I SA/Po 113/99

WyrokWSA w Poznaniu2000-02-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami towarów i usług wykorzystanych do budowy urządzeń energetycznych, które następnie zostały nieodpłatnie przekazane innemu podmiotowi, jeśli te urządzenia są nadal wykorzystywane przez podatnika w jego działalności opodatkowanej VAT?
Ratio decidendi
Podatnik nie może być pozbawiony możliwości odliczenia podatku naliczonego, jeżeli podatek ten zapłacił za towary i usługi związane ze sprzedażą opodatkowaną, nawet jeśli te towary i usługi zostały następnie nieodpłatnie przekazane i czynność ta nie podlegała podatkowi VAT. Kluczowe jest wykazanie związku przekazanych urządzeń z prowadzoną przez podatnika sprzedażą opodatkowaną.
Stan faktyczny
Spółka nieodpłatnie przekazała Energetyce sieć energetyczną i stację trafo, naliczając od tego podatek VAT należny. Następnie dokonała korekty, uznając czynność za niepodlegającą VAT. Organ kontroli skarbowej zakwestionował odliczenie podatku naliczonego związanego z budową tych urządzeń, ustalając dodatkowe zobowiązanie i odsetki. Spółka odwołała się, a następnie wniosła skargę do NSA, kwestionując odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w całości, uznając naruszenie przepisów dotyczących odliczenia podatku naliczonego i ustalenia sankcji.

Pełny tekst orzeczenia

Nieodpłatne przekazanie urządzeń energetycznych nie podlega podatkowi od towarów i usług. W związku z tym za prawidłową należy uznać korektę deklaracji podatkowej, w której ujęto podatek należny VAT z tytułu tego przekazania. Równocześnie podatnik nie może być pozbawiony możliwości odliczenia podatku naliczonego, jeżeli podatek ten zapłacił za towary i usługi, związane z budową urządzenia energetycznego, które służy podatnikowi do prowadzonej działalności /opodatkowanej podatkiem VAT/. Spółka przekazując Energetyce w grudniu 1995 r. sieć energetyczną i stację trafo, naliczyła od tego przekazania podatek należny VAT według stawki 22 procent. W sierpniu 1997 r. dokonała korekty podatku należnego, przyjmując, że czynność nieodpłatnego przekazania sieci energetycznej i stacji trafo na rzecz Energetyki nie podlega podatkowi od towarów i usług. Spółka nie skorygowała jednak równocześnie podatku naliczonego. Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, iż Spółka swoim postępowaniem naruszyła w sierpniu 1997 r. przepis art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wskutek odliczenia podatku zawartego w fakturach dotyczących zakupu towarów i usług związanych z nieodpłatnym przekazaniem sieci energetycznej i stacji trafo na rzecz Energetyki. Wobec zawyżenia przez Spółkę w miesiącach od maja do listopada 1997 r. kwot podatku i naliczonego do zwrotu, Inspektor Kontroli Skarbowej ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy. Poza tym naliczono odsetki od zaległości podatkowych. Spółka w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej wniosła o uchylenie, ewentualnie zmianę tej decyzji. W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzuciła między innymi, że organ I instancji niesłusznie zakwestionował odliczenie przez Spółkę podatku naliczonego przy zakupie środków trwałych przekazanych następnie nieodpłatnie Energetyce. Izba Skarbowa uchyliła zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i określiła Spółce kwot podatku należnego i podatku naliczonego VAT, kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, różnicy do zwrotu oraz zaległości podatkowej za okres od maja do listopada 1997 r., a także odsetki od zaległości. Zdaniem Izby Skarbowej organ I instancji bezpodstawnie pozbawił Spółkę prawa do odliczenia podatku w rozliczeniu za miesiące, w których wystawiono faktury, które Spółka otrzymała w miesiącach następnych. Poza tym organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. Spółka w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w części odmawiającej skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu środków trwałych przekazanych następnie nieodpłatnie Energetyce oraz odsetek dotyczących zaległości podatkowej w tej części, a także ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że dokonała odliczenia podatku dotyczącego zakupów związanych z realizacją inwestycji energetycznej niezbędnej do działalności skarżącej. Wybudowaną trafostację skarżąca zobowiązana była przekazać Energetyce na mocy obowiązujących w 1997 r. przepisów, jednak nadal z przekazanych urządzeń korzysta. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżącej przysługiwało prawo do odliczenia od podatku należnego, podatku naliczonego związanego z zakupami niezbędnymi do wykonania inwestycji energetycznej przekazanej następnie - na podstawie odrębnych przepisów - Energetyce. Niesporne jest, że nieodpłatne przekazanie urządzeń energetycznych przez skarżącą na rzecz Energetyki nie podlegało podatkowi od towarów i usług /art. 2 ustawy o VAT/, w związku z czym prawidłowo dokonano korekty deklaracji podatkowej za grudzień 1995 r., w której skarżąca ujęła podatek należny VAT z tytułu tego przekazania. Zdaniem Izby Skarbowej skarżąca winna również dokonać korekty podatku naliczonego z tytułu zakupów związanych z wykonaniem przedmiotowych urządzeń. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Skarżąca twierdzi, że urządzenia trafostacji przekazanej Energetyce były - i są nadal - wykorzystywane przez skarżącą w jej działalności gospodarczej, i że przedmiot przekazania związany jest z prowadzoną przez skarżącą sprzedażą opodatkowaną. Okoliczności tej organy wydające decyzje w niniejszej sprawie nie wyjaśniały, przyjmując, iż nieodpłatne przekazanie trafostacji wyłącza możliwość zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie urządzeń i usług związanych z budową urządzenia. Tymczasem podatnik nie może być pozbawiony możliwości odliczenia podatku naliczonego, jeżeli podatek ten zapłacił za towary i usługi, które związane były ze sprzedażą opodatkowaną i nie ma tu znaczenia fakt, że przekazanie urządzeń było nieodpłatne i nie podlegało podatkowi VAT. Stanowisko takie zajął również Minister Finansów, co do podobnej sytuacji faktycznej - wniesienia aportu do spółki - w swoim wyjaśnieniu z dnia 16 kwietnia 1999 r. zawartym w piśmie Nr PP-7200-36/99/AS. W tej sytuacji należy wyjaśnić czy - ewentualnie w jakim zakresie - przedmiotowe urządzenia związane były z prowadzoną przez skarżącą spółkę sprzedażą opodatkowaną. Zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 122 Ordynacji podatkowej. Wniosek skargi ograniczał się do żądania uchylenia decyzji tylko w części dotyczącej odmowy odliczenia podatku naliczonego związanego z budową trafostacji, jednak Sąd uchylił decyzję w całości, zważywszy, że z odmową odliczenia tego podatku, wiąże się również ustalenie sankcji na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i wysokość odsetek.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło