I SA/Po 1159/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-02-21

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Włodzimierz Zygmont, Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od zobowiązań budżetowych i ZUS, zapłacone przez stowarzyszenie kultury fizycznej, mogą być uznane za wydatek poniesiony na cele statutowe, korzystający ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zapłacenie odsetek od zobowiązań budżetowych i ZUS nie jest wydatkiem związanym z celami statutowymi stowarzyszenia kultury fizycznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwolnienie podatkowe ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i wydatkowany na cele określone w przepisach, co wymaga bezpośredniego związku wydatku z celami statutowymi. Odsetki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 21 w związku z art. 15 ust. 1 tej ustawy, co skutkuje zwiększeniem dochodu do opodatkowania i brakiem możliwości skorzystania ze zwolnienia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Klub Sportowy "A" zostało zobowiązane do zapłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok. Spór dotyczył możliwości zaliczenia kwoty zapłaconych odsetek od zobowiązań budżetowych i ZUS do wydatków poniesionych na cele statutowe, co pozwoliłoby na skorzystanie ze zwolnienia podatkowego. Organy podatkowe uznały, że zapłacone odsetki nie są wydatkami poniesionymi na cele statutowe i nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, co zwiększa dochód do opodatkowania. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia Kultury Fizycznej Klub Sportowy "A".

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Kultury Fizycznej Klubu Sportowego "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/Wł.Zygmont Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił Stowarzyszeniu "A" zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za 2000 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ustalił, że zawyżono koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, a wydatki w wysokości [...] zł, na które składają się odsetki od zobowiązań budżetowych i ZUS w kwocie [...] zł i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie [...] zł od wynagrodzeń wypłaconych sędziom i od wartości nieodpłatnych świadczeń otrzymanych przez kontrahentów umów o świadczenie usług dla Klubu w związku z opłatą czynszu najmu lokali mieszkalnych nie są wydatkami poniesionymi na cele statutowe Stowarzyszenia. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie do II-ej instancji, w którym domagał się zaliczenia kwoty [...] zł wydatkowanej na spłatę odsetek od zobowiązań podatkowych i ZUS oraz kwotę [...] zł wydatkowanej na zapłatę zaliczek i od wartości nieodpłatnych świadczeń – jako dochodu przeznaczonego na cele statutowe Stowarzyszenia w zakresie kultury fizycznej i sportu. Pozostałych ustaleń dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odnośnie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł podatnik nie zakwestionował. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję [...] , w której wyraził pogląd, że kosztem uzyskania przychodów są wydatki poniesione na rzecz zawodników i działaczy z tytułu zapewnienia im lokali mieszkalnych i dlatego z tego powodu uchylił zaskarżoną decyzję w całości i określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok w niższej wysokości, a mianowicie w kwocie [...] zł. Natomiast odwołanie okazało się nieuzasadnione odnośnie kwoty [...] zł. ponieważ wydatki, które składają się na tę kwotę nie zostały poniesione na cele statutowe Stowarzyszenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor powołał art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1"b" ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Powyższą decyzję zaskarżyło Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Klub Sportowy "A" we W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą opartą na błędnej interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 16 ust. 1 pkt 21 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez nie uznanie dochodu Klubu wydatkowanego na spłatę odsetek od zobowiązań budżetowych jako dochodu przeznaczonego na cele statutowe i w konsekwencji domagało się uchylenia obu decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) – Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrole zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Na wstępie należy podkreślić, że zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy dał podstawy organom podatkowym do ustaleń zawartych w obu decyzjach I i II-ej instancji. Zgodnie z art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, a fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. Mimo tego, iż w świetle przepisów prawa to organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy, to wypada jednak wskazać, że ciężar dowodu, co do celowości poniesionego wydatku spoczywa na podatniku. Problem w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy spłata odsetek od należności budżetowych jest wydatkiem dokonanym w celu statutowym. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia odsetki od zobowiązań budżetowych stanowią wydatki na cele statutowe Klubu, a tym samym dochód stanowiący równowartość wydatków poniesionych na ich zapłatę nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Z akt sprawy i poczynionych ustaleń wynika, że Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Klub Sportowy "A" działał w 2000 r. na podstawie przepisów ustawy z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 1989 r. Nr 20, poz. 104 ze zm.) i ustawy z 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz.U. z 1996 r. Nr 25 poz. 113 ze zm.), a także na podstawie statutu z dnia [...] 1995 r. zatwierdzonego decyzją Wojewody P. z dnia [...] 1995 r. o nr [...] . W myśl § 7 statutu Rozdział II Cele i Zasady Działania Celami Stowarzyszenia są: 1. propagowanie i organizowanie wychowania fizycznego i sportu; 2. stworzenie odpowiednich warunków do uprawiania sportu i wychowania fizycznego; 3. organizowanie zawodów, imprez sportowych i rekreacyjnych; 4. propagowanie działalności wychowawczej, szkoleniowej i propagandowej; 5. budowanie oraz eksploatacja obiektów i urządzeń sportowych. Art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. z 1993 r. nr 106, poz. 482 ze zm., Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm.)) stanowi, że wolne od podatku są dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegające na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspieranie inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na ten cel. Z kolei w art. 17 ust. 1"b" ustawodawca sformułował warunek skorzystania z powyższego zwolnienia podatkowego stanowiąc, że "zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4-8 ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i bez względu na termin – wydatkowany na cele określone w tych przepisach, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodów". Z przepisów tych wynika, że wydatkowanie na cel statutowy musi mieć charakter wydatku bezpośredniego. Ustawodawca w art. 17 ust. 1"b" określeniem o bezpośrednim związku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych z realizacją celów statutowych, dodatkowo podkreślił, że tylko takie środki trwałe i wartości mogą być nabyte z dochodu zwolnionego od opodatkowania, które służą wprost tym celom. W myśl tych przepisów na stowarzyszeniu spoczywał obowiązek wskazania przeznaczenia środków trwałych na realizacje celów statutowych. Jak przyjęły organy podatkowe I i II-ej instancji i co jest niesporne, stowarzyszenie jest podmiotem, którego cele statutowe mieszczą się w ramach działalności prowadzonej w zakresie kultury fizycznej i sportu. Jednak sporny dochód przeznaczony został przez stowarzyszenie na cele nie związane z działalnością statutową, a mianowicie na zapłatę odsetek od zobowiązań budżetowych i ZUS i w ocenie Sądu trafnie przyjęły organy podatkowe, że nie ma związku z działalnością statutową. Ustawodawca wyraźnie wskazał-powiązał prawo do zwolnienia podatkowego z rzeczywistym wydatkowaniem dochodu na cele zasługujące na takie zwolnienie i dlatego nie można przyjąć jak to przedstawia w skardze stowarzyszenie "że wydatki mogą mieć charakter pośredni w stosunku do celów statutowych". Sąd podziela pogląd wyrażony przez organy podatkowe, że zapłacenie odsetek od zobowiązań budżetowych i ZUS w kwocie [...] zł nie jest wydatkiem związanym z propagowaniem i organizowaniem wychowania fizycznego i sportu, ani innymi celami statutowym i mieszczącymi się w zakresie kultury fizycznej i sportu oraz nie podlega zwolnieniu. Nie mogą być również te wydatki traktowane, jak to argumentuje skarżąca, jako wydatki na cele statutowe w zakresie kultury fizycznej i sportu ze względu na przepisy art. 16 ust. 1 pkt 21 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów oraz koszty funkcjonowania osoby prawnej z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ustawy. Stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 21 nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych i innych należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Poniesiony wydatek w kwocie [...] zł nie stanowi kosztów uzyskania przychodów, ponieważ wydatki na odsetki od zobowiązań budżetowych i ZUS, zostały wyłączone z kosztów, w oparciu o cyt. przepis art. 16 ust. 1 pkt 21 w związku z art. 15 ust. 1. Należało zatem przyjąć, że kwota [...] zł wpłynęła na zwiększenie dochodu do opodatkowania oraz dochód przeznaczony na cele niezwiązane z celami wymienionymi w § 7 Statutu Stowarzyszenie nie może korzystać ze zwolnienia od podatku. Kończąc, Sąd podkreśla, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wszelkie zwolnienia i ulgi należy interpretować ściśle stosując wykładnię gramatyczną przepisów. Sąd mając na uwadze powyższe ustalenia i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/Wł.Zygmont LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło