I SA/Po 1140/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-12-19
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Gabriela Gorzan, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściwym miejscowo organem egzekucyjnym wobec spółki A S.A. jest Naczelnik T. Urzędu Skarbowego czy Naczelnik P. Urzędu Skarbowego oraz czy na tytułach wykonawczych powinna znajdować się pieczęć urzędowa wierzyciela w postaci herbu gminy czy orła?Ratio decidendi
Właściwym miejscowo organem egzekucyjnym wobec spółki A S.A., będącej tzw. dużym podatnikiem, jest Naczelnik P. Urzędu Skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, a nie Naczelnik T. Urzędu Skarbowego. Ponadto, pieczęć urzędowa wierzyciela na tytułach wykonawczych może zawierać herb gminy, gdyż burmistrz jako organ wykonawczy gminy ma prawo posługiwać się pieczęcią z herbem gminy w sprawach dotyczących zadań własnych gminy, w tym egzekucji podatku od nieruchomości.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnik T. Urzędu Skarbowego, kwestionując jego właściwość miejscową na rzecz Naczelnika P. Urzędu Skarbowego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów. Spółka podniosła także zarzut braku prawidłowej pieczęci urzędowej wierzyciela na tytułach wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Gminy S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza, które oddaliło zarzuty spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Gabriela Gorzan (spr.) as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] SA w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela dotyczącego zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej [...] SA w W. kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że postanowienie wymienione w punkcie I nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/R. Wiatrowski /-/ J. Ruszyński /-/ G. Gorzan
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez N. T. Urzędu Skarbowego w stosunku do spółki A, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] i z dnia [...] wystawionych przez Burmistrza S. zobowiązana wniosła zarzuty. Powołując się na treść art. 33 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wskazała, iż Naczelnik T. Urzędu Skarbowego jako organ wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych z 19.11.2003 r. (Dz. U. nr 209, poz. 2027 ze zm.) nie jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym dla spółki A, jest nim bowiem Naczelnik P. Urzędu Skarbowego, jako organ wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W złożonych zarzutach zobowiązana podkreśliła, iż zgodnie z art. 19 § 1 oraz art. 22 § 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organem egzekucyjnym w sprawie jest właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego. Właściwość miejscowa naczelników urzędów skarbowych określona została w rozporządzeniu wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 9c ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. 2004, Nr 121, poz. 1267, z późn. zm.).
Zmiana właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych (wprowadzona ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu ds. finansów publicznych) wpłynęła na zmianę właściwości miejscowej organów egzekucyjnych. Ustawodawca nie wyłączył bowiem podmiotów określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych z ogólnych zasad ustalania właściwości miejscowej organów egzekucyjnych. Określana, zgodnie z art. 22 ustawy egzekucyjnej, właściwość organu egzekucyjnego, oparta na właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych, wprowadza automatycznie podział na naczelników właściwych miejscowo dla podmiotów, o których mowa w art. 5 ust. 9b i podmiotów, które wskazanego w tym przepisie kryterium nie spełniają (odpowiednio zał. nr 2 i 1 do rozporządzenia).
Spółka A należy do kategorii tzw. "dużych podatników", tj. podmiotów określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Właściwość miejscową naczelnika urzędu skarbowego należało zatem określić zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia. Stosownie więc do treści art. 22 ustawy egzekucyjnej, właściwy miejscowo naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 jest właściwym miejscowo organem egzekucyjnym dla zobowiązanej.
Nie istnieje żaden przepis, który pozbawiłby naczelników urzędów skarbowych wymienionych w zał. nr 2 do rozporządzenia jakichkolwiek kompetencji przyznanych w art. 5 ust. 6 ustawy o urzędach i izbach skarbowych, w tym zwłaszcza w zakresie egzekucji należności pieniężnych w stosunku do podmiotów spełniających kryteria wymienione w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych w zakresie zobowiązań publicznoprawnych ciążących na tych podmiotach, w tym m.in. z tytułu podatku od nieruchomości. W przypadku, gdyby ustawodawca lub Minister Finansów zamierzali wprowadzić ograniczenie kompetencji naczelników urzędów skarbowych wymienionych w załączniku nr 2 do rozporządzenia w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, powinno to było nastąpić poprzez wyraźny zapis w przepisach prawa – analogicznie jak w przypadku gmin stanowi art. 19 § 2 ustawy egzekucyjnej. Skoro naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku nr 2 do rozporządzenia nie zostali wyłączeni z ogólnych zasad ustalania właściwości organów egzekucyjnych, to posiadają kompetencje do prowadzenia egzekucji zarówno w stosunku do należności co do których są właściwi, jak i należności publicznoprawnych tzw. wierzycieli obcych.
Z tego powodu, przy uwzględnieniu siedziby (W., ul. S.) i zasięgu terytorialnego działania naczelników urzędów skarbowych, właściwym miejscowo naczelnikiem urzędu skarbowego, a co za tym idzie właściwym miejscowo organem egzekucyjnym, jest Naczelnik P. Urzędu Skarbowego, która to właściwość ma charakter wyłączny.
Uzasadniając zarzut oparty na przepisie art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej, spółka podniosła, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy tytuł wykonawczy powinien zawierać m.in. odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Stosownie do art. 16c ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 5 z 2000 r., poz. 235 ze zm.) urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca po środku wizerunek orła ustalony dla godła RP, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci. Urzędową pieczęcią gminy może być również pieczęć zawierająca, zamiast wizerunku orła, herb gminy. Pieczęci używają jednostki organizacyjne wymienione w art. 2a ustawy, m.in. gminy, związki międzygminne oraz ich organy. W związku z powyższym, skoro wierzycielem jest nie Gmina S., a Burmistrz S., to pośrodku pieczęci urzędowej powinien być wizerunek orła, a nie herb gminy.
Burmistrz Gminy S. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.; dalej u.p.e.a. ) i art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione.
Wskazał, iż za błędny należy uznać argument dłużnika, iż zmiana właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych wpłynęła na zmianę właściwości miejscowej organów egzekucyjnych. Dokonując zmiany właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych ustawodawca nie dokonał zmiany art. 22 u.p.e.a., dlatego zarzut naruszenia właściwości miejscowej organu egzekucyjnego jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu drugiego z wymienionych, powołując się na treść art. 16c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych wskazał, iż urzędową pieczęcią gminy może być również pieczęć, zawierająca po środku, zamiast wizerunku orła, herb gminy. Pieczęci tej używają także organy gminy. Używanie przez organy pieczęci urzędowej – pieczęć okrągła z wizerunkiem herbu gminu i nazwa w otoku określa § 3 pkt 14 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz. U. Nr 112, poz. 1319 ze zm.) Odcisk pieczęci na tytułach wykonawczych jest zatem prawidłowy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie, zarzucając:
1) błędną interpretację art. 33 pkt 9 w zw. z art. 22 § 2 u.p.e.a. i art. 5 ust. 6, ust. 9a i ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1, § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych poprzez przyjęcie, iż właściwym organem egzekucyjnym w stosunku do zobowiązanej jest Naczelnik T. Urzędu Skarbowego
2) błędną interpretację art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, poprzez przyjęcie, że wystawione tytuły wykonawcze zawierają pieczęć urzędową wierzyciela,
3) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. "poprzez niezawarcie w zaskarżonym postanowieniu uzasadnienia prawnego i faktycznego wyłączającego Naczelnika Pierwszego jako właściwego miejscowo organu egzekucyjnego dla spółki A"
W uzasadnieniu zażalenia przywołano argumentację analogiczną do przedstawionej w zarzutach wskazując w szczególności, iż skoro zobowiązana jest tzw. "dużym podatnikiem", to właściwym miejscowo naczelnikiem urzędu skarbowego jest naczelnik wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 19 listopada 2003 r. Nadto podkreślono, iż - w zakresie dotyczącym pieczęci - wierzyciel zarówno nie uwzględnił treści § 30 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999 r. zgodnie z którym wzór pieczęci urzędowej (...) oraz zasady jej stosowania określają odrębne przepisy, a takim przepisem jest art. 16c ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej, jak i nie odniósł się do podniesionych przez Spółkę zarzutów. Nie można zatem uznać, iż zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 2 § 1 pkt 1, art. 17 § 1, art. 18, art. 33 i art. 34 § 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazano, iż organy administracji publicznej obowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Skoro Naczelnik T. Urzędu Skarbowego uznał się za właściwy miejscowo, to należy przyjąć, że zbadał swoją właściwość z urzędu a wierzyciel oraz Kolegium nie mają kompetencji do wydawania wiążącego rozstrzygnięcia w tym zakresie.
Organ odwoławczy powołał również stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym naczelnicy urzędów skarbowych wymienieni w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 19 listopada 2003r. nie są właściwi (co do zasady) do prowadzenia egzekucji na rzecz tzw. obcych wierzycieli, chyba że nastąpi zbieg egzekucji i organ ten zostanie wyznaczony do łącznego jej prowadzenia. Zmiana właściwości naczelnika urzędu wprowadzona art. 5 ust. 9a, ust. 9b i art. 5a ustawy o urzędach i izbach skarbowych nie dotyczy właściwości organu egzekucyjnego. Przepisy te kładą bowiem nacisk na pojęcia "podatnik", "terytorialny zasięg działania" wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników. Postępowanie egzekucyjne nie zna pojęcia "podatnik", albowiem jego przepisy określają procedurę przymuszenia zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Przedmiotowe postępowanie prowadzi się w stosunku do zobowiązanego na rzecz wierzyciela uprawnionego do żądania wykonania obowiązku. W postępowaniu tym podmiotami są "zobowiązany" oraz "wierzyciel". Odrębna właściwość terytorialna podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych, dotyczy kompetencji do prowadzenia spraw podatkowych, jak również egzekucji, ale wyłącznie w zakresie należności, co do których poboru urzędy te są właściwe.
Odnosząc się do kwestii braku pieczęci urzędowej organ powołał się na stanowisko WSA w Warszawie (I SA/Wa 1580/04), zgodnie z którym "brak w nagłówku tytułu wykonawczego pieczęci wierzyciela przy równoczesnym jego wskazaniu w pkt 27 tytułu wykonawczego nie może być uznane za niespełnienie wymogu z art. 27 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stanowić podstawę zarzutu, o jakim mowa w art. 33 pkt 10 ustawy". Wystawione tytuły wykonawcze posiadają na pierwszej stronie pieczęć nagłówkową z oznaczeniem wierzyciela, natomiast pieczęcią urzędową została "podbita" druga strona tytułów. Niezasadny jest więc także zarzut braku pieczęci urzędowej wierzyciela.
W skardze spółka wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego je postanowienia Burmistrza oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucając:
1) błędną interpretację art. 33 pkt 9 w zw. z art. 22 § 2 u.p.e.a., a także art. 5 ust. 6, 9a i 9b ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r., poprzez przyjęcie, iż:
– nowelizacja ustawy o urzędach i izbach skarbowych dokonana ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów i organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. 2003, Nr 137, poz. 1302) nie spowodowała zmiany właściwości organu egzekucyjnego w sprawie należności publicznoprawnych spółki A z tytułu podatku od nieruchomości,
– właściwym miejscowo organem egzekucyjnym, ze względu na siedzibę spółki, jest naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, podczas gdy jest nim wyłącznie naczelnik urzędu skarbowego wymieniony w załączniku nr 2 do rozporządzenia,
– do właściwości miejscowej naczelników urzędów skarbowych wymienionych w załączniku nr 2 do rozporządzenia nie należy egzekucja należności od spółki A, podczas gdy wykaz naczelników nie posiadających kompetencji do prowadzenia egzekucji zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia, w którym Naczelnik P.Urzędu Skarbowego nie figuruje
2) naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
3) naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej oraz art. 2a i art. 16c ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych,
Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała argumentację wskazaną w treści zarzutów oraz zażalenia na postanowienie Burmistrza.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się trafne.
Sporne w sprawie są dwie kwestie (1) właściwość miejscowa organu egzekucyjnego, a mianowicie czy do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości wobec A S.A. właściwy jest Naczelnik T. Urzędu Skarbowego czy też Naczelnik P Urzędu Skarbowego; (2) czy na tytułach wykonawczych umieszczona została prawidłowa pieczęć urzędowa wierzyciela.
Odnosząc się do pierwszej kwestii spornej, rozważania należy rozpocząć, od stwierdzenia, iż właściwość miejscową naczelnika urzędu skarbowego jako organu egzekucyjnego (art. 19 u.p.e.a.) reguluje art. 22 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Poza sporem jest, iż wobec wskazań art. 19 § 1 i art. 22 § 2 u.p.e.a. co do właściwego organu egzekucyjnego naczelnika urzędu skarbowego, określenie właściwości miejscowej powinno następować przy uwzględnieniu przepisów ustawy o urzędach i izbach skarbowych.
Na skutek zmian wprowadzonych do tej ustawy ustawą z dnia 27 czerwca 2003r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. nr 137, poz. 1302) z dniem 1 stycznia 2004 r. powołano nową kategorię urzędów skarbowych dla niektórych kategorii podatników wskazanych za pomocą kryteriów ustalonych w tej ustawie.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 9 właściwość miejscową naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych określa się według terytorialnego zasięgu działania odpowiednio urzędu skarbowego i izby skarbowej, z uwzględnieniem ust. 9a. Przepis art. 5 ust. 9a stanowi, że terytorialny zasięg działania określonego urzędu skarbowego wyłącznie w zakresie niektórych kategorii podatników (tzw. "dużych podatników" wymienionych w art. 5 ust. 9b tejże ustawy) może obejmować terytorialny zasięg działania innych urzędów skarbowych. Siedziby i terytorialny zasięg działania naczelników urzędów skarbowych określono w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. Nr 209, poz. 2027, ze zm.).
W ocenie Sądu "duże urzędy skarbowe" (wymienione w zał. nr 2 do rozporządzenia) pozostają organami właściwymi w zakresie egzekucji administracyjnej w stosunku do kategorii podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 9b w zw. z ust. 9a ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Tworząc dodatkową kategorię urzędów skarbowych nie przewidziano bowiem dla nich odmiennego zakresu właściwości rzeczowej niż dla kategorii urzędów skarbowych dotychczas funkcjonujących. Stosownie do przepisu art. 5 ust. 6 pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Ograniczenie tego zakresu rzeczowego nie mogło nastąpić przy określeniu terytorialnego zasięgu działania naczelników urzędów skarbowych. Czym innym jest bowiem wyznaczenie właściwości rzeczowej poszczególnych organów, a czym innym ich właściwości miejscowej.
Brak ograniczeń w zakresie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oznacza, że naczelnicy urzędów skarbowych, których terytorialny zasięg działania został wskazany według kryteriów określonych w art. 5 ust. 9a i ust. 9b ustawy stali się właściwi miejscowo do prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do tej grupy podatników, a więc także wobec spółki A.
Podkreślić trzeba, iż na przeszkodzie takiemu rozumieniu omawianych przepisów nie stoi regulacja art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej, wskazująca jedynie na ustalenie właściwości organu egzekucyjnego zgodnie z siedzibą zobowiązanego. Reguła ta bowiem w zakresie zasięgu terytorialnego działania określonego naczelnika urzędu skarbowego wymaga uzupełnienia stosownie do powołanych przepisów ustawy o urzędach i izbach skarbowych.
Podobny pogląd w analogicznym stanie faktycznym i prawnym wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 15 lipca 2008r. sygn. II FSK 918/07, 884/07 i 1141/07.
W świetle powyższego zarzut prowadzenia egzekucji administracyjnej przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny okazał się zasadny.
Za pozbawiony podstaw należało natomiast uznać zarzut braku pieczęci urzędowej wierzyciela na wystawionych przez Burmistrza tytułach wykonawczych.
Zgodnie z art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. 2005, Nr 235, poz. 2000, z ze zm.) urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zwierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła RP, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci urzędowej. W myśl ust. 2 powołanego artykułu urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła RP, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.
Jak podkreśla się w orzecznictwie i w doktrynie wyrażenie "może" użyte w powyższym artykule oznacza, że posiadanie pieczęci z herbem własnej wspólnoty samorządowej zależy od woli organu stanowiącego, który w formie uchwały ma prawo wprowadzić taki element promocji własnej gminy (por. L. Klat-Wertelecka, wyjaśnienia NSZ 2007/6/96 NZS oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Łd 346/08). Interpretacja powołanego wyżej przepisu art. 16c ustawy sprowadzająca się do twierdzenia, iż skoro w jego ust. 2 nie wymieniono organów gminy, powiatu, województwa, to tylko gmina (a nie burmistrz) może posługiwać się pieczęcią z herbem stanowi w ocenie Sądu wykładnię nie zasługującą na aprobatę ze względu na brak racjonalnych przesłanek.
Skoro bowiem:
- do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów i zadania publiczne wykonuje gmina w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność działając przez swoje organy (art. 2 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym - Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591, ze. zm.; dalej u.s.g.),
- dochodami gminy są m.in. podatki, opłaty i inne wpływy określone w odrębnych ustawach jako dochody gmin (art. 54 ust. 1 pkt 1 u.s.g.), w tym także na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2003 r., Nr 203, poz. 1966 ze zm.) – podatek od nieruchomości
- organem podatkowym w sprawie podatku od nieruchomości jest wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 1c ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz. U. 2006, Nr 121, poz. 844, ze zm.) i jest on wierzycielem, w sprawach dotyczących egzekucji z tytułu tych podatków, co nie było w sprawie kwestionowane
- gmina może posługiwać się w sprawach z zakresu zadań własnych także pieczęcią z herbem
- wójt, burmistrz, prezydent miasta jest organem wykonawczym gminy (art. 26 ust. 1 i 3 u.s.g.) oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 u.s.g.)
to tym samym przyjęcie, iż burmistrz, działający jako organ gminy nie może w sprawach z zakresu jej zadań własnych i dotyczących jej dochodów, posługiwać się pieczęcią taką jak właściwa dla gminy, lecz używać pieczęci z wizerunkiem orła równoznaczne byłoby z przyjęciem, iż ustawodawca wprowadzając możliwość posługiwania się przez gminę zindywidualizowaną pieczęcią z herbem, wyłączył od możliwości jej stosowania działające za gminę organy i nakazał im stosowanie w takim przypadku pieczęci właściwej dla spraw z zakresu administracji rządowej.
Umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności z tytułu podatku od nieruchomości, pieczęci burmistrza, na której widnieje herb gminy, której burmistrz jest organem wykonawczym i zarazem reprezentuje ją na zewnątrz, nie może być zatem uznane za niespełnienie wymogu z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, uzasadniającego zarzut określony w art. 33 pkt 10 ustawy egzekucyjnej.
Tym samym organ prawidłowo uznał, iż powyższy zarzut jest niezasadny.
Ponownie rozpoznając sprawę organ, obowiązany będzie do uwzględnienia stanowiska Sądu.
Mając na uwadze, że skarga okazała się zasadna w zakresie zarzutów dotyczących zasad ustalenia właściwości organu egzekucyjnego w przedmiocie egzekucji zaległości w podatku od nieruchomości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), orzeczono jak w punkcie I sentencji. O kosztach obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt II wyroku), natomiast o wstrzymaniu wykonania postanowień - w oparciu o art. 152 p.p.s.a. (pkt III wyroku).
/-/ R. Wiatrowski /-/ J. Ruszyński /-/ G. Gorzan
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło