I SA/Po 1142/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-09-18

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pomoc prawną w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pomoc prawną w postaci ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w ciężkich warunkach materialnych, zgodnie z zasadami państwa prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z upadłości działalności gospodarczej, licznych długów, braku majątku i niskich dochodów, a także utrzymywania rodziny. Do wniosku załączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla wnioskodawcy radcę prawnego. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku MS o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za XII 2001r., III, V - X 2002r., II, III, VI - X 2003r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. MS złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, przy czym nie przysługuje jemu prawo do zasiłku. Wcześniej prowadził działalność gospodarczą, która upadła i została zawieszona, a następnie wyrejestrowana z dniem [...]. Po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej skarżącemu pozostały liczne długi i zobowiązania wymagające spłaty. Z tego powodu prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się ze skromnych dochodów, które nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Skarżący ma na utrzymaniu rodzinę. Małżonka skarżącego obecnie nie pracuje i otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości [...]. Dochód wnioskodawcy pochodzi ze zbierania surowców wtórnych i wynosi około [...]. Starszy syn studiuje, uzyskał jednorazowo dochód w kwocie [...] z tytułu pracy wykonywanej podczas wakacji, młodszy syn uczy się i nie posiada żadnego dochodu. Skarżący oświadczył, że na koszty miesięcznego utrzymania składają się opłaty za czynsz w wysokości [...] i energię elektryczną w wysokości [...]. Wskazał, że ma zaległości czynszowe. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, które jest zadłużone. Nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i synowie również nie posiadają odrębnego majątku. Oświadczył, że prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja, jednakże z uwagi na brak majątku jest ona bezskuteczna. Skarżący podał, że z tytułu zbierania surowców wtórnych uzyskuje dochód w kwocie [...], małżonka z tytułu zasiłku chorobowego w kwocie [...], dzieci nie posiadają stałego źródła dochodów. Wnioskodawca posiada liczne zaległości wobec Urzędu Skarbowego, ZUS-u oraz długi i zobowiązania, niespłacone kredyty w bankach. Ma również zaległości czynszowe i w opłatach związanych z eksploatacją mieszkania. W przypadku choroby nie ma środków pieniężnych na lekarstwa. W tych okolicznościach nie stać go na opłacenie kosztów sądowych i pomoc prawną. Do pisma załączył kserokopie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej, decyzji Starosty z dnia [...] o uznaniu za osobę bezrobotną, zawiadomienia o zmianie opłat za użytkowanie lokalu, faktury za energię elektryczną, zeznania podatkowego syna za [...], z którego wynika, że dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art.13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w tym umowy o dzieło i zlecenie) wyniósł [...], umowy kredytu konsumpcyjnego gotówkowego zawartej przez skarżącego z A w K. w dniu [...], pisma B z dnia [...] wzywającego ostatecznie do zapłaty zadłużenia przed egzekucją komorniczą, postanowienia Komornika Sądowego [...] oraz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, postanowienia Sądu Rejonowego. Wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy). W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło