I SA/Po 1139/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Gabriela Gorzan as. sąd. Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005r. r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997r. oddala skargę. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan Pismem z dnia [...] 2005 roku, precyzującym wniosek z dnia [...] 2004 roku skarżąca wniosła o wznowienie postępowania podatkowego, zakończonego decyzją ostateczną Urzędu Skarbowego z dnia [...] 1998 roku (nr [...]), w uzasadnieniu wskazując przyczynę wymienioną w art. 240 §1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku - tj. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.; dalej: ustawa OP) tj. fakt, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po rozważeniu okoliczności sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją ostateczną z dnia [...] 2005 roku (nr [...]) odmówił podatniczce wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, uznając, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy OP. W odwołaniu od ww. decyzji wniesionym pismem z dnia [...] 2005 roku podatniczka podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 240 §1 pkt 4 ustawy OP, poprzez nie uwzględnienie w czasie postępowania jej byłego męża M.R. Podatniczka domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i wznowienia postępowania, zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 ustawy OP. Wskazywała przy tym, iż działalność gospodarcza - Hurtownia "A" - w okresie od [...] 1993 roku do [...] 2001 roku formalnie tj. zgodnie ze zgłoszeniem - prowadzona była przez nią, jednakże faktycznie działalność tę prowadził jej były mąż, M.R. Stąd też, w jej ocenie, w postępowaniu w sprawie M.R. był stroną postępowania i w tym postępowaniu został pominięty przez organy podatkowe. Po rozpatrzeniu faktycznych i prawnych okoliczności sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2005 roku (nr [...]) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy OP decyzję powyższą utrzymał w mocy. Na decyzję tę pismem z dnia [...] 2005 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie art. 240 §1 pkt. 4 ustawy OP i wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podatniczka twierdziła, iż jej mąż będąc w istocie stroną postępowania nie brał w nim udziału, a uchybienie to miało tym większe znaczenie, gdyż to on miał faktycznie prowadzić działalność gospodarczą. Organom podatkowym podatniczka zarzuciła także naruszenie zasad postępowania między innymi poprzez nie doręczenie ostatecznej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] 1999 roku (nr [...]) jej mężowi, co miało skutkować brakiem jego uczestnictwa w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Strona żądała w niej uchylenia decyzji organu podatkowego drugiej instancji, w której odmówił on uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w zakresie wznowienia postępowania. Strona uznała bowiem, iż istniały uzasadnione przesłanki do podjęcia tego rodzaju postępowania, które stosownie do przepisu art. 240 § 1 pkt 4 ustawy OP, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest wznawiane, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. A za taką podatniczka uznała swojego byłego męża, który w jej ocenie miał faktycznie prowadzić firmę, zarejestrowaną jednak na nazwisko strony. Istota rozpatrywanej przez Sąd sprawy dotyczy dwóch jej wątków, z których pierwszy związany jest z możliwością wszczęcia zakończonego już postępowania, podczas gdy drugi odnosi się do roli, jaką miał w niej odgrywać były małżonek podatniczki. Ustosunkowując się do pierwszego z nich, Sąd przypomina, iż wznowienie postępowania uznawane jest powszechnie za nadzwyczajny tryb postępowania podatkowego, którego celem jest weryfikacja ostatecznej decyzji podatkowej. Z tego też względu jego podjęcie uwarunkowane być musi po pierwsze, wystąpieniem enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w ustawie OP przesłanek, a po drugie, wniosek o jego podjęcie musi wpłynąć do organu w przepisanym ustawą terminie. Terminie, który prawodawca ustanowił przepisem art. 241 § 2 pkt 1 ustawy OP, stanowiącym, iż wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w przytoczonym wyżej art. 240 § 1 pkt 4, a więc tej na którą powołuje się strona w swej skardze, następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. I o ile pierwszy z warunków został spełniony, o tyle termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia już nie. Należy bowiem mieć na uwadze bieg wydarzeń, który miał miejsce w analizowanej przez Sąd sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, iż osnowa skargi, a dokładniej jej uzasadnienie wydaje się być nieadekwatne do całokształtu sprawy. Z tego tez względu, mając na uwadze interes strony, Sąd dokonując ostatecznego rozstrzygnięcia, oparł się na badaniu całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Żądanie podatniczki dotyczy ostatecznej decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 1998 roku (nr [...]), która jej zdaniem, powinna była być dostarczona także jej mężowi, który jak twierdzi, miał faktycznie prowadzić działalność gospodarczą. Twierdzenie, że decyzja nie została doręczona małżonkom jest gołosłowne. Jednakże abstrahując od zarzutu dotyczącego byłego małżonka podatniczki, stwierdzić należy, iż warunek dotyczący terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nie został przez stronę zachowany, gdyż strona wystąpiła z nim w dniu [...] 2005 roku, a więc bez mała po około sześciu latach od wydania decyzji ostatecznej w sprawie. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości fakt, iż w sprawie przekroczony został miesięczny termin do złożenia żądania wznowienia postępowania - zakreślony przepisem art. 241 § 2 pkt 1 ustawy OP, liczony od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. W swej skardze strona podnosi także argument dotyczący braku przedawnienia w zakresie możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania, powołując się przy tym na art. 70 ustawy OP, w którym jako przesłankę przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego wymienia się zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Przerwanie biegu przedawnienia następuje z dniem dokonania zajęcia. Przedawnienie biegnie na nowo od dnia następnego po dniu zakończenia postępowania egzekucyjnego. Należy jednak zauważyć, iż przytaczana instytucja dotyczy przedawnienia zobowiązania podatkowego i nie jest tożsama z instytucją przedawnienia do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Są to bowiem dwie odrębne instytucje prawne, które nie mogą być ze sobą utożsamiane. Niejako wątkiem drugoplanowym, wyeksponowanym w skardze skarżącej, jest konieczność uznania jej byłego małżonka za stronę postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997, ze względu na jego uczestnictwo w prowadzonej działalności. W postępowaniu tym, były maż strony był stroną tego postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją Urzędu Skarbowego z dnia [...] 1998 roku. Należy przy tym zaznaczyć, iż jego uczestnictwo w rozliczeniu dochodu za rok 1997 wynikało jedynie z racji wyboru preferencyjnej formy opodatkowania dochodów małżonków uzyskanych w 1997 roku, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 1993 roku Nr 90, poz. 416 z późn. zm.). Z rozliczeń podatkowych za ten okres wynika, iż nie osiągnął on jakichkolwiek dochodów. W związku z tym wątpliwości Sądu budzi sytuacja, w której mimo wniesienia wniosku o wznowienie postępowania po terminie, za legitymowanego do jego złożenia kwalifikuje się podmiot, który z tytułu prowadzonej rzekomo działalności gospodarczej nie osiągnął jakichkolwiek dochodów. Co więcej, choć wymieniony w decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 1998 roku, jako małżonek skarżącej, w toku dalszego postępowania nie sposób jest znaleźć choćby najmniejszego dowodu dla zainteresowania podatnika jego sprawą. Konieczność jego uwzględnienia w toku postępowania nie była przedmiotem zainteresowania także skarżącej, która dopiero pismem z dnia [...] 2004 roku, wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego, o wszczęcie postępowania wobec jej, już byłego, męża M.R. Wskazany we wniosku o wznowienie postępowania M.R. (były mąż podatniczki) choć został przez organy podatkowe uznany za stronę postępowania podatkowego, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 1998 roku, to za przekonywujące uznać należy argumenty organów podatkowych, iż zarówno w toku kontroli podatkowej, jak i w trakcie postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji, zakończonego decyzją, a także w odwołaniu od tegoż rozstrzygnięcia, w postępowaniu odwoławczym, podatniczka nie kwestionowała stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe, znajdującego oparcie w zebranych w sprawie dowodach. Zebrane w sprawie dowody potwierdzają tezę, iż występująca z żądaniem wznowienia postępowania A.R. brała czynny udział w tymże postępowaniu. W swych rozważaniach Sąd zwrócił uwagę także na pełnomocnictwo byłego męża strony załączone do skargi. Należy nadmienić, iż w świetle art. 35 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) ustawodawca stanowi, iż pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być między innymi jej małżonek lub inny skarżący lub uczestnik postępowania. I o ile na podstawie art. 137 § 1 ustawy OP pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, o tyle w postępowaniu przed Sądem administracyjnym, przesłanki do reprezentacji strony ustalone zostały, jak zostało to wykazane, znacznie bardziej szczegółowo. Jako, że kwestie te wykraczają jednak poza meritum skargi, dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, Sąd uznał za stosowne oprzeć swe rozstrzygnięcie na analizie wątku dotyczącego terminowego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. A takowe nie miało miejsca. Brak jest podstaw do wznowienia postępowania, gdyż wskazana w żądaniu strony przesłanka tegoż wznowienia, wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy OP w sprawie nie zaistniała, a nadto przekroczony został miesięczny termin do złożenia żądania wznowienia postępowania zakreślony przepisem art. 241 §2 pkt 1 ustawy OP. Z tych zatem powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G. Gorzan