skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 czerwca 2015 r. wezwano występującego w sprawie pełnomocnika do przedłożenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed WSA lub przed sądami administracyjnymi. Następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 czerwca 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Odpisy obu wyżej wymienionych zarządzeń wraz z odpowiedzią na skargę doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 lipca 2015 r. (k. [...] akt sądowych). W terminie otwartym do opłacenia skargi pełnomocnik skarżącego wniósł pismo z dnia 28 lipca 2015 r., w którym to wniesiono zażalenie na wyżej wymienione zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w piśmie z dnia 28 lipca 2015 r. wniesiono ponadto o zwolnienie pełnomocnika skarżącego oraz samego skarżącego od opłat i kosztów sądowych w całości. Ponadto pełnomocnik skarżącego zgodnie z wezwaniem sądu przedłożył dokument pełnomocnictwa procesowego. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1125/15 referendarz sądowy tutejszego Sądu oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego – R. P. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. dalej w skrócie – "p.p.s.a") – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. Zauważono przy tym, że R. P. występuje w niniejszym postępowaniu jako pełnomocnik skarżącego a wniosek o przyznanie prawa pomocy może dotyczyć wyłącznie osoby skarżącego, a nie pełnomocnika. Odpis omawianego postanowienia doręczono R. P. w dniu 21 września 2015 r. (k. [...] akt sądowych). Pismem z dnia 28 września 2015 r. wniesiono sprzeciw od wymienionego powyżej postanowienia referendarza tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że Sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku wskazać należy, że zgodnie z postanowieniami art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie z kolei do postanowień art. 32 p.p.s.a. – w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W świetle powyższych regulacji nie może budzić wątpliwości, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania [por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 46/15, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W niniejszej sprawie R. P. występuje przed sądem w charakterze pełnomocnika procesowego M. P., oznacza to, że pierwsza ze wskazanych osób nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego w związku z czym osobie tej nie może zostać przyznane prawo pomocy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że rola pełnomocnika sprowadza się do podejmowania czynności procesowych w imieniu i na rzecz skarżącego, pomimo to jednak pełnomocnik procesowy nie jest stroną postępowania, gdyż każda z podjętych przez pełnomocnika czynności dotyczy sfery praw i obowiązków mocodawcy pełnomocnika a nie jego własnych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło